Шырав: çакăн

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

йышши

1.
похожий, подобный
сан йышши çын — человек, похожий на тебя, подобный тебе
çакăн йышши ыйтусем — вопросы такого рода

тепĕр

3.
еще, еще один
тепĕр çакăн чухлĕ — еще столько же
тепĕр темиçе кунтан — несколько дней спустя
тепĕр самантран — через мгновение
тепĕр тĕслĕх илсе кăтарт — привести еще один пример
тепĕр хут — еще раз, вновь, опять
тепĕр хут кала — повторить сказанное
ыйтăва тепĕр хут пăхса тух — пересмотреть вопрос

çак

2.
этот, тот (о ком или о чем говорилось ранее)
ĕçрен тин таврăннăччĕ çак — он только было вернулся с работы
çакскер — вот этот самый, он самый
çакăн хыççăн — после этого
çакна ан ман — не забывай об этом

çак


çак кунсенче — на этих днях (в будущем)

çакăн пек —
1) такой
мана шăпах çакăн пек костюм кирлĕ — мне нужен точно такой костюм
2) так
ăçта васкатăн çакăн пекех? — куда ты так спешишь?

çак таранччен — до сих пор
çак тарана çитсе — до сих пор, покуда прост.
çакăншăн, çакăн пирки — из-за этого
çакăнпа пĕрлех — вместе с тем
çакăн чухлĕ — столько, в таком количестве
çакна май — в связи с этим

çакăн

1.
висеть
çакăнса тăр — висеть, свисать
маччаран лампа çакăнса тăрать — с потолка свисает лампа
Пӳрт айккинче хура çĕлен çакăнса тăрать. (Çивĕт). — загадка За домом висит черная змея. (Женская коса).

çакăн

2.
цепляться, зацепляться
повисать

урапаран çакăн — уцепиться за телегу
хулран çакăн — виснуть на руке у кого-л.

çакăн

3.
вешаться
давиться
разг.
çакăнса вил — повеситься

çакăнтар

понуд. от çакăн

мăй


мăй касси — сорвиголова
мăй юхнимед. золотуха
манăн ĕç мăй таран — у меня дел по горло
мăйран çакăн — вешаться на шею
мăй таран çисе тултар — наесться до отвала, быть сытым по горло
мăйна пăрса татăп! — я тебе голову оторву!

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

колпред

, ç.с., кĕск. Коллективлă предприяти, пĕрлешӳллĕ хуçалăх. Ĕлĕкрех сирĕн совхозчĕ. Халĕ колпред, коллективлă ял хуçалăх предприятийĕ. Х-р, 4.08.1993, 1 с. Хăй вăхăтĕнче колпредприяти ертӳçисем çакăн пек ирĕклĕхшĕн сахал мар хыпкаланатчĕç. Халĕ кашни хуçалăх — хăйне евĕрлĕ патшалăх. Х-р, 17.04.1996, 3 с. Республика ертӳçи «Маяк» колпреда çитсе курчĕ. Х-р, 21.01.1997, 1 с.

колпредприяти

, ç.с., кĕск. Коллективлă предприяти, пĕрлешӳллĕ хуçалăх. Ĕлĕкрех сирĕн совхозчĕ. Халĕ колпред, коллективлă ял хуçалăх предприятийĕ. Х-р, 4.08.1993, 1 с. Хăй вăхăтĕнче колпредприяти ертӳçисем çакăн пек ирĕклĕхшĕн сахал мар хыпкаланатчĕç. Халĕ кашни хуçалăх — хăйне евĕрлĕ патшалăх. Х-р, 17.04.1996, 3 с. Республика ертӳçи «Маяк» колпреда çитсе курчĕ. Х-р, 21.01.1997, 1 с.

куккурус

п.в. Капмар пучахлă, çӳллĕ те тачка туналлă пулакан ӳсен-тăран тата унăн сарă та шултра вăрри; кукуруза. Çакăн чухлă вăй хурсан, юратса ĕçлесен, мĕншĕн çитĕнмĕ вăл кукурус. Хв. Уяр, 1965, 114 с. Н.Волкова ... куккурусăн 250 сортне мĕнле сăнани çинчен тĕплĕн каласа пачĕ. Х-р, 19.01.1999, 1 с. Куккуруспа соякомбикорм завочĕсене, рис халăха сутма. ХС, 1999, 19 /, 1 с. — куккурус вăрлăхĕ (Г.Краснов, 1979, 123 с.); куккурус анисем (И.Шордан, 1985, 188 с.); кукурус ак (Х-р, 3.08.1993, 3 с.); куккурус çитĕнтер (Х-р, 8.06.1999, 4 с.); куккурус силосĕ (ХС, 1999, 31 /, 2 с.); куккурус çăнăхĕ (С-х, 2000, 36 /, 1 с.); куккурус çăвĕ (С-х, 2000, 37 /, 1 с.); куккурус çӳçи (С-х, 2001, 35 /, 3 с.); — ВЧС, 1971, 309 с.; Ашмарин, VI, 267 с.

кукурус

п.в. Капмар пучахлă, çӳллĕ те тачка туналлă пулакан ӳсен-тăран тата унăн сарă та шултра вăрри; кукуруза. Çакăн чухлă вăй хурсан, юратса ĕçлесен, мĕншĕн çитĕнмĕ вăл кукурус. Хв. Уяр, 1965, 114 с. Н.Волкова ... куккурусăн 250 сортне мĕнле сăнани çинчен тĕплĕн каласа пачĕ. Х-р, 19.01.1999, 1 с. Куккуруспа соякомбикорм завочĕсене, рис халăха сутма. ХС, 1999, 19 /, 1 с. — куккурус вăрлăхĕ (Г.Краснов, 1979, 123 с.); куккурус анисем (И.Шордан, 1985, 188 с.); кукурус ак (Х-р, 3.08.1993, 3 с.); куккурус çитĕнтер (Х-р, 8.06.1999, 4 с.); куккурус силосĕ (ХС, 1999, 31 /, 2 с.); куккурус çăнăхĕ (С-х, 2000, 36 /, 1 с.); куккурус çăвĕ (С-х, 2000, 37 /, 1 с.); куккурус çӳçи (С-х, 2001, 35 /, 3 с.); — ВЧС, 1971, 309 с.; Ашмарин, VI, 267 с.

ликвидатор

ч.с., ç.п. Чернобыльти аварин (1986 ç.) е çавăн йышши урăх инкекĕн сиенне катертме хутшăннă çын. Шупашкарти «Северная» клиникăра выртакан ликвидаторсем [Мисчĕри аварие сирекенсем] хăйсен пухăвне ирттернĕ. Унта 32 ликвидатор хутшăннă. Х-р, 29.05.1996, 1 с. Ун пек хутсене Чер-нобыльте паман-çке, Раççейри 50 пин ликвидатортан 163-шĕ кăна çакăн пек справкăсем кăтартма пултарать. ÇХ, 1998, 44 /, 2 с. Радиаци катастрофинче вилнисене асăнмалли кун Çĕнĕ Шу-пашкарта «ликвидаторсене» халалланă монумент уçăлчĕ. (Х-р, 29.04.2003, 1 с.). — танл., чернобылец.

питлевçĕ

п.с. Тиркекен, сивлесе тăрăхлакан çын; сатирик. Халăх поэчĕ çакăн йышши шăлсăр питлевçĕсемпе тĕнкĕл-тĕнкĕл такмакçăсене хăюллăрах пулма чĕнсе ... çырнăччĕ. Ю.Артемьев, 1984, 92 с. Тĕнче литературин хутлăхĕсенче тиркевçĕ-питлевçĕсемпе хĕрхи вĕрентӳçĕсем вырăнне ырă сунăмлă тĕпчевçĕсем йышăннă имĕш. В.Энтип //Я-в, 1991, 12 /, 26 с.

пӳлевле

ç.с. Пуласлăха пĕл, малашлăха туй.Америкăри тăватă паллă футуролог XXI ĕмĕр çинчен пӳлевлесе (500 çул хушшинчи пуласлăха та кăштах тĕпченĕ) çакăн пек пĕтĕмлетӳ тунă. Х-р, 17.09.1996, 3 с. — танл., пӳлев пек кур (М.Юхма, 1990, 330 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çакăн

удавиться, повеситься
çакăнса вилнĕ çын – удавленник

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

аслă

малтан çурални; пысăк. Малтанхи йывăрлăхĕнче Египет çĕрĕнчи шыв пĕтĕмпех юн пулса тăнă, кайранхи йывăрлăхĕнче Египетри пур тĕрлĕ чĕрĕ чунтан та малтан çуралнисем (аслисем) вилсе пĕтнĕ [Наставление 1896:42]; Пĕр Ниагара шывех сиксе 17000000 лаша вăйне пама пултарнă тет, анчах çакăн пек аслă (пысăк) шыв вăйĕсем халĕ ахалех выртаççĕ [Никольский 1988:81].

йăран

ана чикки; пилĕк çĕр тăваткал чалăш. Çавăнпа анасем чиккине (йăрансене) тухнă усăсăр курăксене чечеке ларичченех çăлса тăкас пулать [Каким 1911:2]; Çакăн пек суха пуçп, ырхан лашапа кунне пĕр хăрах йăрантан (пилĕк çĕр тăваткал чалăш) мала сухалас çук [Степанов 1908:7].

йĕрке

йăла. Çакăн пек йĕркене (йăлана) референдум теççĕ [Ширновой 1917:28].

платина

шурă ылтăн. Çакăн пек япаласенчен пĕрне шурă ылтăн (белое золото), тепĕр тĕслĕ платина теççĕ [Çулталăк 1914:8].

фундамент

никĕс. Çакăн пек пысăк çуртсем тĕреклĕ пултăр тесен пит пĕлсе ĕçлемелле, çавăнпа халиччен кун пек чи пысăк çуртсем тăвайман. Вĕсен фундаментне (никĕсне) пит тĕреклĕ япаларан тăваççĕ [Çулталăк 1910:26].

хăрах йăран

500 тăваткал чалăш. Çакăн пек суха пуçпе, ырхан лашапа кунне пĕр хăрах йăрантан (500 тăваткал чалăш) мала сухалас çук [Степанов 1908:3].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

вешаться

глаг. несов.
çакăн, çакăнса вил ♦ вешаться на шею мăйран уртăн (арçын çумне çулăхакан хĕрарăм çинчен)

давиться

глаг. несов.
1. (син. вешаться) çакăн, çакăнса вил
2. пӳлĕн, пыра ларт; собака давится костью йытă пырне шăмă ларнă

подобный

прил. (син. похожий), подобно нареч.
пек, евĕрлĕ, манерлĕ; йышши; подобный этому случай çакăн евĕрлĕ тĕслĕх; мчаться подобно метеору метеор пек ыткăн ♦ ничего подобного пачах апла мар

так

1. нареч. çапла, апла; çакăн пек, çавăн пек; сделай вот так ак çакăн пек ту
2. частица усилит. (син. очень) çав тери; я так люблю музыку эпĕ юрă-кĕвĕне çав тери юрататăп
3. нареч. хăйне хăех, хăй хальлĕн; болезнь так не пройдет, надо лечиться чир хăйне хăех иртсе каймĕ, сипленес пулать
4. частица, употр. при разъяснении, уточнении (син. например) çапла, акă, сăмахран; сельчане живут хорошо, так, многие построили дома ял çыннисем аван пурăнаççĕ, çапла, нумайăшĕ çурт лартнă
5. частица усилит. (син. очень) çав тери; я так люблю музыку эпĕ юрă-кĕвĕне çав тери юрататăп
6. союз (син. если) пулсан; тăк (тĕк); сказал, так сделаю каларăм пулсан тăватăпах ♦ и так ахаль те, унсăр та; так и быть юрĕ ĕнтĕ; так и есть чăнах та; так как союз мĕншĕн тесен; так что союз çавăнпа та; так или иначе мĕнле пулсан та; так себе вăтам, чухă кăна

такой

местоим.
çавăн пек, çакăн пек, кун пек; кунашкал, çакнашкал; такая книга есть и у меня кун пек кĕнеке манăн та пур; таким образом çапла майпа; он такой умный вăл çав тери ăслă ♦ Что же тут такого? Мĕнех вара?

цепляться

глаг. несов.
çаклан, çакăн, çатăрла; цепляться за руку алла çатăрласа тыт

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

виснуть

несов., повиснуть сов. усăнса, çакăнса тăр, çакăн, уртăн; дети так и виснут на нем ачасем ăна мăйран çакăнаççĕ.

так

1. çапла, апла, капла, кун пек, ун пек, çакăн пек, çакнашкал, кунашкал, унашкал, çавнашкал; впредь не поступай так ӳлĕмрен кун пек ан хăтлан; по-нашему, не так пирĕн шутпа апла мар; 2. ахаль, ахалех; 3. çав тери; он так глуп, что... вăл çав тери ăссăр...

таковой

çакăн йышши, кунашкал, çавнашкал, çапласкер.

тоня

1: пулă тытмалли вырăн; 2. çакăн пек вырăнта пула тытакан предприяти.

Çавăн пекех пăхăр:

çавринке çавтăн çак çакă « çакăн » çакăнта çакăнталла çакăнтан çакăнтар çакăнтарахра

çакăн
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org