Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

вăй-шайлă

беззаботный, неомраченный
вăй-шайлă çамрăклăх — беззаботная молодость

мăнă

4.
основной, главный
мăнă алăк — 1) главный вход 2) ворота
мăнă çул — большак, магистральная дорога
Çамрăклăх мăнă çулпа килет, вак çулпа иртсе каять. — посл. Молодость приходит по большаку, а уходит проселочной дорогой.

çамрăклăх

юность, отрочество
молодость, молодые годы

çамрăклăх

молодой, юношеский
телейлĕ çамрăклăх — счастливая юность
çамрăклăх хĕрӳлĕхĕ — юношеская пылкость

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çамрăклăх

малолетство

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

çамрăклăх

молодость. Шел. П. З3. Шăрантараççĕ юррисене улăхĕсенче, йăпатаççĕ пĕрне-пĕри çамрăклăхĕнче. N. Вара çамрăклăхăма савăнтаракан пӳрте кĕрĕп.

çĕр

(с’э̆_р, с’ӧ̆_р), гнить. ТММ. Шыва ятăм — путмарĕ, çĕре чикрĕм — çĕрмерĕ. (Кăмрăк). С. Тим. Шыва ярсан, путмаст; çĕре хурсан, çĕрмест. (Кăрмăк). Регули 826. Онта çĕрсе кайиччен, вăл исе кайтăр. Чем сгноить, лучше пусть он берет. || Гноиться. N. Манăн ура тепĕр хут çĕрсе юхат, питĕ ыратат. || Перевариваться (в желудке). О сохр. здор. Тата ăшра (в желудке) та тăварланă аш лайăх çĕрмест. Сред. Юм. Кăвакалăн вăник пĕрчĕ çинĕ çĕре пĕри тавна çĕрет, тет. (Нар. поговорка). || Дряхлеть, дрябнуть. N. Çĕрнĕ, çемçе çын (дряблый). Полтава. Çĕрсе çитнĕ ватă, чирлĕ çын пек (дряхлый). || В перен. смысле. N. Çĕрнĕ япала! Рохля! || Пропасть попусту. Тăв. 50. Çĕрчĕ пирĕн çамрăклăх. Çурри тарçăрах, çурри кунта, кĕтӳре. Кан. Калаçасса аван калаçаççĕ те, вĕсен каланисем çĕрсех пыраççĕ (т. е. не достигают пели). || Обесславиться. Изванк. Çак кил-çурт ячĕ ан çĕртĕр. (Из моленья).

хутшăн

хотшăн, объединяться, совмещаться, быть вместе; соединяться, присоединиться. ЧК. Çак енĕпех пулса иртекен хулари ăмăртăва та хутшăнатпăр. Ib. Учительница хутшăнмасăр ялта пĕр пысăк, ĕç те пулса иртмест. Ib. Çав кун вăл çĕнĕ вăй хутшăннипе тата çамрăклăх таврăнса килнине туйса илнĕ. Сборн. по мед. Ун пек чухне час-часах çăвар тӳпи шăтса, çăвар сăмса шăтăкĕпе хутшăнать. || Прибавляться, прибывать. Абаш. Атăл шывĕ хотшăнать (прибывает). Орау. Çырмара шыв хутшăннă. N. Окари шыв 1 чалăш та 1 аршăн 4 верш. хутшăннă. N. уйăх хутшăнать. || Сообщаться. Собр. Пĕр шĕлепке айĕнче тăваттăн пĕр тăван хутшăннмасăр тăраççĕ. (Капан хумалли аслак) N. Эпĕр вĕсемпе хутшăнмастпăр, не имеем знакомства, несносимся. N. Хурăн йăвăççи хутшăнать, пирĕн хутшăнасси пĕтрĕ пуль. || Собр. Эпир çын çине хутшăниччен хамăр тăвансем те ют пулĕç.

камрăçлăх

искажение, вм. çамрăклăх? Сунт. Эх эс, çамрăклăх... Эх, ăссăр камрăçлăх!... Çав тĕрлĕ кĕске пек туйăнтăн.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

молодость

сущ.жен. (ант. старость)
çамрăклăх, яшлăх; в молодости çамрăк чухне; вспоминать молодость яш ĕмĕре аса ил

уйти

глаг. сов.
1. (син. прийти) кай, тухса кай; уйти из дому килтен тухса кай
2. тухса кай, пăрах, тух; уйти с работы ĕçрен тух
3. (син. пройти) 1 и 2 л. не употр. иртсе кай; молодость ушла çамрăклăх иртсе кайрĕ
4. 1 и 2 л. не употр., на кого-что (син. потребоваться) кай, тух, кирлĕ пул; на теплицу ушло много стекла теплица тума кантăк нумай кайрĕ
5. во что (син. отдаться) пут, парăн, пикен; он весь ушёл в работу вăл ĕçе путнă ♦ ушёл из жизни вилнĕ

юность

сущ.жен. (син. молодость; ант. старость)
çамрăклăх, яшлăх; çамрăк ĕмĕр, яш ӳсĕм; трудиться с юности мĕн çамрăкран ĕçле; вспоминать юность çамрăк ĕмĕре аса ил

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

весна

мн. вёсны, вёсен 1. çур, çуркунне; 2. çамрăклăх, çамрăк чухнехи вăхăт.

уйти

-ду сов., уходить, -жу, -дишь несов. 1. кай, тухса кай; 2. перен., иртсе кай (çамрăклăх, вăхăт); 3. перен., вĕресе тăкăн; самовар ушёл сăмавар вĕресе тăкăнчĕ; мёд весь не уйдёт в эту кадку пыл ку каткана кĕреймест; на ремонт дома ушло много денег пӳрте юсаса укçа нумай пĕтрĕ; уйти со службы вырăнтан тух; уйти в себя перен. шухăша пут (кай).

умчаться

-чусь, -чишься сов. 1. вăркăн, ывтăн, пит хăвăрт кай, вĕçтер (юланут); 2. перен., хăвăрт иртсе кай, сисĕнмесĕр иртсе кай (çамрăклăх).

Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)

аромат

м. 1. аромат, ырă шаршă; аромат яблок панулми шăрши; 2. перен. сĕм, тути-палли; аромат юности çамрăк вăхăт сĕмĕ, çамрăклăх палли.

второй

1. числ. иккĕмĕш; 2. прил. (второстепенный, не главный) иккĕмĕш; на втором плане иккĕмĕш вырăнта; второй голос иккĕмĕш сасă; 3. в знач. сущ. второе с. иккĕмĕш апат, иккĕмĕш; приготовить на второе котлеты иккĕмĕшне котлет хатĕрле; ◇ вторая молодость иккĕмĕш çамрăклăх; до вторых петухов çурçĕр иртиччен, автан иккĕ авăтиччен; из вторых рук кам е мĕн те пулин урлă (тӳррĕмĕнех мар).

молодость

ж. çамрăклăх, яшлăх; по молодости лет см. лета; не первой молодости çамрăках мар.

уйти

сов. 1. (отправиться) кай; уйти в лес вăрмана кай; уйти на работу ĕçе кай; 2. (покинуть кого-что-л.) пăрахса кай, пăрах; хăп; уйти от мужа упăшкана пăрăхса кай; уйти со службы службăна пăрахса кай; 3. (избежать) хăтăл, пăрăн, пăрăнса юл; уйти от опасности хăрушлăхран пăрăнса юл; 4. во что, перен. пут, пикенсе ĕçле; уйти с головой в работу пикенсе ĕçле; уйти в размышления шухăша пут; 5. (миновать) иртсе кай; молодость ушла çамрăклăх иртсе кайрĕ; 6. разг. (вытечь) вĕресе тăкăн, тăкăн; молоко ушло сĕт вĕресе тăкăнчĕ; 7. (погрузиться во что-л.) кĕр, ан, пут, анса (е кĕрсе) кай; 8. (потребоваться — о времени) кирлĕ пул; на это ушло четыре дня ăна тума тăватă кун кирлĕ пулчĕ; ◇ уйти вперёд иртсе кай, кая хăвар; уйти в себя шухăша пут (е кай); уйти из жизни вил; уйти на дно пут; далеко уйти в чём-л. от кого-л. пысăк çитенӳ ту; душа ушла в пятки см. душа.

юность

ж. çамрăклăх, яшлăх, çамрăк ĕмĕр, яш ĕмĕр (ара кĕричченхи тапхăр).

юношеский

прил. çамрăк, яш, çамрăксен ⸗ĕ [⸗и], çамрăк (е яш) чухнехи, çамрăкла; юношеская пылкость çамрăклăх хĕрӳлĕхĕ, çамрăкла хĕрӳлĕх.

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

çамрăклăх

яшьлек

Чӑвашла-эсперантолла сӑмах кӗнеки

çамрăк

[ŝja'mrok]
juna, junulo
хальхи çамрăксем — nuntempa junularo
çамрăк ача — adoleskanto
çамрăк мăшăр — junaj geedzoj, juna paro
çамрăк чух — dum (oni) estas juna(j)
çамрăкла — kiel junulo, junule
ekde junaĝo
çамрăклан — juniĝi
çамрăклăх — junularo
çамрăкранпа — ekde juna aĝo

Йоханнeс Бeнцингăн (Benzing) нимĕçле-чăвашла словарĕ

Jugend

zamrăklăh
çамрăклăх

Чăвашла-вырăсла фразеологи словарĕ

Йăва çавăр

Йăва çавăр 1. свивать / свить гнездо (1. устроить уютное жилище, завести семью; 2. утвердиться, укорениться в ком-либо, в чем-либо).
1. Тăват-пилĕк çул иртсен, çамрăклăх хĕрӳлĕхĕ сӳнме тытăнсан, çынна кил-çурт шухăшĕ, йăва çавăрас ĕмĕт пырса кĕрет. А. Алка. 2. Чараксăр çăвара элек йăва çавăрать. Чăваш календарĕ. Унăн хĕвне ӳркев йăва çавăрнă. Л. Артемьев.

Кăмăла хуç

Кăмăла хуç 1. трогать / растрогать кого; 2. обижать/ обидеть кого, огорчать / огорчить кого; 3. расстраиваться / расстроиться; склонять / склонить кого, к чему.
1. [Ольга Васильевна:] Ну, Елюк, ытла та кăмăла хуçмалла юрлатăн. П. Осипов. Умăмра пĕчĕк кăна портрет Кăмăла хуçать те илĕртет. Я. Ухсай. 2. — Апла ан кала. Çын кăмăлне хуçатăн! — чарать ăна манпа юнашар, манран çăмăлтарах выртакан Тимош, Пенза вырăсĕ. С. Элкер. Эп халăх кăмăлне хуçас темерĕм. Я. Ухсай. Çамрăклăх! Сана хурлас пулсассăн, Тен, хуçас тесессĕн кăмăлна, Ан кулян та ан кӳрен — хавассăн хӳтĕле эс хăвăн вăхăтна. А. Алка. Кăмăла хуçакан çакăн пек кунсенчен пĕринче Ахтупайпа Ятламас кĕтмен çĕртен хăйсем патне юланут юртăпа пынине курчĕç. К. Турхан. 3. — Кăмăлна ан хуç ĕнтĕ, пултăрăм! — илтĕнчĕ çав самантра йыснăш сасси. М. Ухсай. Ялан пуçа устарса, хуйхăртса çӳреттерекен муза — уншăн ют: «Кив илемшĕн хуçмăп кăмăла. Пуçăмра çĕнелнĕ ял тĕнчи», — тет вăл. В. Паймен. Ашшĕ-амăшĕ хашкаса кĕрсе тăчĕç ун умне, ӳкĕтлесе, ятласа хуçаймарĕç кăмăлне.

Сăмах тыт

Сăмах тыт 1. держать / сдержать (своё) слово; 2. не пробалтываться / проболтаться.
1. Çыхман çĕн чĕрçитти — шап-шурă, Тасалăх, çамрăклăх палли — Парне парса тусне чыс турĕ Сăмах тытнишĕн Натали. П. Хусанкай. [Мышкин:] Сăмахна тытаймасан, тамăкра вĕри çатма çуллаттарĕç. А. Кăлкан. 2. — Эпир сан карчăкна депутат тăвас тетпĕр, — персе ячĕ сăмах тытма пĕлмен Караçка. И. Максимов-Кошкинский.

Çавăн пекех пăхăр: