башня
1.
башня
башня
башенный
башня сехечĕ — башенные часы
башньăллă кран — башенный кран
силоса башняра усрани — башенный способ хранения силоса
башня
2. воен.
башня
башня
башенный
танк башни — башня танка
вĕçлеке
2.
вершина, макушка, верхняя часть
башня вĕçлеки — шпиль башни
ту вĕçлеки — пик
конус
конусный
велосипед конусĕ — велосипедный конус
конус евĕрлĕ башня — конусообразная башня
конус тăрри — вершина конуса
маш
I. диал.
башня
башенный
кермен машĕсем — крепостные башни
маш сехечĕ — башенные часы
силоса машра усрани — башенный способ хранения силоса
пусăм
2.
давление, напор
сывлăш пусăмĕ — давление воздуха
юн пусăмĕ — мед. давление крови
пăсăн пусăм вăйĕ — сила давления пара
шыв пусăм башни — водонапорная башня
шыв пусăм машĕ — водонапорная башня
сенаж
сеиажный
сенаж башни — сенажная башня
сенаж хыв — закладывать сенаж
силос
силосный
куккурус силосĕ — кукурузный силос
хутăш силос — смешанный силос
силос машĕ — силосная башня
силос масси — силосная масса
силос траншейи — силосная траншея
силос хыв — закладывать силос
стрелок
2. воен.
стрелок
башня стрелокĕ — башенный стрелок
радист стрелок — стрелок-радист
танк
танковый
ишекен танк — танк-амфибия
йывăр танк — тяжелый танк
танк башни — танковая башня
танк çарĕсем — танковые войска
танк экипажĕ — экипаж танка
танксене пемелли тупă — противотанковое орудие
шĕвĕркке
то же, что шĕвĕр
шĕвĕркке башня — островерхая башня
шĕвĕркке маш — островерхая башня
шыв
водный, водяной
водо-
вĕрекен шыв — кипящая вода, крутой кипяток
вĕретнĕ шыв — кипяченая вода
дистиляциленĕ шыв — дистиллированная вода
ĕçме юрăхла шыв — питьевая вода
пăнтăх шыв — затхлая вода
çăл шывĕ — 1) колодезная вода 2) ключевая, родниковая вода
тăварсăр шыв — пресная вода
тинĕс шывĕ — морская вода
чĕр шыв — сырая вода
юр шывĕ — талая вода
шыв кĕвенти — коромысло
шыв колонки — водоразборная колонка
шыв курки — ковш для воды
шыв кӳлленчĕкĕ — лужа
шыв лупашки — колдобина, яма с водой
шыв пăрăхĕ — водопроводная труба
шыв пусăм машĕ — водонапбрная башня
шыв витмен пусма — водонепроницаемая ткань
шыв ăсса кил — принести воды (напр. из колодца)
шыв вĕрет — кипятить воду
шыв газла — газировать воду
шыв яр — пропускать воду, протекать (напр. о крыше)
насуспа шыв уçла — качать воду насосом
сивĕ шывпа çăвăн — умываться холодной водой
çӳллĕлет
сделать высоким, возвысить, повысить. Полтава 61. Çӳллĕлетсе тунă çурта башня теççĕ. См. çӳллет.
пашне
башня. N. Ĕлĕк халăхсем хăтсăрланса, пашне тума тытăннă пирки пăтранса кайнă.
пашни
(-н'и), башня. НИП.
пашня
башня. В. Олг. Каþан он пашни айне тăпра айăн шăтăк туса кĕрсе, тар пички лартса.
маш
(маш), башня. НИП. Унта ĕлĕк маш пулнă, çав машра пиккит пулнă.
башня
сущ.жен.
1. башня (ансăр та çӳллĕ хуралтă); телевизионная башня телевидени башни; водонапорная башня шыв уçлакан башня
2. башня (тупă вырнаçтарнă хӳтлĕх); башня танка танк башни
глаг. несов. (син. укачивать)
лăпкаса юрла, юрласа çыврат; баюкать ребёнка ачана юрласа çыврат
возвышаться
глаг. несов. (син. выситься, подниматься)
çĕкленсе тăр; над городом возвышается телевизионная башня хула çййĕн телевидени башни çĕкленсе тăрать
издалека
издалёка и издали нареч.
инçетрен, катаран; телевизионная башня видна издалека телевидении башни инçетрен курăнать
каланча
каланча 1. вут (пушар) тухнине асӑрхаса тăмалли ҫÿлӗ хуралтӑ (башня); 2. истор. тӑшмана асӑрхамалли башня.
маяк
-а 1. маяк (тинӗс хӗрринче е тинӗс утравӗ ҫинче пӑрахутсене ҫул кӑтартса тӑракан башня ҫинчи ҫутӑ); 2. перен. маяк, малта пыракан; маяки производства ӗҫри маяксем (ӗҫре малта пыракансем).
столп
1. юпа, башня, колонна; 2. питĕ паллӑ çын; столпы науки (общества) наукӑри (обществӑри) паллӑ ҫынсем.
башня
род. мн. башен башня (1. пĕчĕк чӳречеллĕ, юпа евĕрлĕ çӳллĕ чул пӳрт; ĕлĕк башньăсем крепость стенисем çинче пулнă; 2. çар карапĕсем, танксем çинчи тупăсем лартмалли броньăллă башня).
башенный
прил. башня ⸗ĕ [⸗и]; башньăлла; спорт. башенные часы башня сехечĕ; башенный кран башньăллă кран.
башня
ж. башня (1. çӳллĕ çурт; 2. воен. танк е карап çинче тупă вырнаçтармалли çӳллĕ вырăн).
маяк
м. маяк (1. карапсене çул кăтартакан башня; 2. перен. кăтартса малалла чĕнекен паллă, символ).
силосный
прил. силос ⸗ĕ [⸗и]; силосная башня силос башни; силосная траншея силос траншейи.
столп
м. 1. уст. юпа; башня, колонна; 2. перен., чаще ирон. (крупный, видный деятель) паллă çын, тĕрек, улăп; столпы общества обществăри паллă çынсем; столпы науки наука улăпĕсем.
увенчать
сов. 1. кого (возложить венок) пуç кăшăлĕ тăхăнтарт (чысласа); увенчать победителей лавровым венком çĕнтерӳçĕсене лавр кăшăлĕ тăхăнтарт; 2. что, чем (закончить) пĕтер, тăрăла, тăррине туса ларт; здание увенчали башней çурт тăррине башня туса лартнă; 3. что, перен. (успешно завершить) ăнăçлă туса пĕтер (е çитер).
шестиугольный
прил. ултă кĕтеслĕ; шестиугольная башня ултă кĕтеслĕ башня.
Turm
züllĕ zurt, tărri, paşnĕ
çӳллĕ çурт, тăрри, башня
хула
«город»; тат., башк., кирг., казах., к. калп., ног. кала «город»; тур. кале, узб. кала, азерб., туркм. гала «крепость», «укрепление», в узб., азерб., туркм. и «замок»; уйг. кәлә «замок»; карач. кала «башня». Из араб. «крепость», «цитадель», «укрепленное поселение на холме», представляет собой арабизованное персидское слово (The Encyclopaedia of Islam, II, 668 — 669); перс. (гӓле) то же.
шурă
, шур «белый»; сарă «жёлтый»; др. тюрк., КБ, тув., хак., шор. сарыг, алт. В сарыг, сарысарысерик, узб. сарик, башк. hары, ойр. cap «жёлтый»; «русый»; ср. монг. шар, бур.-монг. шара «жёлтый», «русый». В древности в некоторых тюрк. яз. (в булг., хазар.) слово сар(ы), шар(а) обозначало, по-видимому, и жёлтый, и белый. Например, греч. император Константин Багрянородный название хазарской крепости Саркел передает словами λενхόν оιхημα «белый дом» (Migne. Patrologia greca, vol. CVIII, col. 327(8), в араб. географических памятниках называется Al-Beida (Bibl. geographorum arabicorum III, col. 355). И в русских летописях эта крепость называется Белая Вежа (белая палатка, кибитка, башня); саркел = чув. cap кил (шурă кил). Возможно, что к чувашам слово сарă в значении «жёлтый» проникло позднее через тат. яз. Манси слово сайр «белый», по-видимому, заимствовали от булгар; сарагури на языке манси — «белая угра». У ненцев (самоедов) сесер, сера, сер, сири «белый» (Д. П. Европеус. Об угорском народе. СПб., 1874).
башня
çӳлĕ çурт. Хĕрне чун пек юратса Диоскор хĕрĕ валли пĕр çӳлĕ çурт (башня) тутарнă <…> [Житие 1902:1].
башнĕ
башня
Çавăн пекех пăхăр:
башлык башмак башмачник башнĕ « башня » баю баюкать баян баянçă баянист