Шырав: ĕç-йĕр

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

авăнчăк

криво, извилисто
йĕр авăнчăкĕ — кривизна линии
çурăм шăмми авăнчăкĕ — искривление позвоночника
юханшыв авăнчăкĕ — изгиб реки
авăнчăк авăрлă туя — трость с изогнутой ручкой
авăнчăк куç харши — изогнутые брови
авăнчăк хăма — искривленная доска
тулалла авăнчăк — выгнутый, выпуклый
шалалла авăнчăк — вогнутый, со впадиной
йывăç авăнчăк ӳсет — дерево растет криво

авкаланчăк

извилистый, изогнутый, кривой
çул авкаланчăкĕсем — извилины дороги
авкаланчăк йĕр — волнистая линия
авкаланчăк сукмак — извилистая тропа

акă

2. огранич.
так, например
хотя бы

çур-йĕр тăвассинех илес акă — взять хотя бы строительство жилых домов

анкер

2. тех.
анкер (çурт-йĕр пайĕсене çыхăнтаракан пай)

база

2.
база (ĕçре кирлĕ хатĕрсем, çурт-йĕр т. ыт. те)
çар бази — военная база
туристсен бази — туристкая база

биссектриса

мат.
биссектриса (кĕтесе çурмалла пайлакан тӳрĕ йĕр)

горизонталлĕ

горизонтальный
горизонталлĕ йĕр — горизонтальная линия

изоглосса

лингв.
изоглосса (пĕр-пĕр сăмах е чĕлхе уйрăмлăхĕ ăçта-ăçта тĕл пулнине карттă çинче кăтартакан йĕр)
диалект сăмахĕн изоглосси — изоглосса диалектного слова

йĕр

I.

1.
след
отпечаток

мулкач йĕрĕ — заячьи следы
пӳрне йĕрĕ — отпечатки пальцев
çара ура йĕрĕ  —следы, отпечатки босых ног
йĕр йĕрле — идти по следу, выслеживать
йĕр çине ӳк — напасть на след
йĕр çухат — 1) потерять след 2) заметать следы
йĕрĕ те çухалнă — и след простыл
йĕрĕ те юлман — не осталось и следа
йĕр ту — 1) наследить (грязными ногами) 2) проложить след
Пĕр çын каять — йĕр юлать, çĕр çын çӳрет — çул пулать. — посл. Один человек пройдет — след останется, сто человек пройдет — дорога проляжет.

йĕр

2.
тропа, тропинка, дорожка
колея

урапа йĕрри — колея
йĕлтĕр йĕрĕ — лыжня
йĕр хыв — проложить тропинку

йĕр

3.
линия, черта
хумлă йĕр — волнистая черта
кукăр-макăр йĕр — зигзагообразная, ломаная линия
йĕр турт — провести линию
йĕр туртса тух — расчертить, разлиновать

йĕр

5.
строка
виçĕ йĕр çыр — написать три строки

йĕр

II. глаг.

плакать, рыдать
причитать

куççульпе йĕр — заливаться слезами
сасăпа йĕр — рыдать, плакать навзрыд
татăлса йĕр — надрываться в плаче
хĕр йĕрет — невеста причитает
йĕрсе çӳре — быть плаксивым, часто плакать
йĕрсе яр — расплакаться, разреветься
вăл йĕрес патне çитрĕ — он чуть не плачет

кала

7.
причитать, приговаривать
каласа йĕр — причитать

контурлă

контурный
контурлă йĕр — контурная линия
контурлă карттă — контурная карта
контурлă ӳкерни — контурное изображение

кооператив

кооперативный
çурт-йĕр кооперативĕ — жилищный кооператив

коопераци

кооперативный
потребительсен кооперацийĕ — потребительская кооперация
промысла кооперацийĕ — промысловая кооперация
çурт-йĕр кооперацийĕ — жилищная кооперация
коопераци лавкки — кооперативный магазин
коопераци таварĕсем — кооперативные товары
коопераци харпăрлăхĕ — кооперативная собственность

кукăр-макăр

криво, косо, вкривь и вкось
кукăр-макăр йĕр — ломаная линия, зигзаг
кукăр-макăр йывăç — искривленное дерево
кукăр-макăр çул — извилистая дорога
шыв кукăр-макăр юхать — речка течет, делая множество извилин
Кукăр-макăр турат пур, турат çинче кукăль пур, кукăль ăшĕнче çăмарта пур. (Пăрçа). — загадка Весь изогнутый сучок, на сучке пирожок, в пирожке яички. (Горох).

куççуль

слезный
вĕри куççуль — жгучие слезы
савăнăç куççулĕ — слезы радости
куççуль парĕсем — слезные железы
куççуль тумламĕ — слезинка
куççуль юхтаракан газ — слезоточивый газ
куççуль витĕр кул — смеяться сквозь слезы
куççульпе макăр — заливаться слезами
куççульпе йĕр — заливаться слезами
тĕтĕмпе куççуль тухать — глаза слезятся от дыма
куççуль капланса килчĕ — слезы подступили к глазам
куççуль кăлар — 1) заставить прослезиться 2) всплакнуть, уронить слезу
куççульпе тархасла — слезно умолять
куççуль тухиччен култар — смешить до слез
Тăлăххăн пурăнни — куççульь тăкни. — посл. Сиротой жить — слезы лить.

лапка-лапка

1.
крупными хлопьями
лапка-лапка юр çăвать, мулкач сикет — йĕр тăвать — фольк. крупными хлопьями падает снег, по нему скачет заяц, оставляя следы

линейка

1.
линĕйка
йывăç линейка — деревянная линейка
логарифм линейки — логарифмическая линейка
миллиметрлă линейка — миллиметровая линейка
линейкăпа йĕр турт — провести линию с помощью линейки

лини

4. перен.
линия (çул-йĕр)
политикăлла лини — политическая линия
партин тĕп линийĕ — генеральная линия партии

маркировка

2. с.-х.
маркировка (йĕр туртни)
пусса маркировка ту — маркировать участок

медиана

мат.
медиана (виçкĕтеслĕх тăррине хирĕç енĕн варрипе çыхăнтаракан йĕр)

меридиан

геогр.
меридиан (полюсран полюса хывнă йĕр)

мĕкĕр

3.
вопить
мĕкĕрсе йĕр — рыдать с воплем

нарезка

тех.
нарезка, резьба (каснă йĕр)
винтлă нарезка — винтовая нарезка
винт нарезки çийĕннĕ — у винта стерлась нарезка
нарезка ту (кас) — сделать резьбу, нарезку

панеллĕ

панельный
панеллĕ çурт — панельный дом
шултра панеллĕ çурт-йĕр ларт — вести крупнопанельное строительство домов

параллель

2. геогр.
параллель (экваторпа параллеллĕ йĕр)
глобус çинчи параллельсемпе меридиансем — параллели и меридианы на глобусе

пăнчă

2.
точка
икĕ пăнчăна пĕрлештерекен йĕр — линия, соединяющая две точки

пĕрлехи

2.
общественный, коллективный
объединенный

пĕрлехи ĕç — коллективный труд
пĕрлехи çурт-йĕр — общественные постройки, здания

пиç

5.
получать навык, становиться опытным, умелым
осваиваться
с чем-л.
ĕçе пиç — освоиться с работой
ĕçре пиçнĕ çын — опытный человек
Вут хутмасăр çăкăр пиçмест, ĕçлесе пиçмесĕр çурт-йĕр пулмасть. — посл. Не истопивши печь, хлеба не испечешь, не научившись работать, дома не поставишь.

питĕрĕнчĕк

2. спец.
замкнутый
питĕрĕнчĕк йĕр — замкнутая линия
питĕрĕнчĕк система — замкнутая система

питлĕхлĕ

1.
крепкий, прочный, добротный
плотный

питлĕхлĕ çипуç — добротная одежда
питлĕхлĕ çурт-йĕр — прочные постройки

пунктир

пунктирный
пунктир йĕр — пунктирная линия
пунктир турт — провести пунктир

радиус

радиус (шар центрне çийĕпе пĕрлештерекен тӳрĕ йĕр)
Çĕр чăмăрĕн радиусĕ — радиус Земли
радиус вăрăмăшĕ — длина радиуса
радиус тăрăх — радиально, по радиусу

резьба

резьба (винтлă йĕр) (см. касăм 4.)

рейсмус

рейсмус (йĕр йĕрлемелли хатĕр)

сăсар

куний
сăсар йăви — гайно, гнездо куницы
сăсар çĕлĕк — кунья шапка
хура вăрман хыçне юр çунă, унта хĕрлĕ сăсар йĕр хывнă — фольк. за темным бором намело снегу, там рыжая куница проложила след

спираллĕ

спиральный
спираллĕ йĕр — спиральная линия
спираллĕ пружина — спиральная пружина

тĕс-пит

то же, что тес-йĕр
этем тĕс-питне çухат — потерять человеческий облик

толь

толь (çурт-йĕр витмелли шыв яман карттун)

траверз

мор., ав.
траверз (карап е вĕçетмĕш çулне перпендикулярлă йĕр)
траверзпа пыр — двигаться по траверзу

трасса

2.
трасса (çул, газопровод е ыт. хывмалли йĕр)
трасса палăрт — наметить трассу

трассăла

трассировать (вĕçнĕ чух çутă йĕр хăвар)
трассăлакан пуля — трассирующая пуля

турт

8.
проводить линию
чертить

тӳрĕ йĕр турт — провести прямую линию
сăмаха аялтан турт — подчеркнуть слово
урлă туртса пăрах — перечеркнуть, зачеркнуть

тӳрĕ

прямо, прямолинейно
тӳрĕ йĕр — прямая линия
тӳрĕ урам — прямая улица
тӳрĕ кай — идти прямо

тӳрĕлĕх

1.
прямизна
йĕр тӳрĕлĕхĕ — прямизна линии

тыт

11.
держаться, придерживаться (какого-л. направления)
çул-йĕр тыт — держаться какой-л. линии
тăнăç политики тыт — придерживаться политики мира

тытса пыр —
1) поймать и привести (туда)
2) править, управлять (напр. машиной)
3) придерживаться (какой-л. линии, политики)

ула

3. прост.
голосить, реветь
рыдать

уласа йĕр — голосить, рыдать в голос

управдом

(çурт-йĕр управляющийĕ)
разг.
управдом (управляющий домами)

хăвар

1.
оставлять
йĕр хăвар — оставлять след
усал ят хăвар — оставлять после себя дурную славу
малтанхи пек хăвар — оставить как было, оставить по-прежнему
ăратлăх хăвар — оставить на племя
вăрлăхлăх хăвар — оставить, приберечь на семена
мана валли çак кĕнекесене хăвар-ха — отложи мне вот эти книги

хăть

1. союз уступ.
хоть
хăть выртса йĕр — хоть плачь; хоть ревмя реви
хăть кăнтăрла, хăть каçхине — хоть днем, хоть вечером
хăть çĕнĕ кĕнеке, хăть кивĕ — çавах мар-и! — хоть новая книга, хоть старая — не все ли равно

хорда

1. мат.
хорда (кукăр йĕрĕн, пĕккĕн икĕ точкине пĕрлештерекен тӳрĕ йĕр)

хуйхăллă

жалобно, уныло
хуйхăллă йĕр — жалобно плакать

хумлă

1.
волнистый
хумлă йĕр — волнистая линия
хумлă-хумлă — 1) волнистый 2) волнующийся, бурный

хурлан

возвр.
печалиться, горевать, грустить, расстраиваться
ан хурлан — не печалься, не горюй
хурланса йĕр — горько плакать
хурланса макăр — горько плакать
чун хурланса килчĕ — на душе стало горько
хурланса çӳре — быть печальным, грустным

хуçкаланчăк

кривой, ломаный, изогнутый, зигзагообразный
хуçкаланчăк йĕр —ломаная линия

хуçланчăк

2.
кривой, ломаный
хуçланчăк йĕр — ломаная линия

хут

VI. глаг.

1.
топить, отапливать
вутă хут — топить печку
кăмака хут — топить печку
кăмрăк хут — топить углем
мунча хут — топить баню
хутса ăшăт — отапливать
хутса кăлар — истопить, протопить, вытопить
хутса яр — затопить, растопить
Вут хутмасăр çăкăр пиçмест, ĕçлесе пиçмесĕр çурт-йĕр пулмасть. — посл. Не истопив печку, не испечешь хлеба, без привычки к труду дома не наживешь.
Вут хутмасăр тĕтĕм тухмасть. — погов. Нет дыма без огня.

хыв

3.
прокладывать, проводить
тӳрĕ йĕр хыв — провести прямую линию
сукмак хыв — проложить тропинку
тайга урлă нефть пăрăхĕ хывнă — через тайгу проложен нефтепровод

шав

2.
сплошь, сплошь и рядом, везде и всюду
Атăл леш енче шав вăрман — в Заволжье сплошь леса
пирĕн хулара шав çĕнĕ çурт-йĕр лартни — в нашем городе сплошь и рядом новостройки

шăл


шăл курăкĕбот. тысячелистник
шăл суран курăкбот. чистотел
хур шăлĕ ту — обметывать края ткани

шăл çемми
1) по зубам кому-л. (о мягкой пище)
2) посильный,сподручный
шăл çемми ĕç — посильная работа
3) по зубам, под силу, по силам
ку ĕç ăна шăпах шăл çемми — эта работа ему как раз по силам

шăл йĕр — зубоскалить, насмехаться
шăл ей — зубоскалить, насмехаться
шăл хăйра — точить зубы на кого-л.

шăла çырт
1) прикусить язык, замолчать
2) стиснуть зубы, напрячься
вăл шăлне çыртса чăтнă — он терпел, стиснув зубы

шăл витĕр сăрхăнтарса кала — цедить слова сквозь зубы
шăл шуррй те кăтартмарĕ — он и рта не раскрыл

штрих

штрих (йĕр)
кăранташпа тунă штрихсем — карандашные штрихи

шултра

(шултăра)

1.
крупный, большой
крупное

шултра ăратлă ĕне — корова крупной породы
шултра вăрман — лес с большими деревьями
шултра кирпĕч — крупный кирпич, керамические блоки (для кладки стен)
шултра панельсенчен çур-йĕр туни — крупнопанельное домостроение
шултра пĕрчĕллĕ — крупнозернистый
шултра пулă — крупная рыба
шултра çăнăх — мука крупного помола, размола
шултра хăйăр — дресва (крупный песок с гравием)
шултра çумăр çăвать — падает крупный дождь
шултра тар тапса тухрĕ — выступили крупные капли пота

экватор

экватор (çĕр чăмăрне çурçĕр тата кăнтăр çурчăмăра пайлакан йĕр)

юхăн

II. глаг.
беднеть
приходить в запустение
ветшать

çурт-йĕр юхăнса çитнĕ — постройки совсем обветшали

юхăнчăк

разоренный, запущенный, пришедший в упадок
юхăнчăк çурт-йĕр — запущенные, обветшавшие строения

ӳк

11.
обнаружить, отыскать, напасть
йытă йĕр çине ӳкрĕ — собака напала на след

ӳкер

6.
наводить
показывать

йĕр çине ӳкер — навести на след

çĕт

2.
пропадать, исчезать, теряться
йĕр çĕтрĕ — след потерялся
куçран çĕт — пропасть из глаз
хыпарсăр çĕтнисем — пропавшие без вести
çĕт ман куç умĕнчен! — прочь с моих глаз!

çĕтсе çӳре —
1) плутать, блуждать
вăрманта çĕтсе çӳре — плутать по лесу
2) пропадать (долгое время)
эсĕ ăçта çĕтсе çӳретĕн? — где ты пропадаешь?

çĕтсе юл — отстать, затеряться
ача пирĕнтен çĕтсе юлчĕ — мальчик отстал от нас и затерялся

çил-йĕр

собир.
ветры
çил-йĕр лăпланмасть — не переставая дуют ветры

çурт-йĕр

домовый
жилищный
домо-

çурт-йĕр лартни — жилищное строительство
çурт-йĕр управленийĕ — домоуправление
çурт-йĕр майсем — жилищные условия
çурт-йĕр фончĕ — жилищный фонд
вĕсем çурт-йĕрне юсанă — они произвели ремонт дома и надворных построек

çурт-хăмăр

то же, что çурт-йĕр

ĕсĕкле

1.
всхлипывать
ĕсĕклесе ил — всхлипнуть
ĕсĕклесе йĕр — плакать всхлипывая, рыдать
ĕсĕклесе  макăр — плакать всхлипывая, рыдать

ĕç-йĕр

собир.
следы
ĕçне-йĕрне тупаймăн — концов не найти

-йĕр

употр. в парных сложениях
в качестве показателя собирательности:

çурт-йĕр — дома, постройки, строения
çул-йĕр — дорога, путь; пути-дороги
тĕпĕ-йĕрĕпе каласа пар — рассказывать все по порядку

çул-йĕр

дорожный, путевой
çул-йĕр хывни — дорожное строительство
çул-йĕр техники — дорожная техника

ĕçле

1.
работать, трудиться
ăмăртса ĕçле — работать соревнуясь, соревноваться в труде
бригадирта ĕçле — работать бригадиром
вăрттăн ĕçле — работать подпольно
ĕçĕн ĕçле — работать сдельно
савăтра ĕçле — работать на заводе
искусствăра ĕçлекенсем — работники искусства
кĕрĕшсе ĕçле — работать по найму
киле илсе ĕçле — работать на дому
коммунизмла ĕçлекен предприяти — предприятие коммунистического труда
кунĕн-çĕрĕн ĕçле — работать в поте лица
хастар ĕçле — работать с огоньком
ырми-канми ĕçле — работать без устали
ĕçлейми пул — потерять трудоспособность
ĕçлеме пултаракан — трудоспособный
ĕçлеме пултарни — трудоспособность
ĕçлеме кай — идти на работу
ĕçлесе ил — заработать
ĕçлесе туп — заработать
ĕçлесе пĕтер — кончить работу
колхозра ĕçлесе пурăн — жить и работать в колхозе
Кам ĕçлемест — вăл çимест. — погов. Кто не работает — тот не ест.
Вут хутмасăр çăкăр пиçмест, ĕçлесе пиçмесĕр çур-йĕр пулмасть. — посл. Не истопишь печку — не испечется хлеб, не потрудишься как следует — не обзаведешься домом.

татăл


шыв татăлнă — река вскрылась, начался ледоход
татăлса йĕр — надрывно плакать
татăлса макăр — надрывно плакать

маркер

с.-х.
маркер (йĕр чĕрекен хатĕр)

чарăн

7.
переставать, прекращать (что-л. делать)
калаçма чарăн — прервать (свой) разговор
сывлама чарăн — задержать дыхание
чарăнайми йĕр — выплакать все глаза
алхасма чарăнăр — перестаньте шалить!

тӳп-тӳрĕ

абсолютно прямо, совершенно прямо
тӳп-тӳрĕ йĕр — абсолютно прямая линия
çакăнтан тӳп-тӳрех кайăр — отсюда идите прямехонько

строительство

строительный
промышленность строительстви — промышленное строительство
çул-йĕр хывни — дорожное строительство
ялти çурт-йĕр лартни — сельское строительство
строительствăпа монтаж ĕçĕсем — строительно-монтажные работы
строительство вырăнĕ — строительная площадка
строительство техникумĕ —строительный техникум
строительство сарса яр — развернуть строительство

ватерлини

ватерлиния (карап шывра мĕн тарăнăш ларма пултарнине кăтартакан йĕр)

йăпăх-япăх

ветхий, завалящий, никчемный
йăпăх-япăх çурт-йĕр — ветхие строения
йăпăх-япăх кĕрĕк — старенькая шуба

йĕр

III.
шăл йĕр — скалить зубы, склабиться прост.
шăл йĕрен — зубоскал прост.

паспортистка

паспортистка
çурт-йĕр управленийĕн паспортистки — паспортистка домоуправления

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

автоавари

ç.с. Автомобиль çул-йĕр инкекне лекни; автомашинăсем çапăнни. Машина вара... Шупашкарта авто-аварие лексе ваннă. Х-р, 15.09.1992, 3 с. Хĕл кунĕсенче авто-аварисен шучĕ ӳсет. А-д, 17.12.1999, 1 с. Автоаварисенчен нумайăшĕ ӳсĕрсене пула пулаççĕ. Ар, 2001, 3 /, 1 с.

агропромышленность

п.с. Производствăпа экономика тытăмĕ, ял хуçалăх продукцине туса илекенсен, тирпейлекенсен тата туянакан патне çитерекенсен çыхăнăвĕ. Халĕ çĕршывра пур районсенче те агропромышленность пĕрлешĕвĕсем туса хунă. К-н, 1984, 12 /, 2 с. Районти агропромышленноçра сирĕн тӳпе пĕчĕк мар. Г.Краснов, 1985, 49 с. Ыранагропромышленность комплексĕнче тата продукци тирпейлекен промышленноçра ĕçлекенсен професси уявĕ. ÇХ, 1997, 46 /, 1 с. Хальлĕхе Раççей агропромышленность комплексне ура çине тăратмалли çул-йĕр курăнмасть-ха. ХС, 2003, 83 /, 2 с. — агропромышленноç комплексĕ (Х-р, 25.07.2000, 3 с.; Ар, 2001, 6 /, 1 с.).

агропромышленноç

п.с. Производствăпа экономика тытăмĕ, ял хуçалăх продукцине туса илекенсен, тирпейлекенсен тата туянакан патне çитерекенсен çыхăнăвĕ. Халĕ çĕршывра пур районсенче те агропромышленность пĕрлешĕвĕсем туса хунă. К-н, 1984, 12 /, 2 с. Районти агропромышленноçра сирĕн тӳпе пĕчĕк мар. Г.Краснов, 1985, 49 с. Ыранагропромышленность комплексĕнче тата продукци тирпейлекен промышленноçра ĕçлекенсен професси уявĕ. ÇХ, 1997, 46 /, 1 с. Хальлĕхе Раççей агропромышленность комплексне ура çине тăратмалли çул-йĕр курăнмасть-ха. ХС, 2003, 83 /, 2 с. — агропромышленноç комплексĕ (Х-р, 25.07.2000, 3 с.; Ар, 2001, 6 /, 1 с.).

ахрăм

п.с. 1. Сасă ян кайса çапăнни; каялла сасă. Хирĕç вăрманта ахрăм ухăрса уласа тăрать. А.Алга, 1961, 81 с. Хăватлă сасă, вар тăрăх кĕрлесе кайса, ахрăм пулса çаврăнчĕ. Г.Луч, 1980, 55 с. Çырма тăрăх, такам хăваланăн, ахрăм тарчĕ хăруш вырăнтан. Т-ш, 25.09. 1991, 3 с. Г.Айхи пек çырма тытăнаççĕ те — ахрăм пек саланса çухалаççĕ. Х-р, 13.02.2001, 4 с. — вăрман ахрăмĕ (Ю.Скворцов, 1978, 136 с.; В.Пехил, 1990, 23 с.); янравлă ахрăм (А.Воробьев, 1967, 59 с.); илемсĕр ахрăм (К-н, 1973, 6 /, 2 с.); тăлăх ахрăм, аташнă ахрăм (Н.Теветкел, 1982, 88 с., 101 с.); ăнкарми ахрăм (Г.Ирхи, 1991, 32 с.); сивĕ ахрăм (Л.Мартьянова //Я-в, 2000, 12 /, 46 с.); çунатлă ахрăм (А.Т.-Ыхра, 2001, 52 с.). 2. Куçăм. Палăрăм, йĕр, хӳрешке. Ывăл кĕтни... авалхи пурнăç ахрăмĕ мар-ши вăл. Г.Ефимов, 1984, 145 с. Абхазири вăрçă ахрăмĕ — Чăваш енре [Пуçелĕк]. Х-р, 3.08.1993, 1 с. Çак пулăмăн ахрăмĕ çĕршывра халĕ те лăпланман-ха. Х-р, 6.10.1998, 2 с. Çак таса мар ĕçĕн ахрăмĕ пирĕн тăрăха та килсе ян! каять. Т-ш, 1999, 44 /, 4 с. Иртсе кайнă ХХ ĕмĕр ахрăмĕсем паянхи кун та çухалман-ха. Т-ш, 2001, 36 /, 9 с. — чунри ахрăм (ХЧЛ, 1990, 16 с.); чун ахрăмĕ (Н.Ишен-тей, 1997, 52 с.); хаяр вăхăтсен ахрăмĕ (Ю.Артемьев, 1991, 148 с.); вăрçă ахрăмĕ (Х-р, 3.08.1993, 1 с.); аваллăх ахрăмĕ (Ç-т, 1999, 5—6 /, 48 с.); Афганистан ахрăмĕ (ÇХ, 2001, 14 /, 4 с.). — ВЧС, 1971, 460 с., 461 с., 889 с.

ахрăмлан

ç.с. 1. Ахрăм пул, ян кайса çапăн (сасă пирки). Вăл [пӳлĕм], пĕчĕкскер, сасса пăчлантарать..., памасть ăна ахрăмланса янăрама вуçех. А.Галкин //К-н, 1991, 3 /, 10 с. 2. Йĕр хăвар; ӳкерĕн, йĕрлен. Ашшĕ [Михетер] ... усал вăя вăратрĕ, усалĕ вара ахрăмлана-ахрăмлана кайрĕ, Нарспийĕ упăшкине вĕлерчĕ, ... вăр-хурах тĕнчи Сетнер пуçне çирĕ. Г.Федоров, 1996, 55 с. Тĕнче хĕрне чĕнет Огинский полонезĕ, асаплă чунăмра тасан ахрăмланса. ЧХ, 2000, 34 /, 5 с.

ентешлĕх

п.с. Çуралнă вырăнтан аякра пурăнакан ентешсен пĕрлĕхĕ; çĕртешлĕх. Чылай сӳтсе явнă хыççăн «ентешлĕх» тумалли шухăшпа тăваттăш те килĕшрĕç. П.Осипов, 1971, 345 с. Ентешлĕхсем, общинăсем хулара [Питĕрте] йĕркеленсе, чăмăртанса пынă тапхăр. Х-р, 6.09.1996, 3 с. Тав, ентешлĕх! Эс пире чĕнсе пухрăн пĕр çĕре. Ç-т, 1998, 2 /, 8 с. «Шупашкар таврашĕ» ентешлĕхĕн ĕç планĕнче ... çул-йĕр музейне уçасси тăрать. ЧЕ, 1999, 8 /, 5 с. — ентешлĕх туйăмĕ (Х-р, 10.10.1992, 2 с.); ентешлĕх тымарĕ (Х-р, 28.02.1997, 4 с.); — чăваш студенчĕсен ентешлĕхĕ (Я-в, 1990, 6 /, 13 с.); ял ентешлĕхĕ (ХС, 1999, 13 /, 3 с.); Вăрнар районĕн Шупашкарти ентешлĕхĕ (Т-ш, 1998, 13 /, 9 с.); Шупашкарти Трак ентешлĕхĕ (ХС, 1999, 1 /, 2 с.).

икуйăхлăх

п.с. Икĕ уйăха пыракан (утмăл кунлăх) тапхăр. Çул-йĕрĕ те начар пулас çук — ăна юсамалли икĕуйăхлăх вĕçленсе пырать. К-н, 1979, 16 /, 5 с. Çул-йĕр тумалли икуйăхлăхра эпир республикăри штабăн куçса çӳрекен вымпелне илтĕмĕр. К-н, 1982, 17 /, 2 с. Икуйăхлăха хастар хутшăнакансем валли экологи министерстви хаклă парнесем хатĕрлет. Х-р, 29.02.1996, 4 с.

икĕуйăхлăх

п.с. Икĕ уйăха пыракан (утмăл кунлăх) тапхăр. Çул-йĕрĕ те начар пулас çук — ăна юсамалли икĕуйăхлăх вĕçленсе пырать. К-н, 1979, 16 /, 5 с. Çул-йĕр тумалли икуйăхлăхра эпир республикăри штабăн куçса çӳрекен вымпелне илтĕмĕр. К-н, 1982, 17 /, 2 с. Икуйăхлăха хастар хутшăнакансем валли экологи министерстви хаклă парнесем хатĕрлет. Х-р, 29.02.1996, 4 с.

инфраструктура

п.с., ç.с. Общество пурнăçне тата экономика ĕçĕ-хĕлне йĕркелесе пыма май паракан хуçалăх сыпăкĕсен пĕрлĕхĕ (çул-йĕр, транспорт, çыхăну т.ыт.те). Чи малтанах халăх хуçалăхĕн инфраструктурине çĕнететпĕр, çĕнĕ технологисене ĕçе кĕртетпĕр. Х-р, 13.01.1994, 1 с. Хула инфраструктурине аталантарасси. Х-р, 13.02.1997, 1 с. Общество инфратытăмне уйрăм çынсен инвестицийĕсене явăçтарасси. Х-р, 23. 05.2001, 7 с. [Бизнес-центрта] бизнесменсене кирлĕ пĕтĕм инфратытăм пулĕ. Х-р, 18.09.2001, 1 с. — экономика инфраструктури (Х-р, 7.04.2001, 1 с.); социаллă инфраструктура (ÇХ, 2003, 13 /, 13 с.).

инфратытăм

п.с., ç.с. Общество пурнăçне тата экономика ĕçĕ-хĕлне йĕркелесе пыма май паракан хуçалăх сыпăкĕсен пĕрлĕхĕ (çул-йĕр, транспорт, çыхăну т.ыт.те). Чи малтанах халăх хуçалăхĕн инфраструктурине çĕнететпĕр, çĕнĕ технологисене ĕçе кĕртетпĕр. Х-р, 13.01.1994, 1 с. Хула инфраструктурине аталантарасси. Х-р, 13.02.1997, 1 с. Общество инфратытăмне уйрăм çынсен инвестицийĕсене явăçтарасси. Х-р, 23. 05.2001, 7 с. [Бизнес-центрта] бизнесменсене кирлĕ пĕтĕм инфратытăм пулĕ. Х-р, 18.09.2001, 1 с. — экономика инфраструктури (Х-р, 7.04.2001, 1 с.); социаллă инфраструктура (ÇХ, 2003, 13 /, 13 с.).

ипотека

ç.с., экон., фин. Куçман пурлăха саклата хывса чылайлăха кивçен илни. Çĕнĕ тата питĕ кирлĕ «маркетинг», «ипотека», «лизинг» ... ăнлавсене пĕр хăрамасăр хăнăхмалла. ÇХ, 1997, 49 /, 1 с. Ипотека хваттерсен черетне самаях чакарма анлă çул уçса парĕ. Х-р, 13.05.2000, 2 с. Тăваттăмĕш черечĕ — субсиди тата ипотека кредичĕ илекенсем валли. ÇХ, 2000, 5 /, 3 с. Пурăнмалли çурт-йĕр тăвас çĕрте пĕтĕм тĕнчере ипотека мелĕпе усă кураççĕ. Х-р, 21.10.2000, 1 с.

кăсăклану

ç.с. Мĕн патне те пулин чун туртни, алă выртни; интерес, ăнтăлу. «Карăшра» ытларах орнитологсем. Çамрăк вĕренекенсем çак кăсăкланăва ачаранах алла илеççĕ темелле-и. Х-р, 28.09.1996, 3 с. Кăсăкланăвĕ питĕ пысăкран Леонид иккĕмĕш çул ĕнтĕ пурсуй йытăсен ăмăрту куравне йĕр-келет. ÇХ, 1998, 45 /, 2 с. Ку арçыншăн халь пурнăç йăлт ар-каннăн туйăнать. Уншăн нимле кăсăклану та юлман. ÇХ, 2000, 14 /, 8 с. Пĕр-пĕр кăсăклану пулмаллах. ÇХ, 2000, 37 /, 9 с.

киçтĕк

п.в. Сăрăпа ӳкермелли, сăрламалли хатĕр; кисть. [Картинăри] хĕр кĕлеткине киçтĕкпе унтан-кунтан тĕккелесе те пăхрĕпăсать кăна. В.Эктел, 1996, 105 с. Киçтĕкпе, сăрăпа ĕçлесси вĕсен пурнăç тĕллевĕ пулса тăнă. ЧТ, 28.02.1998, 4 с. Киçтĕк илсе пĕр йĕр çеç тăвĕ-и вăлçакă та ăна хавхалантарĕ. Х-р, 9.08.2000, 4 с. Чӳрече сăрлама кăна ĕлкĕреймен, киçтĕк тупайман. Ар, 2001, 20 /, 3 с. — художник киçтĕкĕ (П.Афанасьев, 1985, 46 с.); ӳнерçĕн киçтĕк вылянăвĕ (Юрий Зайцев, 1990, 5 с.); ятарлă киçтĕк (КÇ, 2000, 35 /, 3 с.); кивĕ киçтĕк (Ар, 2002, 13 /, 4 с.); — киçтĕкпе усă кур (Х-р, 15.03.1994, 4 с.); киçтĕк тыт (Х-р, 6.04.2001, 3 с.); киçтĕк ăстала (Ар, 2001, 20 /, 3 с.); сăрă-киçтĕкпе чирле (ÇХ, 2001, 34 /, 8 с.).

пахча

ача пахчи, п.я. Шкул çулне çитмен (3—7 çулхи) ачасене ăс парса ӳстермелли учреждени; ача сачĕ, ача йăви. Ача пахчинчи е пуçламăш класри йăмăкăрсемпе шăллăрсем... ЧС, 1993, 10 кл., 41 с. Çул-йĕр кооперативĕ ача пахчи уçрĕ. Я-в, 1995, 9 /, 70 с. Ача пахчине çӳресе çĕр таран шутлама вĕреннĕ. Т-ш, 1998, 11 /, 3 с. — танл., ачасен пахчи (Егоров, 1936, 337 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

макăр

син.: йĕр
плакать, реветь, выть (о скотах и зверях), скрипеть (о дверях); макăрттар – прослезить, заставить плакать; макăраш – довести до слез друг друга; макăрат – ссора, слезы; макăрашлă – слезливый.

112 стр.

ĕсĕкле

син.: ĕсĕклесе йĕр
всхлипывать

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

детрит

чечче чирĕнчен упранас тĕллевпе пăруран илнĕ прививка тумалли пĕвĕрлĕ шыв. Пĕчĕкçĕ çивĕч çĕçĕ (ăна вырăсла ланцент теççĕ) илеççĕ те хул ӳтне ик-виçĕ çĕртен каса-каса йĕр тăваççĕ, унта вара пăруран илнĕ пĕвĕрлĕ шыв (çав шыва вырăсла детрит теççĕ) сĕре-сĕре яраççĕ [Советы 1897:4–5].

ланцет

пĕчĕкçĕ çивĕч çĕçĕ. Пĕчĕкçĕ çивĕч çĕçĕ (ăна вырăсла ланцет теççĕ) илеççĕ те хул ӳтне ик-виçĕ çĕртен каса-каса йĕр тăваççĕ <…> [Советы 1897:4–5].

макăр

куççулĕпе йĕр. Христос тупăкĕ умне килсе тăр та Унăн таса урисене куççулĕпе (макăрса) йĕрсе чуп ту [Два 1898:14]; Тăванăм! Вăл сана çăласшăн ĕçленĕ, сана хĕрхенсе макăрнă [Осмотрись 1900:6].

резак

çĕçĕ. Кашта варри тĕлне аял енчен вăрăм çĕçĕ хурсан çĕре йĕр тумалли резак (çĕçĕ) пулать [Костычев 1908:9].

ударение

(хальхилле ударени) пусса калани; сасса хăпартса каламалли сасă палли çинчи пăнчă (йĕр). Тата чăвашăн пусса калани (ударение) яланах пекех паллă вырăнта пулать [Комиссаров 1918:31]; «Русско-чувашский словарь» çинче вырăсла сăмахра сасса хăпартса каламалли сасă палли çинче пăнчă (йĕр) лартнă (ударение) <…> [Çулталăк 1910:14].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

артерия

сущ.жен.
1. (ант. вена) артери (чĕререн ӳт пайĕсене каякан юн тымарĕ)
2. (син. путь) çул, çул-йĕр; водные артерии шыв çулĕсем

архитектура

сущ.жен.
1. архитектура (çурт-йĕр лартас ăсталăх)
2. (син. здания, сооружения); çурт-йĕр древнерусская архитектура авалхи вырăс çурт-йĕрĕ

бороздить

глаг. несов.
1. (син. пахать) кас, касă ту; йĕр ту; бороздить плугом землю çĕре ака пуçĕпе сухала; морщины бороздят лицо сăн-пите пĕркеленчĕк картланă
2. кас, касса пар, çурса пыр; корабли бороздят море карапсем тинĕс шывне касса çӳреççĕ

вертикаль

сущ.жен. (ант. горизонталь)
вертикаль, вертикальлĕ йĕр; по вертикали вертикаль май

вертикальный

прил., вертикально нареч. (син. отвесный; ант. горизонтальный)
вертикаль -ĕ; вертикальлĕ (çӳлтен аяла тӳрĕ анакан); провести вертикальную линию верикальлĕ йĕр турт; самолёт вертикального взлёта тӳрех çӳле вĕçсе хăпаракан самолёт (çĕр тăрăх чупса пымасăр)

впечатление

сущ.сред.
1. асăм, астăвăм, асри йĕр, асра юлни; впечатление детства ачалăхран асра юлни
2. (син. влияние, воздействие) витĕм, кăмăла витни, чуна тивни; концерт оставил сильные впечатления концерт чуна хытă пырса тиврĕ
3. (син. мнение) шухăш, кăмăл; впечатления об увиденном мĕн курни çуратнă шухăш-кăмăл

горизонталь

сущ.жен. (ант. вертикаль)
горизонталь, горизонтальлĕ йĕр; по горизонтали горизонталь май

горизонтальный

прил. (ант. вертикальный, отвесный), горизонтально нареч.
горизонталь -ĕ; горизонтальлĕ (çĕр хĕрри йĕрĕпе май пыракан); горизонтальная линия горизонтальлĕ йĕр

дефис

сущ.муж.
дефис, кĕске йĕр (сăмах пайĕсене çыхăнтараканни, сăм., атте-анне, вак-тĕвек)

диаметр

сущ.муж.
диаметр (çавракăша çурмалла пайлакан тӳрĕ йĕр)

дорога

сущ.жен.
1. çул, çул-йĕр; шоссейная дорога шоссе çулĕ; проложить дорогу çул хыв; Дорогу! Çул парăр!; сбиться с дороги çула çухат, çĕтсе кай
2. çул, çӳрев; çул çӳрени; готовиться в дорогу çула тухма хатĕрлен; устал с дороги çул çӳресе ывăнтăм ♦ зайти по дороге çула май кĕрсе тух

дорожный

прил.
çул -ĕ; çул-йĕр -ĕ; дорожные знаки çул паллисем, çул кăтарткăчĕсем; правила дорожного движения çул çӳрев правилисем

имущество

сущ.сред.
пурлăх; недвижимое имущество куçман пурлăх, çурт-йĕр; движимое имущество куçан пурлăх; осуждение с конфискацией имущества суд пурлăха тытса илмелле туни

инфраструктура

сущ.жен.
инфраструктура (обществăри тĕп отрасльсене ĕçлеме кирлĕ пĕтĕмĕшле системăсем: çул-йĕр, çыхăну, энергетика, суту-илӳ т. ыт.)

курс

1. сущ.муж.
1. (син. направление) çул, çул-йĕр; тĕллев; корабль взял курс на север карап çурçĕрелле çул тытрĕ
2. (син. цена) хак; курс акций на бирже акцисен биржăри хакĕ

линейка

сущ.жен.
1. линейка (тӳрĕ планка); провести прямую по линейке линейкăпа тӳрĕ йĕр турт
2. (син. шеренга) йĕрке, рет; выстроиться в линейку ретĕн тăрса тух (пĕр-пĕринпе юнашар)
3. (син. сбор) линейка (стройра тăракансен уяв пухăвĕ); линейка по случаю открытия лагеря лагерь уçăлнă ятпа ирттернĕ линейка

линия

сущ.жен.
1. (син. черта) йĕр; прямая линия тӳрĕ йĕр; параллельные линии параллельлĕ йĕрсем; провести линию йĕр турт
2. çул, лини; линия железной дороги чугун çул линийĕ; воздушные линии сывлăш çулĕсем; линии электропередачи электричество линийĕсем
3. çул-йĕр, тĕллев; линия поведения харпăр хăйне тыткаламалли тĕллев; линия на развитие рыночных отношений рынок хутшăнăвĕсене аталантармалли çул-йĕр ♦ линия горизонта куç курăм чикки; передовая линия малти позицисем (фронтра); родня по женской линии арăм енчи хурăнташ; он гнёт свою линию вăл хăйĕннех перет; идти по линии наименьшего сопротивления çăмăл çул шыра

маклер

сущ.муж.
маклер (тавар, çурт-йĕр сутма, илме пулăшакан ăстаçă); торговый маклер суту-илӳ маклерĕ

мрамор

сущ.муж.
мрамор (çурт-йĕр илемлетме, палăксем тума усă куракан илемлĕ чул)

недвижимый

прил.
куçман, куçми; недвижимое имущество куçман пурлăх (çĕр тата çурт-йĕр)

непригодный

прил.
юрăхсăр, юравсăр, юраман; непригодный для строительства лес çурт-йĕр тума юрăхсăр йывăç

плакать

глаг. несов.
макăр, йĕр; плакать всхлипывая ĕсĕклесе макăр; плакать навзрыд уласа йĕр ♦ плакали наши денежки пирĕн укçа харам пулчĕ

подчеркнуть

глаг. сов.
1. аялтан турт, йĕр туртса палăрт; подчеркнуть нужные слова кирлĕ сăмахсене йĕр туртса палăрт
2. (син. выделить) уйрăмах палăрт, палăртса кала; подчеркнуть сложность обстановки лару-тăру йывăррине палăртса кала

полоса

сущ.жен., множ. полосы
1. йăрăм, йĕр; полосы на теле от ударов ӳт çинчи çапнă йĕрсем
2. (син. пояс) тăрăх, ярăм, касă; лесная полоса вăрман ярăмĕ; полоса песка вдоль берега çырăн хĕрринчи хăйăр касси
3. (син. период) тапхăр, вăхăт; светлая полоса жизни пурнăçри савăк тапхăр ♦ газетная полоса хаçат страници

преследовать

глаг. несов.
1. (син. гнаться) хăвăла, хуса пыр, йĕр йĕрле; собаки преследуют волка йытăсем кашкăра хăвалаççĕ
2. (син. угнетать, притеснять) хĕсĕрле, хĕс, хĕстер; преследовать за критику тиркенĕшĕн хĕсĕрле ♦ преследовать цель тĕллев тыт; преследовать свою выгоду харпăр пайтишĕн тăрăш; преследуют воспоминания аса-илӳсем канăç памаççĕ

признак

сущ.муж.
паллă, кăтарту, йĕр; различительные признаки уйăру паллисем; без признаков жизни пурнăç паллисем çук

прямой

прил., прямо нареч.
1. (ант. кривой) тӳрĕ, тикĕс, тӳррĕн, тӳрех; прямая линия тӳрĕ йĕр
2. (син. откровенный) тӳрĕ, уçă; говорить прямо тӳррĕн кала ♦ прямая речь тӳрĕ пуплев (текстра — сăнар сăмахĕсене улăштармасăр калани); прямая насмешка кĕрет мăшкăл; я прямо испугался эпĕ хăрасах ӳкрĕм

путь

сущ.муж.
çул, çул-йĕр; водный путь шыв çулĕ; отправиться в путь çула тух; преградить путь çула пӳл ♦ по пути çула май; дыхательные пути сывлав çулĕсем (организмра); Счастливого пути! Çулĕ такăр пултăр!; идти своим путём харпăр çулĕпе пыр

радиус

сущ.муж.
радиус (çавракăш е шар центрне унăн хĕррипе çыхăнтăракан тӳрĕ йĕр); радиус Земли Çĕр радиусĕ ♦ радиус действия ракеты ракета вĕçнин инçĕшĕ

след

сущ.муж.
1. йĕр; следы ног ура йĕрĕсем; следы волка на снегу юр çинчи кашкăр йĕрĕсем
2. паллă, йĕр; следы болезни на лице сăн-питри чир паллисем ♦ и след простыл йĕрĕ те юлман (тарни)

сооружение

сущ.сред.
сооружени, çурт, çурт-йĕр; сооружения Чебоксарской ГЭС Шупашкар ГЭСĕн сооруженийĕсем

строитель

сущ.муж.
строитель (çурт-йĕр лартнă çĕрте ĕçлекен); инженер-строитель строитель инженер

стройка

сущ.жен.
стройка (çурт-йĕр лартни); работать на стройке стройкăра ĕçле

тире

сущ.нескл.сред.
тире, вăрăм йĕр (— палли)

узел

сущ.муж.
1. йăлă, йăлмак, тĕвĕ; завязать узлом йалмакла, тĕвĕле
2. çыхă, тĕрке, чĕркем; узел с бельём кĕпе-йĕм тĕрки
3. сыпă, тĕвĕ, панташка; нервный узел нерв тĕвви
4. узел (çул-йĕр, çыхăну хатĕрĕсем пĕрлешнĕ вырăн); железнодорожный узел чугун çул узелĕ

царапина

сущ.жен.
йĕр, чăрмаланчăк, шăйăрăлчăк; чавнă вырăн; руки в царапинах алăсем чăрмаланса пĕтнĕ

черта

сущ.жен.
1. (син. линия) йĕр, чикĕ; провести черту йĕр турт; в черте города хула чиккинче, хулара
2. (син. свойство, особенность) паллă, уйрăмлăх; черты характера кăмăл уйрăмлăхĕсем ♦ черты лица сăн-пит, ĕренке; в общих чертах пĕтĕмĕшпе илсен

чертить

глаг. несов.
1. чĕр, çыр, йĕр ту, йĕр турт; чертить палкой по песку хăйăр çинче патакпа йĕр турт
2. чертёж ту, ӳкер; чертить план местности вырăн планне ӳкер

чёрточка

сущ.жен. (син. дефис)
кĕске йĕр (сăмах пайĕсене çыхăнтăраканни; сăм., атте-анне, чăн-чăн)

шов

сущ.муж., множ. швы
1. çĕвĕ (çĕленĕ вырăн); машинный шов машинăпа тунă çĕвĕ; ручной шов алăпа тунă çĕвĕ
2. çĕвек (суран вырăнĕнче юлни); наложить швы после операции операци хыççăн çĕвек хур, каснă вырăна çĕлесе ларт
3. çĕвĕ, çĕвек (шăратса, чутласа сыпăнтарнă йĕр); сварочный шов шăратса туна çĕвĕ

щебень

сущ.муж., щебёнка жен.
вак чул, вакланчăк чул (строительствăра, çул-йĕр тунă çĕрте усă кураканни); покрыть дорогу щебнем çул çине вак чул сар

экватор

сущ.муж.
экватор (Çĕр чăмăрĕн çурçĕр тата кăнтăр пайĕсене уйăракан йĕр)

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

автобаза

автобаза (1. автомобильсемпе турттарассине йĕркелекен çул-йĕр предприятийĕ; 2. автомобильсем тăмалли, вĕсене юсамалли вырăн).

амортизировать

-рую, ч т о, с о в. и н е с о в амортизацилле (çурт-йĕр, машинăсем кивелсе юрăхсăра тухса пынăшăн тупăшран паллă процент чакарса пыр).

архитектор

архитектор (çурт-йĕр тăвас ăсталăха вĕреннĕ çын).

ассимиляция

ассимиляци, пĕрпеклетни, пĕрпекленни (йĕр халăх тепĕр халах чĕлхине, йăлисене, культурне йышăнса унпа пĕрпекленсе кайни); ассимиляция звуков сасăсем пĕрпекленни: куллен — кунлен вырăнне.

голосить

-ощу, -осишь несов. сасӑпа макӑр, йĕр;

вертикальный

вертикаллĕ, çӳлтан аялалла анакан турĕ йĕр.

всхлипывать

несов. ĕсĕкле, пăшăрханса ӳк, нĕшĕклет, нĕшĕклетсе йĕр, нăшлат, нăшăкла.

выморочный

хуçасăр юлнă, тĕтĕм сӳннĕ (çурт-йĕр), пăчланнă.

отвесный

ҫӳлтен аялалла тӳп-тӳрӗ анакан (йĕр), пит чăнкă (ту).

отпечататься

1 и 2 л. не употр. сов., отпечатываться несов. йĕр юл, йĕр ӳк.

отпечаток

-тка йĕр, ӳкерчӗк.

скалить

несов. скалить зубы шӑл йĕр.

скалиться

разг. несов. оскалиться сов. шӑл йĕр.

след

йĕр; следы зайца мулкач йĕрĕ; идти по следам йĕрпе кай, йĕрлесе кай.

строительство

1. ҫурт-йĕр туни; школьное строительство шкул ҫурчӗсем туни; 2. ҫурт-йӗр тӑвакан вырӑн, ҫӗнӗрен тӑвакан ҫурт-йĕр; 3. перен. строительство, туни; строительство коммунизма коммунизм строительстви, коммунизм туни.

плакать

-ачу несов. йӗр, макӑр; громко плакать уласа макӑр, хыттӑн йĕр; плакать навзрыд хыттӑн ӗсӗклесе йӗр.

постройка

1. хуралтӑ, ҫурт-йӗр туни; 2. хуралтӑ, ҫурт-йĕр; деревянные постройки йывӑҫ хуралтӑсем.

прокладывать

что несов., проложить, -жу сов. 1. хыв, ту, хывса тух (чугун ҫул), сарса тух (урайне— палас); 2. (япаласем хушшине урӑх япала) хурса тух (кĕленче тавар хушшине — улăм); проложить след йĕр хыв.

черта

1. йĕр; провести черту йĕр ту, туртса тух; 2. чикĕ; в черте нашего района пирĕн районта (чиккинче); 3. перен. уйрăмлăх, паллă, ен, сăн; черты лица сăн, сăн-сăпат, отличительные черты япалан уйрăмлăхĕсем; в общих чертах кĕскен, пĕтĕмпе илсен.

чертить

, черчу, -тишь что несов., начертить сов. 1. чĕрсе тух, йĕр ту; 2. чертёж туса ӳкер (çурт планне).

чёрточка

1. кĕске йĕр; 2. пĕчĕк уйрăмлăх.

управление

1. мн. нет тытса тăни (государствăна), тытса пыни (самолёт); 2. тытăм, управлени; дорожное управление çул-йĕр управленийĕ; 3. грам. управлени (пĕр сăмах теприне синтаксис енчен пăхăнса тăни).

бездорожье

мн. нет çулсăрлăх, çул-йĕр çукки.

бесследно

йĕрсĕр, йĕр хăвармасăр, хыпарсăр, пуçпех.

бороздить

, -зжу, -здишь, что, несов. 1. касă ту, йĕр ту, çĕре чĕр; 2. пĕркелентер (çамкана).

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

жилище

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

жилищный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

жилой

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

жильё

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

инфраструктура

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

ипотека

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

капиталовложение

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

коммуникация

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

курс

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

линия

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

мемориал

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

месячник

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

мещане

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

наём

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

недвижимость

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

ĕслеттер ĕслĕк ĕсте ĕç « ĕç-йĕр » ĕç-пуç ĕç-хĕл ĕçер ĕçке ĕçкей

ĕç-йĕр
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org