иккĕллĕ
двояко
иккĕллĕ пайта — двоякая выгода
иккĕллĕ ăнлан — понимать двояко
майлă
подобно, наподобие
похоже, сходно
хулара та ялти майлă çуртсем тума пуçларĕç — и в городе стали строить дома типа сельских
вăл мана йăмăкĕ майлă курăнчĕ — она мне показалась похожей на младшую сестру
хăйне майлă — своеобразный, оригинальный, самобытный
икĕ майлă ăнлан — понимать двояко
пĕр майлă —
1) однотипный, единообразный, одинаковый, аналогичный
вĕсен çĕлĕкĕсем пĕр майлă — у них шапки одинаковые
2) однотипно, единообразно, одинаково, аналогично
3) размеренный, равномерный
пĕр майлă пурнăç — размеренная жизнь
4) размеренно, равномерно
5) разг. средне, потихоньку; так себе
мĕнле пурăнатăн? — как поживаешь?
пĕр майлă — потихоньку
пайăр
2.
точно, ясно, определенно
доподлинно разг.
пайăр ăнлан — постигнуть, хорошо понять
йăлтах пайăр пĕлсе килтĕм — я все разузнал доподлинно
ăнлан
1.
понимать, осознавать
постигать умом
ăнланмăш пул — прикидываться непонимающим
ăнланма йывăр сăмах — заумная речь
эсĕ мана ăнлантăн-и? — ты меня понял?
вăл мĕншĕн кӳреннине ăнланма пулать — его обида вполне понятна
вăл хăй мĕн тунине хăй ăнланмасть — он сам не осознает, что делает
ăнлан
2.
усваивать, уяснять
постигать, познавать
чăнлăха ăнлан — добраться до истины
никам мурĕ те ăнланса пĕтерес çук — сам черт не разберет
ăнлан
3.
разбираться, смыслить в чем-л.
политикăна ăнлан — разбираться в политике
ăнланса ил —
1) понять, осознать
ăнланса илме çук — совершенно непонятно, уму непостижимо
2) разгадать, распознать
раскусить кого-что-л. разг.; разобраться в ком-чем-л.
эсир ăна ăнлансах илеймен-ха — вы его еще не раскусили
ăнланса çит — осмыслить
ăнлан
4.
подразумевать
эсĕ ку сăмахсене мĕнле ăнланатăн? — что ты подразумеваешь под этими словами?
тутă-маса
2. перен.
вкус
толк, смысл
пурнăç тути-масине ăнлан — понимать толк в жизни
тути-маси
2. перен.
вкус
толк, смысл
пурнăç тути-масине ăнлан — понимать толк в жизни
ăнлан
понять, понимать; внимать. ЧС. Энĕ те атте мĕн каланине ăнланмасăрах кĕрĕке тăхăнса тухрăм. Я тоже надел шубу и вышел, так и не поняв, что мне сказал отец. Псал. 141,7. Эпĕ йăлăннине ăнласам. Вонми моей молитве.
видеть
глаг. несов.
1. кур, куçпа кур; он плохо видит вăл япăх курать; совы видят ночью тăманасем çĕрле кураççĕ
2. кого (син. встречаться) кур, курнăç, тĕл пул; вчера я видел друга ĕнер эпĕ юлташа тĕл пултăм
3. что (син. испытывать) тӳссе кур; он многое видел на своём веку вăл хăй ĕмĕрĕнче тем те тӳссе курнă
4. что (син. сознавать) кур, ăнлан; я вижу свою ошибку эпĕ хамăн йăнăша ăнланатăп
5. видишь, видите вводн. сл. куратăн-и, куратăр-и, имĕш; он, видите ли, тогда болел вăл ун чухне чирленĕ имĕш
вникнуть
глаг. сов. (син. понять)
ăнлан, ăнланса ил, ăса ил; вникнуть в суть дела ĕç тупсăмне ăнланса ил
догадаться
глаг. сов. (син. сообразить)
ăнкар, тавçăр, ăнлан, сис; догадаться о причине ссоры хирĕçӳ сăлтавне ăнланса ил
знать
глаг. несов.
1. пĕл, ăнлан, ăнкар; я знаю об этом эпĕ кун çинчен пĕлетĕп; знать физику физикăна ăнкар; он не даёт знать о себе вал хăй çинчен хыпар ямасть
2. обычно с отриц., что (син. испытывать, переживать) пĕл, туй, ăнлан; не знает покоя канăç курмасть, канăçа çухатнă; не знать колебаний иккĕленсе ан тăр; не знает усталости ывăнма пĕлмест, ывăннине туймасть ♦ знать не знаю нимĕн тс пĕлместĕп; как знаешь хăвăн кăмăлу, хăвăнне ху пĕл; кто его знает кам пĕлет ăна, темле; знать меру виçине пĕл, йĕркеллĕ пул
наоборот
нареч.
1. хирĕçле, кутăнла, тепĕр майлă; понять наоборот тепĕр майлă ăнлан; он всё делает наоборот вăл йăлтах кутăнла тăвать
2. частица, выражает возражение, противопоставление пачах урăхла; Ты сердишься? — Наоборот! Эсĕ çилленетĕн-и? — Пачах урахла!
переваривать
глаг. несов. (син. усвоить)
ирĕлтер, шăрат (çинĕ апата); ăнлан, ăса хыв (мĕн вуланине) ♦ я его не перевариваю эпĕ ăна чăтма пултараймастăп
понимать
глаг. несов.
1. кого-что ăнлан, ăнкар, чухла; он кое-что понимает в компьютерной технике вăл компьютер техникине кăштах ăнкарать
3. понимаешь, понимаете вводн. сл. пĕлетĕн-и, пĕлетĕр-и; я, понимаешь, ничего в физике не смыслю эпĕ, пĕлетĕн-и, физикăна кăшт та пĕлместĕп
понять
глаг. сов.
ăнлан, ăнланса ил, ăса хыв; понять друг друга пĕр-пĕрне ăнлан; дать понять систер
разобраться
глаг. сов.
ăнлан, ăнкар; ăнланса ил, ăнкарса ил; разобраться в задаче задачăна ăнланса ил
слово
сущ.сред.; множ. слова
1. сăмах (чĕлхен тĕп пайĕ); производное слово иккĕмĕшле сăмах; значение слова сăмах пĕлтерĕшĕ; заимствовать слова сăмахсем йышăн (урăх чĕлхесенчен)
2. (син. выступление) сăмах, тухса калани; взять слово на собрании пухура сăмах ил ♦ понять без слов сăмахсăрах ăнлан; свобода слова сăмах ирĕклĕхĕ; дать слово сăмах пар, тума пул; сказать к слову сăмах май кала; одним словом вводн. сл. пĕр сăмахпа каласан
соображать
глаг. несов.
ăнкар, тавçăр, ăнлан, чухла; ĕçле (ăс-пуç çинчен); ничего не соображаю нимĕн те ăнланмастăп; он соображает в математике вăл математикана аван чухлать
цена
сущ.жен., множ. цены
1. (син. стоимость, плата) хак; цена товара тавар хакĕ; снижение цен хаксене йӳнетни; купить по высокой цене хаклă хакпа туян; сойтись в цене хак пирки çураç
2. (син. роль, значение) пĕлтерĕш, сулмаклăх, хак; знать цену времени вăхăт пĕлтерĕшне ăнлан ♦ любой ценой кирек мĕнле майпа; цены нет шутсăр паха; он знает себе цену вăл хăйне пысăка хурать
читать
глаг. несов.
1. что и без доп. вула; читать вслух сасăпа вула; читать про себя ăсра вула; я люблю читать Пушкина эпĕ Пушкина вулама юрататăп
2. (син. угадывать) туй, ăнкар, ăнлан, асăрха; читать в сердцах чĕрере пуррине ăнкар; читать по глазам куçран асăрха
3. кого-что вула, кала (итлекенсем умĕнче); читать стихи с эстрады эстрада çинче сăвă вула
4. (син. излагать, выступать) ту, кала, каласа пар (лекци, доклад) ♦ читать мораль ăс пар, вĕрентсе кала; читать чертежи чертёжсене тишкер
чувствовать
, -ствую несов. сис, туй, сĕмлен, пĕл, чухла, ăнлан; я чувствую тепло эпĕ ăшша сисетĕп; я чувствую свою вину эпĕ хам айăпа пĕлетĕп.
чуять
, чӳю кого, что несов., 1. сис, туй (йытă мулкача); 2. сис, ăнлан; чует сердце, что дело добром не кончится ĕç ырăпа пĕтес çуккине чĕре сисет.
уяснить
что сов., уяснять несов. 1. ăнлан, ăнланса ил; 2, ăнлантар, ăнлантарса пар.
аршин
м. уст. аршăн (вырăссен кивĕ виçи — 0,71 м); ◇ мерить на свой аршин хăвна кирлĕ пек ăнлан; словно аршин проглотил аршăн çăтнă пек (кĕлеткине ытла тӳрĕ тытакан çын çинчен).
белый
прил. 1. шурă; белый платок шурă тутăр; белый хлеб шурă çăкăр; белый медведь шурă упă; 2. çутă; белые ночи çутă каçсем (çурçĕрте); 3. шурă, контрреволюциллĕ; белая армия шурă çар; 4. в знач. сущ. белые мн. шуррисем (контрреволюционерсем); разгром белых шуррисене аркатса тăкни; 5. в знач. сущ. белые мн. этн. шурă çынсем, шурă ӳтлисем; ◇ белый билет шурă билет (çар службинчен хăтарнине ĕнентерекен хут); белое вино шупка эрех (шупка иçĕмрен туни); белая ворона шура курак (ыттисенчен пачах уйрăлса тăракан çын); белая горячка ĕçкĕпе ăсран тухни; белый гриб шур кăмпа (е масла); белое золото шурă ылтăн (çĕрмамăк); белая изба шурă пӳрт; белая кость ирон. дворянсем; белое мясо шурă аш (чăх тата пăру ашĕ); белые пятна (на карте) тĕпчесе пĕлмен вырăнсем; белый свет çут тĕнче; белые стихи рифмăсăр сăвăсем; белый уголь шурă кăмрăк (шыв энергийĕ); довести до белого каления шутсăр тарăхтар; принимать белое за чёрное хурапа шурра ан уйăр, тӳнтерле ăнлан; средь бела дня тăр-кăнтăрла; шито белыми нитками см. href='/s/нитка;'>нитка; чёрным по белому см. href='/s/чёрный'>чёрный.
вникнуть
сов. во что ăнлан, ăнланса ил, пĕлсе çит.
внять
кому-чему илт, итле, тинкер, ăнлан; внять голосу разума ăстăн хушнине итле.
войти
сов. 1. во что кĕр; войти в избу пӳрте кĕр; 2. во что (включиться в состав чего-л.) кĕр; войти в список списока кĕр; войти в долю пая кĕр; 3. во что (вместиться) кĕр, шăнăç, вырнаç; все вошло в чемодан чăматана пурте вырнаçрĕ; 4. с чем (представить для рассмотрения) тăрат; войти в дирекцию с предложением дирекцие сĕнӳ тăрат; ◇ войти в действие пурнăçланма тытăн, ĕçе кĕр; войти в привычку йалана кĕр; войти в моду модăна кĕр; войти в азарт хĕрсе кай; войти в доверие шанăçа кĕр; войти в долги парăма кĕр; войти в колею йĕркене кĕр; войти в положение кого-л. шута ил, ăнлан.
воспринять
сов. что 1. (получить) йышăн; воспринять тепло ăшă йышăн; 2. (усвоить) ăнлан, тавçăрса ил.
дезориентироваться
сов. и несов. йăнăш ăнлан, ориентацие çухат.
добраться
сов. разг. 1. до кого-чего çит, килсе çит, тапаланса çит, çитсе ӳк; добраться до дому киле çитсе ӳк; 2. до кого (добиться свидания с кем-л.) лек, çит; 3. (дойти до какого-л. места при чтении) çит; добраться до конца главы сыпăк вĕçне çит; 4. разг. (прилагая старания, узнать) пĕл, ăнлан; добраться до истины чăнлăха ăнлан; ◇ я ещё до него доберусь! лекет-ха вăл пĕрре ман алла, эпĕ ăна кăтартăп-ха!
знать
несов. 1. (иметь сведения о ком-чём-л.) пĕл; я о нём ничего не знал эпĕ ун çинчен нимĕн те пĕлмен; 2. (обладать знанием чего-л.) пĕл, чухла; знать математику математикăна пĕл; 3. (быть знакомым с кем-л.) пĕл; палла; я этого человека хорошо знаю эпĕ ку çынна лайăх пĕлетĕп; 4. (понимать) пĕл, ăнлан, чухла, туй, сис; я знаю, зачем вы пришли ко мне эпĕ эсир ман пата мĕншĕн килнине чухлатăп; 5. (испытывать) пĕл, кур, тӳс; он не знал горя вăл хуйхă курман; 6. (соблюдать; признавать) пĕл, палла; я его знать не хочу манăн ăна пĕлессĕм те килмест; моё терпенье не знает предела манăн чăтăмлăхăн виçи те çук; 7. в знач. вводн. сл. знаешь, знаете пĕлетĕн-и, пĕлетĕр-и; ◇ знать меру виçене пĕл; знать своё место хăвăн вырăнна пĕл; знать цену кому-чему-либо хаклама пĕл; знать не знаю нимĕн те пĕлместĕп; не знать сна (или покоя, отдыха) канма та ан пĕл; то и знай пĕрех май, ялан, шав; как знаешь мĕнле пĕлетĕн, мĕнле пултаратăн; ху пĕлнĕ пек, хăвăн ирĕкӳ; будешь знать, как... вĕрентĕп-ха, катартăп-ха; надо (или пора) и честь (или совесть) знать кайма вăхăт; знай наших пăх та кур пире.
лёт
м. вĕçни, вĕçев; на лету вĕçсе пынă чух; хватать на лету хăвăрт ăнланса ил, каланине пĕр сăмахранах ăнлан.
ориентироваться
сов. и несов. 1. в чём, по чему чухласа ил, çул туп, вырăна палласа ил; ориентироваться в темноте тĕттĕмре çул туп; 2. в чём ăнлан, чухласа ил; ориентироваться в новой обстановке çĕнĕ лару-тăрăва ăнланса ил; 3. на кого-что куç тыт, тĕл тыт, шута ил; ориентироваться на массового читателя вулакансен анлă массисене шута ил.
осмыслить
сов. что ăнлан, ăнланса ил (е çит), шухăшласа пĕл.
осознать
сов. что ăнлан, ăнланса ил, пĕлсе çит; осознать своё положение хăвăн хална ăнланса ил.
перетолковать
сов. что (истолковать неверно) урăхла (е йăнăш) ăнлантар (е ăнлан).
понимать
несов. 1. см. понять; 2. что, в чём пĕл, чухла, ăнлан, ăнкар; понимать музыку музыкăна ăнлан; ◇ понимаешь ли в знач. вводн. сл. пĕлетĕн-и, пĕлетĕр-и; вот это я понимаю! ак ку лайăх вара!
понять
сов. кого-что 1. ăнлан, чухла, ăнкар, тавçăр, тĕшмĕрт; глубоко понять тĕплĕн ăнланса ил; я не все понял эпĕ пĕтĕмпех ăнланса çитереймерĕм; понять двояко иккĕлле ăнлан; вас не поймёшь сире ăнланма çук; 2. (оценить по достоинству) хакла, пахала; ◇ дать понять систер.
постигнуть
сов. что 1. (понять) ăнлан, тавçăр, ăнкар, ăнланса (е тавçăрса, ăнкарса) ил; постигнуть смысл пĕлсе çитер; способность постигнуть что-л. тавçăрулăх; 2. кого (случиться с кем-л.) пул, тив, çит, кил; его постигло горе унăн хуйхă пулнă.
преломить
сов. 1. что. физ. хуç, тай, пăрса яр (çутă пайăркине); 2. перен. урăхла (е тепĕр майлă) ăнлан(тăр).
преломление
с. физ. 1. хуçăлни, тайăлни, пăрăнни; преломление лучей пайăркасем хуçăлни; 2. перен. (изменение смысла) ху майлă ăнлан(тар)ни.
разглядеть
сов. 1. кого-что. пăхса уйăр, тĕсе, тĕсесе ил, уйăрса ил; разглядеть столб в темноте тĕттĕмре юпана уйăрса ил; 2. перен. разг. (понять) ăнлан, тишкер, ăнланса ил, тишкерсе пĕл; разглядеть душу человека çын чунне ăнланса ил.
разно
нареч. разг. тĕрлĕрен; разно понимать тĕрлĕрен ăнлан.
разобрать
сов. 1. что (на части) сӳт, пăс, ват, çĕмĕр, уйăр; разобрать сарай сарай пăс; разобрать станок станок сӳт; 2. что (раскупить) сутăн ил, илсе пĕтер; разобрать весь товар пĕтĕм тавара илсе пĕтер; 3. что (привести в порядок) йĕркене кĕрт, йĕрке кӳр, тирпейле; разобрать бумаги хутсене йĕркене кĕрт; 4. что (взять по частям) илсе пĕтер, ил; разобрать все лучшие книги пур лайăх кĕнекесене илсе пĕтер; 5. что (выяснить) пăхса тух, татса пар; разобрать вопрос ыйтăва татса пар; 6. что и без доп. (понять) ăнлан, чухла, чухласа ил, пĕл, уйăрса ил; тут ничего не разберёшь кунта нимĕн те ăнланаймăн; 7. что, грам. разбор ту; разобрать предложение предложение разбор ту.
разобраться
сов. 1. разг. (привести в порядок свои вещи) йĕркеле, тирпейле, майлаштар, майлаштарса хур; 2. в ком-чём (понять) ăнлан, ăнланса ил, ăнкарса ил.
разуметь
несов. что и без доп. 1. уст. (понимать) ăнлан, ăнкар, ăнланса ил, чухла, тавçăр; 2. (подразумевать) ăнлан; что они разумеют под этим выражением? вĕсем ку сăмаха мĕнле ăнланаççĕ ?
раскусить
сов. 1. что çыртса ил (е кат); он раскусил зубами сахар вăл сахăра шăлпа катса илнĕ; 2. кого-что, перен. разг. (распознать) ăнлан, ăнланса ил, чухла, пĕл, пĕлсе çит; вы его ещё не раскусили эсир ăна ăнлансах илеймен-ха.
расшифровать
сов. что 1. шифрпа çырнине вула; 2. перен. разг. (понять, разгадать смысл) ăнлан, ăнлантарса пар.
сговориться
сов. 1. (условиться) килĕшсе калаçса татăл, сăмах тат; 2. (достигнуть взаимопонимания) ăнлан (пĕр-пĕрне) çураç, килĕштер.
слово
с. 1. сăмах; иноязычное слово ют чĕлхе сăмахĕ; меткое слово вырăнлă сăмах; 2. (речь, язык) чĕлхе, сăмах; культура слова сăмах культури; 3. (фраза, разговор) сăмах, калани; мои слова на него подействовали манăн сăмахсем ăна витерчĕç; понять друг друга без слов пĕр-пĕрне сăмахсăрах ăнлан; 4. (повеление, мнение) сăмах, хушни, калани; последнее слово за старшим татăклă сăмаха асли калать; 5. (обещание) сăмах; держать своё слово сăмахна тыт, сăмаху çинче тăр; 6. (право говорить, выступать публично) сăмах, калаçни; дать слово сăмах пар; взять слово сăмах ил; лишить слова калаçма чар; 7. (литературное произведение, текст) сăмах, хывнă (е каланă) сăмах; слово о полку Игореве Игорь полкĕ çинчен хывнă сăмах; песни на слова Тукташа Тукташ сăмахĕсем тăрăх хывнă юрăсем; ◇ жалкие слова мĕскĕн сăмахсем; живое слово см. живой; крылатые слова см. крылатый; новое слово çĕнĕ сăмах, çĕнĕлĕх; по последнему слову науки (или техники) наукăн (е техникăн) чи çĕнĕ меслечĕпе; право слова чăн та; свобода слова сăмах ирĕклĕхĕ; сильные слова çирĕп (е хаяр) сăмахсем; честное слово тупа та, чăнах та; другими словами урăхла (е тепĕр майлă) каласан; одним словом пĕр сăмахпа каласан; слово в слово тĕп-тĕрĕс, пĕр сăмах улăштармасăр; слово за слово сăмах çумне (е хыççăн) сăмах; на словах сăмахпа; по словам каланă тăрăх, сăмахĕ тăрăх; со слов илтнĕ тăрăх; без дальних слов ытлашши сăмах вакламасăр; в двух (или в кратких, коротких, нескольких и т. п.) словах пĕр-ик сăмахпа, кĕскен; в полном смысле слова чăннипех; к слову прийтись чĕлхе вĕçне кил; к слову сказать сăмах май каласан; от слов а до слова пĕр сăмах сиктермесĕр; с первого слова пĕр сăмахран, тӳрех; с чужих слов çын сăмахĕ тăрăх; дар слова; 1) (красноречие) сăмах ăсталăхĕ; 2) (дар речи) калаçма пултарни; игра слов сăмах вăййи; набор слов сăмах купи; плетение слов ирон. (о стиле) сăмах авкалани; слов (слова) нет тавлашмалли çук; нет слов, как ... сăмахпа каласа пама çук; бросать слова на ветер сăмах вĕçтер; взять (брать) свои слова обратно хăвăн сăмахна каялла ил; глотать слова сăмах çăт (ăнланмалла мар хăвăрт калаç); замолвить слово за кого-л. хута кĕрсе сăмах кала (е хуш, чĕн); тратить слова понапрасну (или попусту, зря и т. д.) пустуй калаç, пуш сăмах вакла; бросаться словами см. бросаться; играть словами; 1) сăмах вылят; 2) ытарлă кала, юптар; поминать добрым словом см. поминать; верить на слово сăмаха шан; висеть (или держаться и т. п.) на честном слове аран-аран тытăнса тăр; ловить на слове (или словах) сăмаха çыпçăн, сăмахран сăлтав ту; быть господином (или хозяином) своего слова хăвăн сăмаххупа ху хуçа пул; не говоря худого (или дурного) слова сив сăмах каламасăр, чĕрре кĕмесĕр; не добиться слова см. добиться; не лезть за словом в карман см. лезть; он не может (или не умеет) связать двух слов вăл икĕ сăмах та çавăрса калама пултараймасть; не находить слов для чего-л., слов для чего-л. не хватает сăмах тупаймасăр аптраса тăр; поймать на слове сăмаххипе тыт; перейти от слов к делу сăмахран ĕçе куç; живого слова не услышишь никампа калаçса илме çук; слово не воробей, вылетит — не поймаешь посл. сăмах çерçи мар, çăвартан тухсан тытаймăн.
смыслить
несов. в чём, разг. ăнлан, чухла, ăнкар, сĕмлен; смыслить в технике техникăна чухла.
сознавать
несов. что 1. (понимать) анлан, туй; сознавать опасность хăрушлăха туй; 2. (обладать сознанием) ăнлан, сĕмлен, тăна кĕр.
соображать
несов. что, в чём и без доп. тавçăр, ăнкар, тĕшмĕрт, чухла, ăнлан.
увидеть
сов. 1. кого-что кур; увидеть вновь çĕнĕрен кур; 2. что (познать, понять) кур, ăнлан, ăнланса ил, пĕл; увидеть свет тĕнче кур.
уразуметь
сов. что ăнлан, тавçăр, ăнкар, ăнланса (е ăнкарса, тавçăрса) ил.
усвоить
сов. что 1. вĕрен, хăнăх, йышăн; усвоить урок урок вĕрен; 2. (поняв, запомнить) ăнлан, ăнланса ил; 3. (переварить, переработать) ирĕлтер, шăрат, йышăн; усвоить пищу апат йышăн.
уяснить
сов. что ăнлантар, ăнлантарса пар; ăнланса ил, ăнлан; уяснить себе задачу задачăна ăнланса ил.
хватать
несов. 1. кого-что çулса ил, ярса ил, ярса тыт, тыт; хватать коня за гриву ута çилхерен ярса ил; 2. без доп. разг. (клевать — о рыбе) турт, хып; 3. кого, разг. (задерживать, ловить) тыт, тытса чар 4. что, разг. (без разбора приобретать) илсе тултар; хватать что попало мĕн лекнĕ çавна ил; 5. см. хватить; ◇ хватаь воздух çăвара карса сывла; он звёзд с неба не хватает вăл пултарсах каймасть; хватать за душу чуна пырса тив; хватать на лету хăвăрт ăнлан, час тавçăр; насколько хватает глаз куç çитнĕ таран; этого ещё не хватало çакă çитменччĕ тата.
читать
несов. 1. что и без доп. вула; читать газету хаçат вула; читать лекцию лекци вула; читать вслух саспа вула; читать про себя ăшра вула; 2. что (понимать) пĕл, ăнлан; читать чертежи чертёжсене ăнлан; 3. что (наизусть) (пăхмасăр) кала; читать стихи сăвă кала; 4. что и без доп. (преподавать) вĕрент, вула; он читает в университете физику вăл университетра физика вĕрентет; 5.что, перен. (угадывать) сие, кур, туй, курса тăр; читать по глазам куçран кур; ◇ читать между строк см. строка; читать наставления; читать нотации тăн пар, вĕрент, ятла.
чувствовать
несов. что 1. сис, туй, асăрха; чувствовать холод сивве туй; чувствовать боль ыратнине туй; чувствовать свою вину ху айăпна сис; чувствовать на себе чей-л. взгляд ху çине пăхнине асăрха; 2. (понимать) ăнлан, чухла, пĕл; чувствовать музыку музыкăна ăнлан; ◇ давать себя чувствовать систер, пĕлтер; как вы себя чувствуете? хăвăра епле туятăр?, халăр епле?
чуять
несов. 1. (о животных) сие, шăршпа пĕл; 2. кого-что, разг. (чувствовать, ощущать) сис, туй; 3. что, перен. разг. (угадывать) туй, ăнлан, чухла; чует моё сердце манăн чĕре туять; ◇ ног под собой не чуять ларма-тăма ан пĕл (хĕпĕртенипе).
язык
м. 1. (орган) чĕлхе; пробовать на язык чĕлхе тĕксе пăх; 2. перен. (способность говорить) чĕлхе, калаçу, калаçни; дерзкий на язык чăрсăр чĕлхеллĕ, чăрсăр калаçать; острый на язык çивĕч чĕлхеллĕ; дать волю языку чĕлхене вĕçертсе яр; 3. (мн. языки) чĕлхе; русский язык вырăс чĕлхи; говорить на иностранном языке ют чĕлхепе калаç; 4. (разновидность речи) чĕлхе; литературный язык литература чĕлхи; разговорный язык калаçу чĕлхи; 5. разг. (пленный) чĕлхе; привести языка чĕлхе илсе кил; 6. перен. (что-л., имеющее удлинённую форму) чĕлхе; языки пламени вут чĕлхисем; ◇ суконный язык кăнттам чĕлхе; язык без костей у кого-л. чĕлхен чаракĕ çук; язык на плече у кого-л. хăшкăлса çитнĕ; как только язык повернулся чĕлхи мĕнле çаврăнчĕ-ши (мĕн те пулин калама); язык не повернётся чĕлхе çаврăнмасть (калама); язык прилип к гортани чĕлхе типсе ларчĕ; язык развязался чĕлхе уçăлчĕ; язык хорошо подвешен чĕлхи яка калаçать; язык чешется чĕлхи кĕçтет (калаçас килнипе); держать язык за зубами чĕлхӳне çырт; найти общий язык пĕр чĕлхе туп; придержать язык чĕлхӳне чар; проглотить язык чĕлхӳне çăтса ярăн (тутлă пулнипе); распустить язык нумай калаç, ытлашши калаç; болтать языком сӳпĕлтет, палка; дёрнуло за язык персе яр, кала хур; вертится на языке чĕлхе çинчех (аса илеймен чух); говорить на разных языках пĕрне пĕри ан ăнлан; не сходить с языка см. сходить; быть у всех на языке пур çынна калаçтар; сорвалось с языка тухса (е вĕçерĕнсе) кай (сăмах — калас темен çĕртенех); типун на язык чĕлхи çĕтĕлесчĕ, чĕлхи çине çăпан тухасчĕ; злые языки павра чĕлхесем (çын çинчен).
ăнлан
аңларга
verstehen
ănlanas
ăнлан
ăнла
«внимать»; ăнлан «понимать», «постигать», «осознать»; др. тюрк., Замахш., полов., туркм., казах., ног., тат. аңла, азерб., тур. анла, кирг. аңда, кумык., узб. англа, чаг. ӓна, уйг. аңли, уйг. Син. аңла, хак. оцна «понимать», «сознавать» «уяснять», «вникать». Образовано от ăн (см.).
Çавăн пекех пăхăр:
ăнлă-майлă ăнлă-пуçлă ăнла ăнлав « ăнлан » ăнланăç ăнланманлăх ăнлантар ăнлантару ăнлантаруллă