Шырав: çăлакан

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

катапульта

ав.
катапульта (вĕçетмĕшçе вĕçетмĕшрен кăларса пăрахса çăлакан автоматлă хатĕр)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çăлакан

спаситель

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

çути

неизв. сл. N. Мана çакăнтан çăлакан пулсан, çути пултăр, тесе калат, тет. Яндобы. Пирĕн саканче çути пур. (Шапа).

ăслăлăх

мудрость. N. Ăслăлăх кĕнеки. Часосл. Ăслăлăх пуçлăхĕ пире çăлакан туррăмăр Иисус Христос пурсăра та сире çав ырăлăха патăр.

ĕмĕт татăлни

desperatio, отчаяние. Канон. Эсĕ çын аптăратаканнисене пулăшакан, ĕмĕт татăлнисенĕн ĕмĕчĕ. N. Ĕмĕт татăлна çын. Н. Ч. Ĕмĕт татăлнисене çăлакан. Спасающий отчаивающихся.

ярăнтар

понуд. ф. от гл. ярăн. Ч.П. Пурçăн явлăк çыхаймăп, йăрăнтарса çӳреймĕп. Альш. Леш, перекенни (стрелок), ярăнтарать (устремляет) вара киммине ун патнелле: хăмăш ăшне кĕрсе ан кайтăр, тет (охотник к утке). Чебокс. Ярăнтарать, валяет, жарит, катает (метаф.). КС. Ярăнтарать юррине, поет — заливается. Сред. Юм. Ярăнтарарах пȏс, тесе, тăла поснă чȏхне хытăрах пȏс тессине калаççĕ. Сказки и пред. чув. 75. Ярăнтарса, явăнса шăпăр кĕвви ташлатать. [По объяснению некоторых —заставляет плясать плавно и как бы извиваясь; здесь, по тому же объяснению, «явăнса» относится к пляшущим, а не к пузырю (поэтическая вольность?)]. Букв. 1904. Ялта автансем, пĕрин хыçĕнчен тепĕри, ярăнтарса авăтса яраççĕ (поют звонко, заливаются). Беседа. Каччăсем хĕрсене ярăнтарса çӳреççĕ. Парни (женихи) катают девушек. N. Пăшалпа ярăнтараççĕ, стреляют. Сунт. 1929, № 2. Помпăсем ярăнтара пуçланă. Начали швырять бомбами. Альш. Асту-ха, лаши епле ярăнтарса чупать [плавно, быстро (о высокой лошади); Сред. Юм. — и большими шагами]. Сред. Юм., Янш.-Норв. Ярăнтарса утса пырать. Идет плавно (sic!), большими шагами. IЬ. Эс кăçта ярăнтаран? Куда (это) ты зашагал? (т. е. куда идешь?). Утă пит лайăх çăлакан çынна: ярăнтарса-çиç пырать, теççĕ. || Сплавлять, сбывать. Кан. 1929, № 77, 4. Вĕсем пуçтарнă тирсенчен пĕр пайне юлташлăха параççĕ, виçĕ пайне матрас вырăссене ярăнтараççĕ.

Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)

избавитель

м. хăтаракан, çăлакан; мой избавитель мана хăтаракан.

спасательный

прил. хăтаракан, хăтармалли, çăлакан, çăлмалли, çăлăнмалли; спасательный круг çăлăнмалли ункă; спасательная станция (шывра путакансене) çăлакан станци.

спаситель

м. хăтаруçă, хăтаракан, çăлакан, çăлăнăç паракан.

спасительный

прил. хăтаракан, çăлакан, хăтăлмалли, çăлăнмалли; спасительное средство çăлăнмалли мел.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

раскольник

чăн тĕнрен уйăрăлнă çын. Пирĕн хушăра тăшмансем, юмăçсем, пĕр чăн тĕнрен уйăрăлнă çынсем (раскольниксем) нумай, вĕсем хăйсен чуна пĕтерекен вĕрентĕвĕсемпе сире аташтарса хăйсен майлă тăвасшăн, сире çăлакан пĕр чăн тĕрĕс тĕнрен уйăрасшăн тăрăшаççĕ [Поучение 1903:7–8].

Çавăн пекех пăхăр:

çăлăнтар çăлăну çăлăх çăлçă « çăлакан » çăлен тирĕ çăлен чĕлхи çăлкăш çăлкăш пирĕ çăлкала