Шырав: ĕçлеме

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

аппарат

3.
аппарат (ĕçлекенсен йышĕ)
ăна министерство апаратне ĕçлеме чĕнсе илнĕ — его пригласили на работу в аппарат министерства

ваçка

частица разг.
ну и, ох и, же
сивĕ те ваçка! — ну и холод
пултарать те ваçка ĕçлеме! — ох и горяч же он в работе

иплĕ

удобно
ĕçлеме иплĕ тумтир — одежда, удобная для работы
ку пуртă аври тытма иплĕ — это топорище удобно держать в руке

кансĕрле

I.

1.
мешать
затруднять, препятствовать

ĕçлеме ан кансĕрле! — не мешай работать!
шăв-шав çывăрма кансĕрлет — шум мешает спать

кессон

тех.
кессон (шыв айĕнче ĕçлеме тунă хӳтлĕх)

климакс

мед.
климакс (хĕрарăмăн арлăх органе ĕçлеме пăрахнă тапхăр)

колони

3.
колония (ĕçлеме е юсанма янă çынсем пурăнакан вырăн)
ача-пăча колонийĕ — детская колония
ĕçпе юсамалли колони — исправйтельно-трудовая колония

лакăмлă

1.
неровный, с ямами, в ямах
выбитый, с выбоинами, рытвинами

лакăмлă çул — выбитая дорога
лакăмлă пусăра комбайнпа ĕçлеме кансĕр — на неровном поле трудно работать комбайном

майлă

удобно
подходяще
с рук
й
майлă вырăн — удббная позйция
майлă вăхăт — удобное время
майлă самант — благоприятный момент
ĕçлеме майлă тумтир — подходящая для работы одежда
майлă япала — удобная, практичная вещь
майлăрах ларăр — сядьте поудбонее
майлă мар — неудобно, неловко, не с руки
ку пуртă чутлама ытла майлă — этот топор очень удобен для тесания

направлени

1.
направление (документ)
больницăна кайма направлени пар — дать направление в больницу
вăл ĕçлеме направленипе килнĕ — он прибыл на работу по направлению

ним

(нимĕн)
мест. отриц.

1. обычно с усил. частицей -те:
ничто, ничего
нечего

ним те курăнмасть — ничего не видно
вăл нимрен те хăрамасть — он ничего не боится
нимĕн те тăваймăн — ничего не поделаешь
унран ним кĕтмелли те çук — от него нечего ждать
лайăх ĕçлеме ним те кансĕрлемест — ничто не мешает хорошо работать
Ним çукран — нимĕр. — погов. Когда нечего есть, и кисель хорош. (соотв. На безрыбье и рак рыба).
Ним пĕлмен çынна шыв та эрех. — посл. Для неразбирающегося человека и вода — что вино.

пикен

1.
приниматься, браться за что-л., приступать к чему-л.
ĕçлеме пикен — взяться за работу
чупма пикен — побежать, припуститься

пултараслăх

способность
ĕçлеме пултараслăх — работоспособность

пуçла

1.
начинать, класть начало, приниматься за что-л.,
приступать к чему-л.
вăрçă пуçла — развязать войну
ĕçлеме пуçла — начать работать, приступить к работе
митинг пуçла — открыть митинг
юра пуçла — запеть
пуçласа яр — начать, положить начало
авалтан пуçласа — с древнейших времен
эпĕ ăна пуçласа куратăп — я его вижу впервые
хулара тролейбуссем çӳреме пуçланă — в городе начали ходить троллейбусы

пӳр

II. глаг.

предназначать, предопределять (о судьбе)
мана унпа тĕл пулса ĕçлеме пӳрнĕ — мне было суждено, судьбой предназначено встретиться и работать с ним
ăна чĕрĕ юлма пӳрнĕ — ему суждено было остаться в живых
сана вăйăçă пулма пӳрмен пулĕ — наверное, тебе не суждено стать музыкантом
Пӳрмен çăкăр çăвартан тухса ӳкет, пӳрнĕ çăкăр шăл хайăрса кĕрет. — посл. То, что не суждено, то изо рта вываливается, суженый кусок сам в рот лезет.

стимулла

стимулировать
тухăçлă ĕçлеме стимуллани — стимулирование производительного труда

тӳкĕç

диал.
мошкара
тӳкĕç ĕçлеме памасть — мошкара не дает работать

улттăн

числ. собир.
шестеро, вшестером
вĕсем улттăн ĕçлеме килĕшрĕç — они согласились работать вшестером
Инкек иккĕн, усал улттăн. — погов. Беда вдвоем (ходит), лихо — вшестером.

хаваслантар

2.
вдохновлять, воодушевлять, вызывать подъем
тухăçлă ĕçлеме хаваслантар — вызывать трудовой подъем

черет

3.
очередь
савăтăн пĕрремĕш черечĕ ĕçлеме тытăнчĕ — начала работать первая очередь завода

этемле

по-человечески
по-людски
разг.
как следует, должным образом
эсĕ хăçан этемле ĕçлеме пуçлăн? — когда ты начнешь работать как следует?
этемле калаç —
1) говорить человеческим голосом
этемле мар ахăлтатса кулса яр — дико захохотать
2) разговаривать по-людски, прилично

çавăнта

2.
вон туда
çавăнта пах-ха — посмотри-ка туда
вĕренме ăçтан килнĕ, ĕçлеме те çавăнтах кайрĕ — откуда он приехал учиться, туда и поехал работать
çавăнтарах — 1) поблизости там 2) поближе туда (к указанному месту)
çавăнтах —
1) тăм же
çавăнтах тăр — стой там же
2) туда же
çавăнтах хур — положи туда же
3) тотчас, тут же, в тот же момент
çиçĕм çиçрĕ те çавăнтах аслати кĕрлерĕ — блеснула молния, и тотчас загремел гром

ĕç

2.
устраивать пиршество, пировать
ĕçкĕ ĕç — созывать гостей, пировать
сăра ĕç — 1) пить пиво 2) устраивать пиршество
ĕçсе çи — 1) пить и есть 2) пировать
Йышпа ĕçлеме лайăх, туспа ĕçме лайăх. — погов. В коллективе хорошо работать, а с друзьями — пировать.

ĕçлеме

диал.
работа
ĕçлемерен таврăн — прийти с работы

ĕçле

1.
работать, трудиться
ăмăртса ĕçле — работать соревнуясь, соревноваться в труде
бригадирта ĕçле — работать бригадиром
вăрттăн ĕçле — работать подпольно
ĕçĕн ĕçле — работать сдельно
савăтра ĕçле — работать на заводе
искусствăра ĕçлекенсем — работники искусства
кĕрĕшсе ĕçле — работать по найму
киле илсе ĕçле — работать на дому
коммунизмла ĕçлекен предприяти — предприятие коммунистического труда
кунĕн-çĕрĕн ĕçле — работать в поте лица
хастар ĕçле — работать с огоньком
ырми-канми ĕçле — работать без устали
ĕçлейми пул — потерять трудоспособность
ĕçлеме пултаракан — трудоспособный
ĕçлеме пултарни — трудоспособность
ĕçлеме кай — идти на работу
ĕçлесе ил — заработать
ĕçлесе туп — заработать
ĕçлесе пĕтер — кончить работу
колхозра ĕçлесе пурăн — жить и работать в колхозе
Кам ĕçлемест — вăл çимест. — погов. Кто не работает — тот не ест.
Вут хутмасăр çăкăр пиçмест, ĕçлесе пиçмесĕр çур-йĕр пулмасть. — посл. Не истопишь печку — не испечется хлеб, не потрудишься как следует — не обзаведешься домом.

тапран

10.
собираться, готовиться, приниматься
кайма тапран — собраться идти
эпир ĕçлеме тапраннăччĕ çеç — мы только было принялись за работу

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

агропромышленник

ç.с. Агропромышленность тытăмĕнче ĕçлекен çын. ЧР Правительстви пуçарнипе йĕркеленĕ Агропромышленниксен коопераци биржи ĕçлеме пуçларĕ. ХС, 1999, 12 /, 1 с.

видеодисплей

ç.с., информ. ЭВМри информацие компьютер экранĕ çине — текст, таблица, схема е ӳкерчĕк хальлĕн — кăларса кăтартакан тата çавна май тĕрĕслеме пулăшакан хатĕр; экранлă пульт, дисплей. Электронлă шутлав машинисемпе тата видеодисплей терминалĕсемпе ĕçлеме ятарлă пĕлӳ илнĕ методистсемпе учительсем... Х-р, 10.10.1998, 6 с.

вичкĕнлĕх

п.в. Вичкĕнĕш, çивĕчлĕх, çивĕчĕш. Кранпа ĕçлеме вичкĕнлĕх, вăрт-варт пулни кирлĕ. Я-в, 1961, 3 /, 29 с. Вырăс чĕлхи кăркăс чĕлхин витĕмлĕхĕпе вичкĕнлĕхне ӳстернишĕн савăнаççĕ. Я-в, 1972, 4 /, 25 с. «Атте-анне» поэмăн вичкĕнлĕхне вăйлатакан сăмах çаврăнăшĕсене çырса илĕр. ЧС, 1994, 9 кл., 368 с. — куç вичкĕнлĕхĕ (Г.Ефимов, 1981, 53 с.; С-х, 2001, 19 /, 2 с.).

дилер

ç.с., экон. Тавар (е хаклă хутсем) туянса хăй тĕллĕн сутă тăвакан, хаксен ăрасналăхĕнчен услам илекен çын е фирма; сутуçă. Дилерăн брокер пек ĕçлеме те май пур. Ç-т, 1992, 6 /, 24 с. «Хавхалану» юлташлăх — Тутаеври мотор завочĕн официаллă дилерĕ. Х-р, 29.10.1993, 4 с. Çĕнĕ тата питĕ кирлĕ «маркетинг», «лизинг», «дилер тытăмĕ» ... ăнлавсене пĕр хăрамасăр хăнăхмалла. ÇХ, 1997, 49 /, 1 с. — промышленность-дилер предприятийĕ (Х-р, 14.10.1992, 2 с.); дилер станцийĕ (Х-р, 20.09.2003, 2 с.).

команда

1. Ç.п. Суйланас тĕллевлĕ çыннăн е пĕр-пĕр пуçлăхăн таврашĕ, çывăх йышĕ. Премьер команда пухать [Пуçелĕк]. Х-р, 26.01.1994, 1 с. Министр канашлăва пухăннисене хăйĕн çĕнĕ командипе паллаштарчĕ. Х-р, 6.03.1998, 1 с. Н.Федоров команди В.Шурчанов командине пĕр листовкăпа та вараламан. Х-р, 28.03.1998, 7 с. Кăлава... хăйĕн командипех килчĕ, хĕрлĕ хăю касрĕ. К-н, 2002, 16 /, 19 с. 2. Ç.п. Пĕрлехи тĕллевсене пурнăçлама пĕтĕçнĕ ушкăн. Н.Григорьевăн (вăл Шурчановпа пĕр командăра) вара хăйĕн рабочийĕсене тӳлемелли парăм та питĕ пысăк. Х-р, 25.12.1997, 3 с. Федераци центрĕнче регионсемпе ăста ĕçлеме пĕлекен команда çаплипех çук. Х-р, 6.08.1998, 3 с. Çак команда комбинат укçине хăйĕн кĕсйине чикмесен, «Химпромри» вăтам ĕç укçи ... темиçе хут пысăкрах пулмалла. Ч-х, 1999, 27 /, 6 с.

компетентлăх

ç.с. Пĕлӳпе пултарулăх пахалăхĕ. Халĕ пур çĕрте те компетентлăх çитейменни е пачах çукки пирки нумай калаçтапăр. Чĕлхе аталанăвĕн тилхепине тытса пыма, паллах ĕнтĕ, компетентлăх кирлĕ. М.Федотов //Х-р, 11.04.1992. Кругловăн компетентлăх çук тенĕ. Чăвашла каласанĕçлеме пултарайман мемме. ÇХ, 1998, 40 /, 1 с.

конкурентлă

ç.с. Рынок ыйтнине çырлахтаракан, пахалăх енчен ыттисемпе тупăшма пултаракан; ăмăртуллă, шайлашуллă. Анăç техникипе конкурентлă ĕçлеме пултаракан çавăн йышши техника. ÇХ, 1998, 47 /, 9 с. Экономикăна çĕклес тесен конкурентлă таварсем кăлармалла. Х-р, 27.07.1999, 2 с.

культурологи

ç.с. Халăхăн ăс-хакăл культурине, ăспурлăх (туп.) аталанăвне, культурăпа общество çыхăнăвне тĕпчекен ăслăлăх. Ăна [Н.Егорова] Чăваш патшалăх уни-верситетне ĕçлеме чĕнсе илеççĕ. Килнĕ-килменех вăл кунта культурологи кафедрине туса хурать. ХС, 23.02.1999, 4 с. Хальхи вăхăтра журналист е учитель пулакансем уйрăммăн вĕренеççĕ, культурологи уйрăмĕ те пур. Х-р, 2.08.2000, 3 с. — культурологи факультечĕ (ТА, 2003, 2 /, 32 с.).

медфак

п.с., кĕск. Медицина факультечĕ. Люда ... Чăваш университетĕнчи медфака кĕчĕ. Я-в, 1986, 10 /, 17 с. Çапла, чăн-чăн врач эпĕ халĕ, медфак студенчĕ мар текех. Ю.Силэм, 1989, 3 с. Медфакран вĕренсе тухнă хыççăн Йошкар-Олана психиатр пулса ĕçлеме ячĕç. Х-р, 16.03.1994, 3 с. — медфак пĕтер (К-н, 1977, 13 /, 10 с.; П.Осипов, 1984, 117 с.); медфакра вĕрен (ТА, 1988, 10 /, 22 с.).

миравай

ч.с. е МИРАВАЙ СУДЬЯ (МИРОВОЙ СУДЬЯ), ç.я. Кăткăс мар тавăçсене (туп.), çирĕп яваплăхпа (ответлăхпа) çыхăнман суд ĕçĕсене пĕчченех татса паракан тӳре (туп., 1). «Чăваш Республикинчи мировой судьясен должноçĕсене тата суд участокĕсене туса хурасси çинчен» калакан саккун проекчĕ. Х-р, 13.11.1999, 1 с. Çĕршыври суд тытăмлăхĕ миравай судьясемпе пуянланчĕ. Х-р, 31.01.2001, 2 с. Чăваш Енре, пĕтĕм Раççейри пекех, кăçал миравай судьясен тытăмĕ ĕçлеме тытăнчĕ. Х-р, 19.10.2001, 1 с.

осеменатор

п.с. Техник-осеменатор (туп.). Ĕнесен ăратлăхне лайăхлатас ыйтăва тĕплĕн сӳтсе-явнă хыççăн ... осеменаторсене хытă асăрхаттарнă. К-н, 1969, 22 /, 11 с. Выльăх-чĕрлĕх отраслĕнче Т.Светопольская осеменатор тăрăшса ĕçлени савăнтарать. Х-р, 16.07.1997, 1 с. Шĕмшешре вара трактористра, осеменаторта ĕçлеме пултаракансем кирлĕ. ÇХ, 1999, 11 /, 11 с.

пăру

ç.п., астрол. Вăкăр (туп., 3). Пăрăвăн нумай ĕçлеме тивет. Т-ш, 13.02.1991, 7 с. «Сурăх» ... «Пăрусемпе» туслашма пултарать. Ç-т, 1992, 3 /, 30 с.

прихут

ч.с. Пĕр-пĕр тăрăхри чиркӳ тата унта çӳрекен йыш. Богослови кандидачĕн диссертацине чăваш прихутĕнче ĕçлесе хӳтĕлерĕм. Х-р, 15.09.1992, 4 с. Пачăшкă прихутсен шучĕ хăвăрт ӳснишĕн кăмăлсăр. ЧÇ, 1998, 11 /, 4 с. Петĕр атте ĕçлеме пуçланăранпа прихутри тĕне ĕненекенсем кĕлĕ çуртне ытларах çӳреме тытăннă. Х-р, 21.10.2000, 2 с. — прихут канашĕ (Х-р, 4.08.2000, 4 с.); чиркӳ прихучĕн старости (Х-р, 11.08.2000, 2 с.).

продюсер

ç.с. Пултарулăх ушкăнне ăнăçлă ĕçлеме майсем туса паракан (укçа-тенкĕпе тивĕçтерекен, реклама йĕркелекен т.ыт.те) ятарлă çын. Наци эстрадине чăннипех йĕркеленсе çитме чăваш продюсерĕсем çукки те хытах чăрмантарать пулмалла. Х-р, 1994, 6 /, 4 с. Эсĕ ... унчченхи продюсерупа мĕнле хирĕçсе кайма пултарнă-ха. Т-ш, 1999, 12 /, 11 с. — продюсер фирми (Х-р, 1994, 6 /, 4 с.); продюсер центрĕ (К-н, 2001, 20 /, 8 с.); — фотоӳкерӳ продюсерĕ (ÇХ, 1998, 25 /, 4 с.); вăйă продюсерĕ (ÇХ, 1999, 49 /, 4 с.); эстрада ушкăнĕн продюсерĕ (ÇХ, 2000, 11 /, 3 с.); передача продюсерĕ (ÇХ, 2001, 22 /, 12 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

мăкăрт

выпятить; пилĕкне мăкăртса ĕçлеме йуратать – любит работать, выпятив грудь.

115 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

паралич тытни

пир йип çапни. Хăш чух тата усал чирлĕ çын ĕçлеме мар, алли-ури сурнипе чух çӳрет, паралич тытнипе (пир йип çапнипе) каска пек пĕр тапранмасăр выртать [Сперанский 1914:4].

пăлхăвăрç

патшалăх йĕркине улăштарса пĕтĕмпех çĕнетесшĕн тăрăшакан. Яппун вăрçи вăхăтĕнче патшалăх йĕркине хальхи пек улăштарса пĕтĕмпех çĕнетесшĕн тăрăшакансем (пăлхăвăрçсем) пурте халĕ Çĕпĕрти тĕрмесенчен пинĕ-пинĕпе хăйсен çуралнă çĕр-шывĕсене тавăрăнса ĕлĕкхи пекех хура халăхшăн ĕçлеме тытăнаççĕ [Хыпар 1917, № 2:2].

присяга

причак. Çавăнпа чарăнсан пит нумай çынна сиен кӳрекен ĕçе ĕçлеме причак (присяга) тутарса татаççĕ <…> [Хыпар 1906, № 2:24].

союз

ушкăн. Тĕн тĕлĕшĕнчен – кам еплине тытас тет, çавна тытма юрать … унта ушкăнсем (союзсем) тума та, нумайăн пĕр сăмахлă пулса ĕçлеме те ирĕк [Çулталăк 1906:15]; Патшалăхра пурăнакан пур халăхшăн та калаçма, кĕнеке-хаçет çине çырма, пуçтарăнса калаçма ушкăнсем (союзсем) тума ирĕк пултăр [Хальхи 1906:19].

стачка

ĕçлекенсем пурте пĕр канаш пулса савăт е хапрăк ĕçне пăрахни. Ĕçлекенсем пурте пĕр канаш пулса савăт е хапрăк ĕçне пăрахса тăнине вырăсла стачка теççĕ [Хыпар 1906, № 2:21]; Вăл эмел – хуçа панчи пур тарçăсем те пĕр харăс ĕçлеме пăрахни. Çапла ĕçлеме пăрахнине стачка теççĕ [Хыпар 1907, № 18:130].

тӳпе

пай. Юлташĕсем иккĕшех тепĕрин тӳпине те (пайне те) вырас тесе хытăрах ĕçлеме канаш тунă [Поучения 1904:16].

хĕресчен

хура халăх. Хура халăхăн (хĕресченĕн) пурăнăçĕ çавăн пек: çу вăхăтĕнче уйри (хирти) ĕçсем пуçлансан ĕçлеме çын пит кирлĕ [Поучения 1904:14–15].

çиме

апат. Лаша (апачĕ) çими юлашкисене, тислĕксене кайсанах çĕр айне пытарас пулать е çунтарас пулать <…> [Исаев 1882:9]; Вĕсем хăйсене валли пĕр пĕчĕккерех кимĕ (лодка) тытнă та хăйсене темиçе кунлăх çиме (апат), хуралт-мĕн тума, хирте ĕçлеме хатĕрсем илсе Турă çине шанса тинĕсе тухса кайнă [Избранные 1905:59].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

аккредитация

сущ.жен.
çирĕплетӳ; çирĕплетни; аккредитация журналистов для работы на конгрессе журналистсене конгресра ĕçлеме çирĕплетни

аккредитовать

глаг. сов. и несов. (син. назначить, направить)
çирĕплет (журналистсем, дипломатсем çинчен); журналисты, аккредитованные на международной конференции тĕнчери конференцире ĕçлеме çирĕплетнĕ журналистсем

бастовать

глаг. несов.
забастовка ту, ĕçлеме пăрах (хирĕçленине палăртса); бастовать из-за невыплаты зарплаты ĕç укçи тӳлемен пирки забастовка ту

вербовать

глаг. несов. (син. нанимать)
ĕçе тыт, тара тыт, вербовкăла, вербовка ту; вербовать рабочих для работы на Севере Çурçĕрте ĕçлеме рабочисем вербовкăла

включиться

глаг. сов., во что
1. (син. присоединиться) хутшăн, пĕрлеш, пуçăн; включиться в общую работу пĕрлехи ĕçе хутшăн
2. 1 и 2 л. не употр. тапран, ĕçлеме пуçла; мотор включился мотор ĕçлеме пуçларĕ

возобновить

глаг. сов.
каллех тытăн, çĕнĕрен пуçла; возобновить работу каллех ĕçлеме тытăн

гнать

глаг. несов.
1. кого-что хăвала, ху; гнать стадо кĕтӳ хăвала; ветер гонит тучи çил çумăр пĕлĕчĕ хăвалать
2. кого-что хăвала, хӳтер, хăваласа яр; гнать из дома килтен хăвала
3. хăвала, васкат, хăвăрт яр; сильно гнать машину машинăна питĕ хăвăрт яр
4. кого (син. торопить) васкат, хисте; гнать с работой часрах ĕçлеме хисте

готовить

глаг. несов.
1. кого-что хатĕрле, янтăла; готовить станок к работе станока ĕçлеме хатĕрле; готовить уроки урок ту; готовить кадры учителей учительсем вĕрентсе хатĕрле
2. (син. стряпать) пĕçер, хатĕрле; готовить кушать апат пĕçер

допустить

глаг. сов.
1. кого до кого-чего, к кому-чему (син. разрешить) кĕрт, яр, ирĕк пар; допустить родственников к больному чирлĕ çын патне тăванĕсене кĕрт; допустить к работе на тракторе тракторпа ĕçлеме ирĕк пар
2. что (син. предположить) шутла, те, ăсра тыт; не могу допустить, что он умер вăл вилнĕ тесе шутлама та пултараймастăп
3. допустим вводн. сл. калăпăр, тейĕпĕр, ан тив; допустим, он согласится с нами вăл пирĕнпе килĕшет тейĕпĕр ♦ допустить ошибку йăнăш ту

забастовка

сущ.жен.
забастовка (лартнă ыйтусене пурнăçлаттарас тĕллевпе ĕçлеме пăрахни); забастовка шахтёров шахтёрсен забастовки; объявить забастовку забастовка пуçла

закрыться

глаг. сов.
1. (ант. открыться) хупăн, хупăнса лар; дверь со стуком закрылась алăк шалтлатса хупăнчĕ
2. (син. запереться) кĕрсе лар, хупăнса лар; закрыться в комнате пӳлĕмре хупăнса лар
3. хупăн, ĕçлеме пăрах; магазин закрылся на ремонт магазина юсама хупнă

заработать

глаг. сов.
1. что ĕçлесе ил, ĕçлесе туп; он заработал пять тысяч рублей вăл пилĕк пин тенкĕ ĕçлесе илнĕ
2. (ант. остановиться) ĕçлеме пуçла, тапран; мотор заработал мотор ĕçлеме пуçларĕ

зарядить

глаг. сов.
1. авăрла, пеме хатĕрле; зарядить ружьё пашал авăрла
2. авăрла, ĕçлеме хатĕрле; зарядить аккумулятор аккумуляторта электричество каплантар; зарядить фотоаппарат плёнкой фотоаппарата плёнкăпа авăрла

инфраструктура

сущ.жен.
инфраструктура (обществăри тĕп отрасльсене ĕçлеме кирлĕ пĕтĕмĕшле системăсем: çул-йĕр, çыхăну, энергетика, суту-илӳ т. ыт.)

кооператив

сущ.муж.
кооператив (ушкăнпа ĕçлеме пĕрлешнĕ çынсен хуçалăхĕ); строительный кооператив строительство кооперативĕ; сельскохозяйственный кооператив ял хуçалăх кооперативĕ

кризис

сущ.муж.
1. кризис (общество пурнăçĕнче татăклă улшăну тумалли пăтăрмахлă лару-тăру); политический кризис политика кризисă
2. (син. затруднения) çитменлĕх, синкерлĕх, йывăрлăх; топливный кризис топливо çитменни ♦ правительственный кризис правительство ĕçлеме пăрахни; кризис перепроизводства тавар ытлашшй туса кăларни
сущ.муж.
кăшкăру; кăшкăрни; на улице слышны чьи-то крики урамра такам кăшкăрашни илтĕнет

лень

сущ.жен.
1. (ант. трудолюбие) кахаллăх, наянлăх, юлхавлăх, ӳркев
2. в знач. сказ., кому ӳркен, кахаллан; ему лень работать вăл ĕçлеме ӳркенет

мешать

1. глаг. несов., (ант. помогать)
кансĕрле, чăрмантар, чăрмав кӳр, чар; вы мешаете нам работать эсир пире ĕçлеме чăрмантаратăр ♦ не мешало бы юрĕччĕ, пăсмĕччĕ

нетрудоспособный

прил.
ĕçлеймен, ĕçлеме пултарайман; нетрудоспособные инвалиды ĕçлеймен инвалидсем

однако

союз противит. (син. но)
анчах, çапах, апла пулин те; он уже стар, однако продолжает работать вăл ватă ĕнтĕ, анчах ĕçлеме парахмасть

отказаться

глаг. сов.
тун, ан килĕш, ан йышăн; отказаться от сотрудничества пĕрле ĕçлеме ан килĕш; он отказался от своих слов вăл хăй каланине тунчĕ

отставка

сущ.жен. (син. увольнение)
отставка, ĕçлеме пăрахни, хĕсметрен кăларни (çар çыннисене е патшалăх хĕсметĕнчи çынсене); подать в отставку отставкăна тух

патент

сущ.муж.
1. патент (хайлавçăн прависене çирĕплетекен хут)
2. патент (пĕр-пĕр ĕç ĕçлеме е суту-илӳ тума право паракан хут); получить патент на торговлю суту-илӳ тума патент ил

предложение

1. сущ.сред.
сĕнӳ; сĕнни; предложение о сотрудничестве килĕштерсе ĕçлеме сĕнни; принять предложение сĕнĕве йышăн

предложить

глаг. сов.
сĕн; предложить помощь пулăшма сен; предложить сотрудничество килĕштерсе ĕçлеме сĕн

приготовить

глаг. сов.
хатĕрле, хатĕрлесе хур; приготовить всё необходимое к работе ĕçлеме мĕн кирлине хатĕрле; приготовить урок урок ту

связать

глаг. сов.
1. çых, çыхса ларт, сып; çыхса хур; связать концы верёвок кантра вĕçĕсене сып; книги связаны в пачку кĕнекесене тĕркелесе çыхнă
2. (син. соединить) çыхăнтар; связать города железной дорогой хуласене чугун çулпа çыхăнтар
3. çых, çыхса ту; связать кофту кофта çых ♦ связать по рукам и ногам ал-урана çыхлантар, ĕçлеме ан пар

строй

сущ.муж., множ. строи
1. тытăм, йĕрке; государственный строй патшалăх тытăмĕ
2. строй, йĕрке, рет; идти строем стройпа пыр ♦ выйти из строя пăсăл, ĕçлеме пăрах

сцена

сущ.жен.
сцена (спектакль лартмалли лаптăк); на сцене театра идёт новый спектакль театр сцени çинче çĕнĕ спектакль пырать ♦ устроить сцену харкашса кай; сойти со сцены ĕçлеме пăрах

трудоспособный

прил.
ĕçлеме пултаракан; трудоспособное население ĕçлеме пултăракан халăх

элементарный

прил.
1. (син. простейший) чи ансат, чи çăмăл; элементарная задача чи çăмăл задача
2. чи кирлĕ; нет элементарных условий для работы ĕçлеме чи кирлĕ майсем çук
3. пурте пĕлекен, пуриншĕн те паллă; элементарные истины пуриншĕн те паллă чăнлăхсем

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

лапра

грязь. Регули 422. Паян лапра çок (нет). Ib. 581. Ĕнер çомăр çуса та, лапра полмарĕ. Моркаш. † Атти (его. сапоги) йолат лапра ăшне. || Грязный; грязно. Шашкар. Ял хошши пит лапра. Ядр. Тата унтă каймалли вăхăчĕ пит лапра тĕл пулат. N. Лапра ора, грязные ноги. КС. Паян ĕçлеме лапра (=пылчăк, грязно). || Топкое грязное место. СИВВ. МС. Лапра çине кĕрсе кайрăм та, аран тухрăм. || Назв. дер. Канаш. р.

явăç

явăç (jавыс'), свиться; связаться; сдружиться; сходиться друг с другом.
- М. П. Петр. Хыпар № 15, 1906. Ачасем пурте пĕр-пĕринпе явăçса, пĕр-пĕрне чуп-туса: халăх хушшинче килĕшӳ пултăр, тесе, турра кĕл-тăва пуçларĕç.

|| Увиваться.
- КС. Паян çав виле (вил'э) панче кунĕпех çахансам явăçаççĕ.

|| Привадиться.
- Зап. ВНО. Арман кутне йăтăсем явăçнă. К мельнице привадались собаки.
- Юрк. † Уй варринчи  хурамана курак-çăхан явăçнă, явăçнă та сивĕнмест. (Свадеб. п.).
- Зап. ВНО. Кăвакарчăн явăçсан, çын пуять, теççĕ. Если привадятся (к дому) голуби, то человек разбогатеет. (Поверье).

|| Кишеть.
- Зап. ВНО. Ача-пăча ăçта кирлĕ, унта хурт-кăткă пек явăçать (кишат).

|| Болтаться, „тереться“ около кого-нибудь, приставать к кому-л.
- Козм. Явăç, болтаться. Эсĕ ун çумăнче [sic!] мĕн явăçса çӳретĕн? Что ты около него болтаешься?

|| Смешаться (попав в число других вещей)
- Ст. Чек. Явăçса карĕ пулĕ. Вероятно, смешалось с другими вещами.
- Ib. Явăçса (кайнă ĕçлеме) пĕрлешсе, хутшăнса.
- Ib. Явăçса кай çавсемпе пĕрлешсе кай. Об интимной связи.
- Хыпар № 30, 1906. Санăн арăму иртĕнет-мĕн, Евстигнейпа явăçнă, теççĕ, тет.
- Чебокс. Çав арăмпа явăççа çӳрет (путается) вăл.
- КС. Вăл çавăн арăм(ĕ) патне явăçнă (повадился, т. е. они „кусаççĕ“).
- Бiтр. Çав ывăлсенчен кĕçĕнни çав карчăкăн хĕрĕ патне йывăçнă, тет те, кайран сивĕннĕ, тет. Младший из сыновей связался с дочерью той старухи, а потом охладел к ней.

|| „Путаться“ с кем
- Юрк. † Хура хĕрсемпе явăççа, хура-хутаç илсе хуплантăм. Путаясь с девушками-чернушками я замаялся покупать им рожки (плоды ceratonia siliqua).

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

активизировать

-рую к о г о, ч т о с о в. и н е с о в. активлантар, активлăха хăпарт, хастарлă ĕçлеме тытăнтар.

активизироваться

-руюсь, с о в. и н е с о в. активлан, ху активлăхна хăпарт, хастарлă ĕçлеме тытăн.

алименты

е д. н е т алимент (хайĕн çемйинчи ĕçлеме пултарайман уйрăм пурăнакан членĕсене пурăнмалăх парса тăракан укçа).

аспирант

аспирант (наука тĕлĕшпе ĕçлеме хатерленекен çын).

аттестация

аттестацилени (пĕр-пĕр орган ĕçлеме чарăнни, хăрса ларни).

воскресение

1. чĕрĕлни; 2. çын вăй илсе хастар ĕçлеме тытăнни.

трудолюбивый

ĕçчен, ĕçе юратакан, ĕçлĕме юратакан, ĕçлеме ӳркенмен (çын).

трудолюбие

ĕçлеме юратни, ĕçченлĕх.

трудоспособность

ж. мн. нет ĕçлеме пултараслăх, ĕçлеме пултарни, ĕçлес хастарлăх; потеря трудоспособности ĕçлейми пулни.

трудоспособный

ĕçе юрăхлă, ĕçлеме пултаракан (çын).

труженик

ĕçлекен, ĕççынни, ĕçлеме юратакан, ĕçчен; труженики полей уй-хир ĕçченĕсем.

условие

1. калаçса татăлни; 2. услови, сăлтав; 3. йĕрке, услови, май; создать хорошие условия для работы ĕçлеме лайăх условисем, майсем туса пар.

бездельник

ĕçлеме юратман çын, кахал, юлхав, сулланчăк, сĕтĕрĕнчĕк, аппаланчăк.

блок

II блок, килĕшӳ (политикăллă партисем е организацисем пĕрле ĕçлеме тунă килĕшӳ); блок коммунистов и беспартийных коммунистсемпе партире тăманнисен блокĕ.

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

аккредитация

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

запретить

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

иностранный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

инфраструктура

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

кооператив

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

курс

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

легальный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

обструкция

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

подполье

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

подъёмные

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

самодеятельный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

трудовой

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

трудоспособность

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

трудоспособный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

ĕçлĕхсĕр ĕçле ĕçлев ĕçлевçĕ « ĕçлеме » ĕçлеттер ĕçме ĕçме-çиме ĕçмелли ĕçрĕн

ĕçлеме
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org