кӳме
повозочный, экипажный
ача кӳми — детская коляска
туй кӳмисем — свадебный кортеж
Пĕкĕсĕр кӳме кӳлеймĕн. — посл. Без дуги не запряжешь лошадь в повозку.
Ахмат кӳмине ултă лаша туртаймасть. (Кăмака). — загадка Повозку Ахмата не может свезти шестерка лошадей. (Печь).
пăрçа
гороховый
пăрçа йышши культурăсем — бобовые культуры
пăрçа нимĕрĕ — гороховый кисель
пăрçа пĕрчи — горошина
пăрçа пусси — гороховое поле
пăрçа хутаççи — стручок гороха
пăрçа яшки — гороховый суп
пăрçа акса ту — возделывать горох
Çеçенхирте пĕр пăрçа. (Кăвапа). — загадка В чистом поле лежит горошина. (Пупок).
Йĕтем çине пăрçа сапрăм, Ахмат тухрĕ, пуçтарчĕ. (Çăлтăрсем). — загадка Разбросал я горох на гумне, Ахмат вышел и собрал его. (Звезды).
Ахмат
nom. pr. viri pag., личн. яз. имя мужч. Собр. Ахмат хăмăтне ултă лаша чуртаймасть. (Кăмака). Ахматов хомут не может свезти шестерка лошадей. (Загадта: печь). СПВВ. ЕС. Ахмат хăмăчĕ (scr. хăмăчă) = кăмака. Ст. Шайм. Ахмат кучĕ çуланнă. (Çатма çулани). У Ахмата замаслилась задница. (Загадка: мазанье маслом сковороды). Рак. Ахмат пиччен (scr. пичек) кут çуллă (scr. çулла). (Çатма). У дяди Ахмата масленая задница. (Сковорода). Н. Карм. Ахмат куçне шур илнĕ. (Чӳрече шăнни). У Ахмата бельмо на глазу. (Загадка: замерзание окна). Альш. Йĕтем çине пăрçа сапрăм. Ахмат тухрĕ пуçтарчĕ. (Çăлтăрсем; пуçтарчĕ — хупларĕ). Я разбросал по току горох, вышел Ахмат и собрал. (Загадка: звезды; собрал — закрыл).
Ахмать
(Ахмат, Ахмат’), i. q. Ахмат. Рекеев, Нюш-к., Разум., Янтик., САСС, Т.-И.-Шем., Именд. и др.
Ахмат
яз. и. м. Собр. (Ашм. Сл. IIА, 201) < араб. м. и. Ахмад "восхваляемый" (Гаф. ИИ, 129) > тат. м. и. Әхмәд, по-русски Ахмед (СЛИ, 150). См. Эхмет.
Ахмат
. Рекеев, Нюш.-к. Разум., Яншик., САСС, Т.-И.-Шем., Именд. и др. (Ашм. Сл. IIА, 202) < араб. м. и. Ахмад "восхваляемый" (Гаф. ИИ, 129) > тат. м. и. Әхмәд, по-русски Ахмед (СЛИ, 150) > мар. м. и. Ахмади/Ахмати/Ахматай/Ахматек/Ахматша/Ахматяр/Ахмачек (Черн. СМЛИ, 81).
Ахмет
тат. л. и. Ахмед (Ашм. Сл. ИА, 202). См. Ахмать-Ахмат.
Ахмит
тат. л. и. Ахмед (Ашм. Сл. ИА, 202). См. Ахмать-Ахмат.
Эхмет
яз. и. м. Отсюда Эхмет çаранĕ (Ашм. Сл. ш, 42); тат. м. и. Әхмәд/Әхмәт, по-русски Ахмед (СЛИ, 150) < араб. м. и. Ахмад "восхваляемый" (Гаф. ИИ, 129) > мар. мужск. имя Ахмади/Ахмати (Черн. СМЛИ, 81). См. Ахмат.
Çавăн пекех пăхăр:
Ахмане Ахмантей Ахманя Ахмар « Ахмат » Ахматик Ахмать Ахмать çырми ахматяк Ахмет