Шырав: çавра çил - Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

II.
лаять
йытă вĕрет, çил илсе кайать — собака лает, ветер носит
вĕрни – лай
Хура йытти çакăнса тăрать, хĕрлĕ йытти ăнах вĕрет. — Черная собака висит, а рыжая на нее же лает. (загадка Кипение котла над жаром).

инкек

син.: инкек-синкек
болезнь, мучение, наказание
беда, нужда, несчастие
инкек çӳретекен — насылающий бедствие
çил инкеки — бедствие ветра (из моления)

лăпкă

спокойный, тихий, кроткий; лăпкă çил – тихий ветер.

110 стр.

пус

IIII.
ступать, давить, попирать, гнести
алă пус — руку приложить, подписаться
пичет пус — приложить печать
ура пусмалли, пускăч — стремя
кĕнеке пусакан вырăн — типография
кĕнеке пусакан, çаптаракан — типограф
хурах пус — грабить; разбойничать
хурах пусакан — разбойник, пускала – переминаться
пускаласа ан тăр — не переминайся
пусар, пусмăр — придавить чем-л; привалить что-л.
пустар — отдать материю в набойку
пусăн — смиряться, унижаться, прекращаться, подавить в себе гнев
вăл пусăнчĕ — он укротил свой гнев
çил пусăннă — ветер стих
çумăр пусăнать — дождь перестает
пуслăх — гнет
пусма — ступень, лестница
пусма картлашки — ступень

сехмет

божество (у языч.); хайар сехмечĕ – бог злости; çил сехмечĕ – бог ветра; инкек сехмечĕ – бог несчастия.

170 стр.

çавра

син.: çавăра хăйра
круглый точильный камень

◊
çавра пăр — коловорот
çавра çил — вихрь

çавра çил

çил

ветел; çил сиввĕн вĕрет – ветер дует холодно; çил-тăвăл, синкерлĕ çил – буря; çил çунатлă лаша – лошадь с крыльями ветра; çил тăман – вьюга; çавра çил – вихрь; çил арманĕ – ветряная мельница.

194 стр.

Çавăн пекех пăхăр:

çаврăнулăх çавра Çавра çăл çавра çĕлĕк « çавра çил » çавра çул çавра карталан çавра курка Çавра кӳл çавра пăра