Шырав: çăл - Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

Шыракан сăмаха çырăр

Шырав вырăнĕ:

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

валашка

корыто
кĕпе валашки — корыто для стирки
пĕчĕк валашка — корытце
çăл валашки — водопойная колода

вилĕм

смертный
паттăр вилĕм — геройская смерть
пукле вилĕм — неожиданная смерть, безвременная кончина
сарăмсăр вилĕм — скоропостижная смерть
вилĕмрен çăл (хăтар)— спасти от смерти
вилĕмрен çăлăн (хăтал) — спастись от смерти, избежать смерти
вилĕм çитрĕ — смерть настала
вилĕм хĕçпăшалĕ — смертоносное оружие
вилĕм приговорĕ — смертный приговор
Вилĕм çири кĕперен те çывăх. — посл. Смерть ближе нательной рубашки.
Вилĕм шăлран пăхса килмест. — посл. Смерть придет— на зубы не посмотрит.

гейзер

гейзер (вĕри çăл)

кут

5. в роли служебного имени:

кутнек, под что-л.
йывăç кутне — пыр подойти к дереву

кутĕнчеу, возле; около кого-чего-л., под чем-л., у
улмуççи кутĕнче — под яблоней

кутĕнченот, из-под чего-л.
çынсем çăл кутĕнчен саланчĕç — люди разошлись от колодца

лачрашка

грязно
çăл таврашĕнче ялан лачрашка — у колодца всегда грязно

мăшкăл

позорный, постыдный
мăшкăл вилĕм — позорная смерть
мăшкăл ĕç — позорное дело
мăшкăл хăми — черная доска, доска позора
мăшкăл юпи — уст. позорный столб
тĕнче мăшкăлĕ пул — стать всеобщим посмешищем
мăшкăла юл — 1) быть опозоренным 2) быть обманутым
мăшкăл кур — 1) терпеть издевательства 2) опозориться
мăшкăлтан çăл — спасти от позора

пăрала

1.
буравить, сверлить
бурить

пăрапа пăрала — буравить, просверливать буравом
çăл пăрала — бурить колодец
пăраласа шăтар — пробурить, просверлить
пăраламалалли техника — буровая техника

пура

срубовый
пӳрт пури  сруб избы
çăл пури  сруб колодца
пуралăх пĕрене хатĕрле — заготовить бревна для сруба

тап

6.
чаще в форме деепр. тапса с глаголом тух
бить, выбиваться, пробиваться
выступать

унта çăл тапать — там бьет родник
хыр çине сухăр тапса тухнă — на сосне выступила смола
юн тапса тухрĕ — хлынула кровь
куççуль тапса тухрĕ — брызнули слезы
тар тапса тухрĕ — пот вйступил
пичке пăкки тапса тухрĕ — у бочки выбило затычку

тараса

2.
журавль (колодезный)
çăл тараси — колодезный журавль
тараса вытри — бадья
тараса юпи — столб, на котором крепится журавль

тух

6.
проступать, появляться, выбиваться
куççуль тухрĕ — на глазах появились слезы
чул айĕнчен çăл тухать — из-под камня бьет родник
тар тухрĕ — выступил пот
юн тухать — идет кровь
Чӳпĕке чăмласа çу тухмасть. — посл. Сколько ни жуй паклю — масла не выдавишь.

чав

I.

1.
рыть, копать
ковырять
разг.
канав чав копать канаву
окоп чавса вырнаç — окопаться
çăл чав — рыть колодец
çĕр чавакан машина — землеройная машина
çĕр чавакан — землекоп
чавса кĕрсе кай — зарыться, закопаться
чавса салат — разгрести
чавса çемçет — взрыхлить, разрыхлить
тĕмескене чавса так — срыть бугор
чавса тултар — нарыть, накопать (много)
чавса тух — прорыть, прокопать
Çыншăн кăвар чавма хушман. — посл. Не давай твоими руками жар загребать.

шуйттанла

как черт, чертом, чертовски
шуйттанла тумлан — одеться, напялиться чертом
Улпутла ларать, шуйттанла кăшкăрать. (Çăл тараси). — загадка Высится барином, визжит чертом. (Колодезный журавль).

шыв

водный, водяной
водо-

вĕрекен шыв — кипящая вода, крутой кипяток
вĕретнĕ шыв — кипяченая вода
дистиляциленĕ шыв — дистиллированная вода
ĕçме юрăхла шыв — питьевая вода
пăнтăх шыв — затхлая вода
çăл шывĕ — 1) колодезная вода 2) ключевая, родниковая вода
тăварсăр шыв — пресная вода
тинĕс шывĕ — морская вода
чĕр шыв — сырая вода
юр шывĕ — талая вода
шыв кĕвенти — коромысло
шыв колонки — водоразборная колонка
шыв курки — ковш для воды
шыв кӳлленчĕкĕ — лужа
шыв лупашки — колдобина, яма с водой
шыв пăрăхĕ — водопроводная труба
шыв пусăм машĕ — водонапбрная башня
шыв витмен пусма — водонепроницаемая ткань
шыв ăсса кил — принести воды (напр. из колодца)
шыв вĕрет — кипятить воду
шыв газла — газировать воду
шыв яр — пропускать воду, протекать (напр. о крыше)
насуспа шыв уçла — качать воду насосом
сивĕ шывпа çăвăн — умываться холодной водой

юх

1.
течь, литься
пичĕ тăрăх тар юхать — по его лицу струится пот
сурантан юн пĕрĕхсе юхать — из раны хлещет кровь
юхман кӳлĕ — непроточное озеро
юхса тул — натечь, наполниться
юхса тух — вытечь
пӳрт тăрринчен тумла юхать — с крыши падает капель
пурнăç пĕр пек юхса пырать — перен. жизнь течет потихоньку
Пĕр кӳлле тăватă çăл юхса кĕрет. (Ĕне суни). — загадка Четыре ключа втекают в одно озеро. (Доение коровы).

çăл

1.
то же, что çăлкуç 1.
çăл валакĕ — желоб у родника
кунта çăл тухать — в этом месте пробивается ключ
Пĕр кӳлле тăватă çăл юхса кĕрет. (Доение коровы). — загадка В одно озеро впадает четыре ключа. (Ĕне суни).

çăл

2.
колодец

çăл

3.
колодезный
артезиан çăлĕ — артезианский колодец
тарасаллă çăл — колодец с журавлем
çăл валашки — колода у колодца (для водопоя)
çăл пури — колодезный сруб
çăл тараси — колодезный журавль, оцеп
çăл урапи — колесо у колодца с воротом
çăл шывĕ — родниковая вода, колодезная вода
çăл алт — рыть колодец
çăл чав — рыть колодец
çулла çăл типсе ларнă — летом колодец пересох

çăл

3. спец.
ствол
шахта

шахта çăлă — ствол шахты

çăл

II.
см. çăлă

çăл

III. глаг.

1.
спасать, выручать, избавлять
уберегать

вилĕмрен çăл — спасти от смерти
инкекрен çăл — выручить в беде, выручить из беды
мăшкăлтан çăл — избавить от поругания
тыткăнран çăлса кăлар — вызволить, освободить из плена
тăван çĕршыва тăшмантан çăлса хăвар — отстоять родину от врага
Юлташ пуçа çăлнă. — посл. Хороший товарищ спасет тебе жизнь.

çăл

2.
дергать, выдергивать, вырывать, выщипывать
йĕтĕн çăл — теребить лен
мăк çăл — дергть мох
хур тĕкĕ çăл — ощипывать гуся
çăлса кăлар — выдрать
тымарĕпех çăл — вырвать с корнями (напр. траву)

çăл

3.
стискивать, крепко хватать, вцепляться
çухаран çăлса ил — схватить кого-л. за шиворот

çăл

4. разг.
бить, лупить, колотить

çăлă

(çăл)

çул

IV. диал.
то же, что çăл IV.

Çавăн пекех пăхăр:

çăкнар Çăкнар каççи çăкрă çăкрах « çăл » Çăл ĕшни çăл ани çăл вулашки çăл кăлар Çăл карти

çăл
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2022, раштав, 08
Сайт дизайнне кӑшт ҫӗнетнӗ, саспаллисен страницинче хушма пайлану кӗртнӗ //Александр Тимофеев пулӑшнипе.

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Yoomoney: 41001106956150