Шырав: библиотека
Чăвашла-вырăсла словарь (1982)
абонентный, абонентский
библиотека абоненчĕ — абонент библиотеки
абонент пайĕ — абонентный отдел
абонентсен йышĕ — абонентская сеть, сеть абонентов
1.
библиотека
библиотечный
ача-пăча библиотеки — детская библиотека
куçса çӳрекен библиотека — передвижная библиотека, библиотека-передвижка
библиотека техникумĕ — библиотечный техникум
2.
библиотека
килти библиотека — домашняя библиотека
библиотека пух — собирать библиотеку
картотечный
библиотека картотеки — библиотечная картотека
картотека ещĕкĕ — картотечный ящик
картотекăна пуянлатса пыр — пополнять картотеку
каталожный
алфавитла каталог — алфавитный каталог
библиотека каталогĕ — каталог библиотеки
каталог карточки — каталожная карточка
книжный
библиотека кĕнеки — библиотечная книга
сайра тĕл пулакан кĕнеке — библиографическая редкость
ӳкерчĕклĕ кĕнеке — книжка с картинками
юрă кĕнеки — песенник
кĕнеке авторĕ — автор книги
кĕнеке выставки — книжная выставка
кĕнеке издательстви — книжное издательство
кĕнеке лавкки — книжный магазин
кĕнеке пичĕ — переплет, обложка книги
кĕнеке çӳлĕкĕ — стеллаж, книжная полка
кĕнеке шкапĕ — книжный шкаф
кĕнеке юратакансен пĕрлешĕвĕ — общество любителей книги
кĕнеке хуплашки — обложка книги
кĕнеке кăлар — издать книгу
кĕнеке пичетле — печатать книгу
кĕнеке çап — печатать книгу
кĕнеке çийĕ хур — переплести книгу
3.
коллектор (учреждени)
библиотека коллекторĕ — библиотечный коллектор
комплектовать
библиотека комплектла комплектовать библиотеку
çар чаçĕ комплектла комплектовать воинскую часть
II. глаг.
1.
перемещаться — перевод зависит от контекста:
двигаться, передвигаться, переходить, переезжать, перебираться и т. д.
куçса кай — переехать, переселиться (отсюда)
çĕнĕ çĕрсем çине куçса кай — переселиться на новые земли
куçса кил — переехать, переселиться (сюда)
вăр пурăнма пирĕн пата куçса килчĕ — он переехал жить к нам
куçса лар —
1) передвинуться, пересесть
çывăхарах куçса лар — подсесть поближе
2) переселиться (в пределах одного села, района)
куçса пыр — переходить, передвигаться
класран класа куçса пыр — переходить из класса в класс
сулăмпа куçса пыр — двигаться по инерции
куçса çӳре — переходить, переезжать с места на место, кочевать
куçса çӳрекен библиотека — уст. передвижная библиотека
куçса çӳрекен халăх — кочевой народ, кочевники
урăх ĕçе куç — перейти на другую работу
чир ӳпкене куçрĕ — болезнь перешла на легкие
2.
сотрудник (ĕçчен)
литература сотрудникĕ — литературный сотрудник
ăслăлăх сотрудникĕ — научный сотрудник
пай сотрудникĕсен коллективĕ — коллектив сотрудников отдела
библиотека сотрудникĕ — сотрудница библиотеки
стационарный
стационар библиотека — стационарная библиотека
10.
основной, главный, центральный
хулари тĕп библиотека — центральная городская библиотека
калавăн тĕп геройĕ — главный герой рассказа
тĕп саккун — основной закон
тĕп хула — главный город, столица
тĕп комитет — центральный комитет
тĕпĕçтăвком — ист. ЦИК, центральный испольнительный комитет
ĕç тăвакан тĕп комитет — ист. центральный исполнительный комитет
университетский
И. Н. Ульянов ячĕпе хисепленекен Чăваш патшалăх университечĕ — Чувашский государственный университет имени И. Н. Ульянова
И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕ — Чувашский государственный университет имени И. Н. Ульянова
университет библиотеки — университетская библиотека
университета вĕренме кĕр — поступить учиться в университет
фабзавкомовский
фабзавком библиотеки — фабзавкомовская библиотека
2.
формуляр (библиотека карточки)
общественный, публичный, людской
мирской уст.
халăх библиотеки — публичная библиотека
халăх ĕçĕ — общественная работа
халăх кĕлечĕ — уст. общественный амбар
халăх сăмахĕ — народная молва
Пĕччен суран — типсех пырать, халăх сурать — кӳлĕ тăвать. — посл. Один плюнет — тут же высохнет, а народ плюнет — озеро образуется.
Чăваш сăмахĕсен кĕнеки
собрание книг, библиотека (неолог.). Эпир çур. çĕршыв 6. Апат çимелли пӳлĕм хыçĕнче, сылтăм кĕтессинче, кĕнеке пуххи.
библиотека (комната).
библиотека (здание).
Вырăсла-чăвашла словарь (2002)
сущ.жен.
1. библиотека (кĕнеке пухса упракан, вĕсемпе вулакансене тивĕçтерекен учреждени); городская библиотека хула библиотеки
2. библиотека, кĕнеке пуххи; домашняя библиотека килти библиотека; библиотека путешествий çул çӳрев кĕнекисен пуххи
сущ.муж.
библиотекарь, библиотека ĕçченĕ
прил.
библиотека -ĕ; библиотечные книги библиотека кĕнекисем
сущ.муж., заведующая жен.
пуçлăх, ертӳçĕ; заведующий библиотекой библиотека пуçлăхĕ
сущ.жен.
картотека (мĕнле те пулин информаци çырнă карточкăсен пуххи); библиотечная картотека библиотека картотеки
Вырăсла-чăвашла словарь (1972)
халӑх умĕнче (тухса калани); публичная библиотека публичнăй, пурте вулама (кĕнеке илме) ҫӳрекен библиотека.
тĕреклĕ, тĕплĕ, çирĕп, пысăк; тĕп (библиотека).
библиотека.
Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)
ж. библиотека; передвижная библиотека куçса çӳрекен библиотека; домашняя библиотека килти библиотека.
прил. библиотека ⸗ĕ [⸗и]; библиотечный техникум библиотека техникумĕ.
с. 1. ят; дать имя ребёнку ачана ят хур; назвать по имени ятран чĕн; по имени Иван Иван ятлă(скер); как твоё имя? Эсĕ мĕн ятлă?, яту мĕнле?; библиотека имени Ленина Ленин ячĕпе хисепленекен библиотека; письмо на твоё имя сан ятпа килнĕ çыру; 2. грам. ят; имя существительное япала ячĕ; имя прилагательное паллă ячĕ; имя числительное хисеп ячĕ; ◇ именем закона закон ячĕпе; во имя мира миршĕн; человек с именем паллă çын, ятлă çын; составить (или сделать) себе имя паллă пул, палăр, хисеп ил, чапа тух; доброе имя ырă ят; запятнать своё имя ята кĕр (е варала); позорить чьё-л. имя ята çĕрт.
ж. инвентаризаци, инвентаризацилени; инвентаризация библиотечных фондов библиотека фончĕсене инвентаризацилени.
ж. картотека (1. карточкăсен пуххи; 2. картотека ещĕкĕсем); библиотечная картотека библиотека картотеки.
м. коллектор; библиотечный коллектор библиотека коллекторĕ.
ж. по гл. наклеить; наклейка афиш афишăсене çыпăçтарса тухни; 2. (этикетка, ярлык) çыпăçтарса хунă япала (е хут); наклейка на библиотечной книге библиотека кĕнеки çине çыпăçтарса хунă хут.
несов. 1. см. насчитать; 2. что шутлан, пул, пур; библиотека насчитывает около десяти тысяч книг библиотекăра вунă пине яхăн кĕнеке шутланать.
ж. разг. по гл. передвинуть; передвижка столов сĕтелсене куçарса лартни; библиотека-передвижка куçса çӳрекен библиотека.
сов. 1. пуçтарăн, пухăн, пулса тăр; у нас подобралась хорошая библиотека пирĕн лайăх библиотека пухăнчĕ; 2. разг. (подкрасться) йăпшăнса (е вăрттăн) пыр; 3. разг. (принять подтянутый вид) тирпейлен.
прил. 1. уçă, халăх умĕнче (е валли) тунă; публичный доклад халăх валли тунă доклад; 2. уст. (открытый для широкого посещения, обозрения и т. п.) халăх ⸗ĕ [⸗и]; публичная библиотека халăх библиотеки; ◇ публичный дом проституци çурчĕ.
несов. 1. кому-чему ĕçле; служить народу халăхшăн ĕçле; 2. (исполнять воинские обязанности) çар службинче тăр; 3. кем-чем и без доп. (состоять на службе) (службăра) тăр, ..пулса (е ⸗та [⸗те], ⸗ра [⸗ре] ĕçле; служить секретарём секретарьте ĕçле; 4. чем (быть, являться) пул, пулса тăр; служить примером тĕслĕх пул; 5. чем, для чего (быть пригодным) пул, пулса тăр; эта комната служит мне библиотекой ку пӳлĕм маншăн библиотека пулса тăрать; 6. церк. кĕлĕ ту, кĕлле кĕр; 7. (стоять на задних лапах — о животных) чĕвен (е ик ура тăррин) тăр.
сов. что 1. (поставить рядом) лартса тух (е тултар); составить стулья в угол пукансене кĕтесе лартса тултар; 2. (создать, образовать) ту, хатĕрле; составить лекарство эмел хатĕрле; составить план план ту; 3. (собрать) пух, пухса йĕркеле; составить библиотеку библиотека пух; составить капитал мул пух; 4. перен. (добиться, заслужить) ту, ил, тивĕçлĕ пул; составить карьеру карьера ту; составить себе имя чапа тух; 5. (создать мнение, представление, понятие); составить мнение шухăшла; 6. (образовать, дать в совокупности) пул, пар, тар, шутлан; собрание сочинений составило двенадцать томов çырнисен пуххи вуникĕ том пулчĕ; экономия топлива составила десять тысяч рублей топливăна перекетлени вунă пин тенкĕ пачĕ; 7. (создать, явиться чем-л.) ту, кӳр; составить счастье телей кӳр; составить препятствие чăрмав кӳр; 8. (переставить сверху вниз) антарса ларт, илсе (е куçарса) ларт; составить цветы с подоконника на пол чечексене чӳрече янаххи çинчен урайне илсе ларт.
прил. 1. (основательный) пысăк, тĕреклĕ, капмар; фундаментальное здание капмар çурт; 2. (глубокий, солидный) тĕплĕ, анлă, тарăн; фундаментальное исследование тарăн тĕпчев; 3. (основной, главный) тĕп; фундаментальная библиотека тĕп библиотека.
Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)
библиотека; массовая библиотека массăллă библиотека, халăх библиотеки; личная библиотека харпăр библиотеки
картотека, карточка пуххи; библиотечная картотека библиотека картотеки; пополнить картотеку картотекăна хушăнтарса пыр
каталог (пĕрешкел япаласен списокĕ); алфавитный каталог алфавитлă каталог; библиотечный каталог библиотека каталогĕ; каталог выставки выставка каталогĕ (экспонатсен списокĕ)
клиент (тавар илекен е учреждени тата фирма пулăшăвĕпе усă куракан); клиент библиотеки библиотека клиенчĕ
уçă; халăх -ĕ; публичная лекция уçă лекци; публичная библиотека халăх библиотеки
стационар ...; стационарлă, стационарти; стационарная библиотека стационар библиотека; стационарное лечение стационарта сыватни
филиал, уйрăм; филиал вуза аслă шкул уйрăмĕ; филиал библиотеки библиотека филиалĕ; филиалы банка банк уйрăмĕсем
Чăвашла-тутарла словарь (1994)
китапхнанә
Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ
ç.с. Кĕнеке е хаçат-журнал вулама илмелли ятарлă вырăн; библиотека. Вулавăша (библиотекăна) кулленех çĕнĕ кĕнекесем килсе тăраççĕ. ЧС, 1994, 8 кл., 3 с. Кузбасра 3 чăваш вулавăшĕ [Пуçелĕк]. Х-р, 11.03.1997, 2 с. Килти вулавăшра та чăваш литератури нумай. К-ш, 23.06.2000. Кашни класра вулавăшсем йĕркелеме... ирĕк ыйтнă. Х-р, 4.10.2000, 3 с. — пуян вулавăш (ЧС, 1993, 10 кл., 253 с.); шкул вулавăшĕ (Т-ш, 1996, 1 /);наци вулавăшĕ (Х-р, 20.03.1997, 4 с.); тĕп вулавăш (Х-р, 27.12.2001, 1 с.); — вулавăш фончĕ (Х-р, 12.04.2001, 1 с.); вулавăшăн лекци залĕ (Х-р, 17.10.2001, 1 с.); вулавăш çурчĕ (Х-р, 19.02.2002, 3 с.).
ç.с. Конкурсра çĕнтернĕ проекта пурнăçа кĕртме (тĕпчев ирттерме, кĕнеке кăларма, курав йĕркелеме т.ыт.те) ятарлă фондран уйăракан халал. Библиотека ĕçченĕсем ... Дж. Сорос грантне те тивĕçрĕç. Х-р, 18.09. 1998, 3 с. Кăçал Сорос фончĕ енĕпе тата 26 пин долларлăх виçĕ грант [текстра, гранд] выляса илтĕмĕр. Х-р, 21.10.2000, 2 с. Хăшĕ-пĕри спонсорсем пулăшнипе пурăнать, ... виççĕмĕшсем тĕрлĕ фондсем уйăракан грантсене çĕнсе илесшĕн. ÇХ, 2000, 34 /, 8 с. Президент хушăвĕпе — грант [Пуçелĕк]. Х-р, 10.04.2001, 1 с. — грант укçи-тенки (Х-р, 15.10.2002, 3 с.).
ç.с. Лазерлă проигрывательпе итлемелли пĕр енлĕ йăвă çыруллă (кĕвĕ-çемĕллĕ е текстлă) пĕчĕк пластинка; лазер дискĕ. Куравăшра «Раççей» ятлă лазер компакт-дискăн презентацийĕ пулса иртнĕ. Х-р, 15.02.1996, 3 с. Манăн [композиторăн] чи лайăх произведенисене компакт-диска çырма палăртнă. Х-р, 3.04.1996, 4 с. Çапах хăш-пĕр япаласем çухалнă-çухалнах, магнитола, компактдисксем. ÇХ, 2000, 37 /, 4 с. Библиотека фондне ... аудиокассетăсемпе, компактдисксемпе пуянлатма тăрăшаççĕ. Х-р, 6.03.2003, 4 с.
ç.с. Лазерлă проигрывательпе итлемелли пĕр енлĕ йăвă çыруллă (кĕвĕ-çемĕллĕ е текстлă) пĕчĕк пластинка; лазер дискĕ. Куравăшра «Раççей» ятлă лазер компакт-дискăн презентацийĕ пулса иртнĕ. Х-р, 15.02.1996, 3 с. Манăн [композиторăн] чи лайăх произведенисене компакт-диска çырма палăртнă. Х-р, 3.04.1996, 4 с. Çапах хăш-пĕр япаласем çухалнă-çухалнах, магнитола, компактдисксем. ÇХ, 2000, 37 /, 4 с. Библиотека фондне ... аудиокассетăсемпе, компактдисксемпе пуянлатма тăрăшаççĕ. Х-р, 6.03.2003, 4 с.
Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ
кĕнекесем хуракан вырăн; кĕнеке пуххи. Унта лайăх кĕнекесем нумай (библиотека) пулнă [Святой 1896:5]; Школасем, библиотекасем (кĕнекесем хуракан вырăн, кĕнекесем пухувĕ), читальнясем (хаçетсем, кĕнекесем вулакан вырăн) хаçетсем кăларас тесен ялан канчĕрлесе тăраççĕ [Хыпар 1906, № 34:533]; Чăвашсем çĕнĕ Раççĕйра ытти халăхсемпе пĕр тан пулĕç: <…> асăнмалли чăваш япалисене пуххисем (музейсем), кĕнеке пуххисем (библиотекăсем) пулĕç <…> [Комиссаров 1918:39].
ушкăн. <…> ялти ушкăн (общество) çапла пухăннă укçасенчен кăшт библиотека валли уйăрса хурсан ытла та лайăх пулĕччĕ [Çулталăк 1910:44].
вуламалли çурт, кĕнеке вуламалли вырăн. Вĕсенĕн халăха вуламалли çурт виçĕ çултанпа пур ĕнтĕ <…> [Хыпар 1906, № 1:10]; Земство акă мĕнле-мĕнле ĕçсем туса тăмалла пултăр: <…> 6) школаран пуçне тата кĕнеке вуламалли вырăнсем (читальня) туса халăха кĕнеке вуламалли тата мĕнле те пулсан урăх ĕç тумалли çуртсем туса вĕсене пăхса тăрасси <…> [О земстве 1906:28]. › библиотека.
Çавăн пекех пăхăр:
библиограф библиографи библиографический библиография « библиотека » библиотекарь библиотечка Библия бивак бивеньбиблиотека
Пуплев пайĕ
Япала ячĕ
Фонетика
10 саспалли
Хутăш сăмах
Чĕлхе
Чăвашла
Хыпарсем
2022, раштав, 08
Сайт дизайнне кӑшт ҫӗнетнӗ, саспаллисен страницинче хушма пайлану кӗртнӗ //Александр Тимофеев пулӑшнипе.
2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.
2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.
2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.
2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.
2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.
2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.
2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.
Пӳлĕм
Сайт пирки
Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.
Счетчики
Пулăшу
Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.
RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.
Куçармалли счётсем:
Yoomoney: 41001106956150
