Шырав: бал

Шыракан сăмаха çырăр

Шырав вырăнĕ:

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

бал

бал

бал

бальный
çĕнĕ çул балĕ — новогодний бал
бал ташшисем — бальные танцы

маскарад

маскарад (маскăллă бал) и маскарадный
маскарад тумĕ — маскарадный костюм

çĕнĕ

1.
новый
çĕнĕ вĕренӳ çулĕ — новый учебный год
çĕнĕ йышши станок — станок нового образца
çĕнĕ пӳрт ĕçки — новоселье
çĕнĕ çул балĕ — новогодний бал
çĕнĕ хула — новый город
клубăн çĕнĕ членĕсем — новые члены клуба
çĕнĕ эрăччен — до новой эры, до нашей эры
çĕнĕ халлĕн — новым, в новом виде
маншăн кунта пурте çĕнĕ — здесь для меня все ново
çĕнĕ çĕре кай — переселиться на новые земли
çĕнĕ тапхăра кĕр — вступить в новый этап

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

Саттăпал

(-бал), яз. имя мужч. Патраклă, Ялюха М.

çвар

то же, что çăвар, рот. N. Пĕр-ик çвар полĕ, пулк парчĕç. Сред. Юм. Кам-та-пôлса: сана çав çын салам каласа ячĕ, тесе, пырса каласан, ăна хирĕç: çеарна пылпа çу, теççĕ. Срв. каз.-тат. ады̆зына бал да џау.

Питтăпаль

(-бал'), назв. селения Янашева, б. Тет. у. Изамб. Т. Анне Питтăпальне хăнана кайнăччĕ. Ib. Эпĕ Питтăпальсем.

прапал

(-бал), неизв. сл. в загадке. Ст. Шаймурз. Прапал таврашĕ хап-хура. (Кăмака çăварĕ).

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

бал

сущ.муж., множ. балы
бал (ташăллă уяв каçĕ); Новогодний бал Çĕнĕ çул балĕ

танец

сущ.муж.
ташă; бальный танец бал ташши; ансамбль песни и танца юрăпа ташă ансамблĕ

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

маскарад

маскарад (маскӑсем, мыскараллӑ тумтирсем тӑхӑнса пыракан чаплӑ бал).

бал

бал (пысăк ташă каçĕ).

Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)

ассамблея

ж. ассамблея (1. пĕтĕм тĕнчери пĕр-пĕр организаци членĕсен пĕрлехи пухăвĕ; 2. уст. I Пётр вăхăтĕнче — таили вечерĕ, бал); ◇ Генеральная Ассамблея Организации Объединённых Наций Пĕрлĕшнĕ Нацисен Организацийĕн Генеральная Ассамблейи.

бал

м. бал, ташă каçĕ; новогодний бал çĕнĕ çул балĕ; кончен бал! пĕтрĕ!, пулчĕ!, çакăнтан юлтăр!

бальный

прил. бал ⸗ĕ [⸗и]; бальный костюм бал тумĕ; бальные танцы бал ташшисем.

маскарад

м. 1. маскарад (маскăсем тăхăнса ирттерекен бал); 2. перен. ултав, чеелёх, хайла.

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

пыл

бал

Чӑваш чӗлхин этимологи словарĕ (1964)

ăвăс

«воск». Впервые встречается в словаре Махмуда Кашгарского в качестве булгарского слова авус в значении «воск»; в других тюркских словах мы находим его только в составе сложного слова: тат., ног. балавыз, балк.. карач. балауз, караим. балавуз, казах., башк. балауыз «воск» (бал «мед», ауыз, по-видимому, «воск», хотя в современных тюркских языках уаотребляется в значении «рот»); в остальных тюркских языках «воск» обозначается персидским словом мум, мом. Булгарское авус, вероятно, восходит к восточно-славянскому воск. В. В. Радлов (Сл. IV, 49) балауз этимологизирует как пал + йагыз.

пыл

«мед»; уйг., кирг., казах., к. калп., ног., карач., туркм., тур. балбол, алт. В пал «мёд»; ср. монг. бал «мёд».

сим

уст. «сладкий напиток», «нектар», «медовый напиток»; кирг., узб. зам-зам, туркм. зем-зем «вода из священного» колодца Земзем в Мекке в ограде главного мусульманского храма Кааба»; казах. шим бал «чистый (без воска) мёд»; Н. И. Ашмарин объяснял сим как воду мекского источника (Болгары и чуваши, 69, 72—73). Нам кажется, что сим в чув. или заимствовано из финских языков, или сохранилось от той небольшой части финнов, которая в древнее время вошла в этнический состав чувашского народа; ср. фин. (суоми) sima «молодой, жидкий мед», «медовый напиток» (Erwast FDWb 593).

тĕклĕ

: тĕклĕ тура, тĕкĕл тура «шмель» (букв. «пчела, покрытая шерстью, пухом», «мохнатая пчела»); тат. тӧкле тура «шмель»; в совр. чув. яз., как и в тат., нет слова тура в значении «пчела»; «пчела» = в чув. хурт, пыл хурчĕ, в тат. бал кортытура, по-видимому, т — вставной звук, а ура представляет закономерную форму тюркского ара «пчела» (др. тюрк., МК, тур., туркм. ары, казах. ара, алт. В ару, ары «пчела»); следовательно, тĕклĕ тура восходит к тĕклĕ ура < тĕклĕ аратукли ари, казах. тӳкти ара «шмель»; хак. тӳктиг аар «шершень». Появлению формы тура отчасти могло способствовать слово адару — в алт. В «шершень»; «пчела»; ойр. «пчела» < am + аруam «лошадь», «мерин» (шершни очень беспокоят лошадей); отсюда: тĕклĕ + + ару (ара) > тĕклĕ + + ура > тĕклĕ + тура, ср. араб. «мёд».

хурт

1. «червь», «червяк»; «личинка», «гусеница»; 2.: хурт, пыл хурчĕ, вĕлле хурчĕ «пчела»; тат., башк. корт «червь», «червяк», «личинка»; корт, бал корты, умарта корты «пчела»; Зол. бл., АФТ, узб., тув., казах., кирг., к. калп., ног., карач. курт, кумык., хак. хурт, азерб. гурд «червь»; МК курт «дикое животное», «волк»; тур. курт «червь»; «волк»;

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

бал

хăнана пухăнса ташлани. Балсем** хыççăн охотана кайнă, килте нихăçан та музыка татăкĕ пулман. **Хăнана пухăнса ташлани [Хыпар 1906, № 37:563].

Çавăн пекех пăхăр:

бактериолог бактериологи бактериология бактерия « бал » балаган балагур балагурить балалаечник балалайка

бал
Сăмах çăлкуçĕ
хран. bal
 
Пуплев пайĕ
Япала ячĕ
 
сăмах
 
Чĕлхе
Чăвашла
 
Хыпарсем

2022, раштав, 08
Сайт дизайнне кӑшт ҫӗнетнӗ, саспаллисен страницинче хушма пайлану кӗртнӗ //Александр Тимофеев пулӑшнипе.

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Yoomoney: 41001106956150