Шырав: жар

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

вĕри

1.
жар, жара

вĕрилентер

3.
бросать в жар (от болезни)
ачана вĕрилентерсе пăрахрĕ — ребенка бросило в жар

вĕрилĕх

1.
жар, жара
çуллахи вĕрилĕх — летняя жара

вĕрилĕх

2. перен.
пыл, жар
чун вĕрилĕхĕ — душевный жар

кăвар

1.
горящие угли, жар
шĕл кăвар — раскаленные угли, жар
кăвар турт — выгребать жар
кăмакара кăвар тĕлкĕшсе выртать — в печке тлеют угли

кăвар

2. перен.
огонь, пламя, жар, пыл

кăварла

как горящие угли, как жар
кăварла вĕри — горячий как жар

кăварлан

1.
превращаться в горящие угли, в жар
кăварланса çун — жарко гореть, превращаясь в угли

кăварлантар

1.
превращать в горящие угли, в жар

кăваррăн

1.
как горящие угли, как жар

куршанак

репейный
куршанак вăрри — репейное семя
куршанак туни — стебель репейника
тумтире куршанак çыпçăннă — к одежде пристал репейник
Çын аллипе куршанак пуçтарма лайăх. — погов. Хорошо чужими руками репей собирать. (соотв. Чужими руками жар загребать).

сĕлкĕш

III.
жар, не прогоревшие угли
кăмакара сĕлкĕш çеç юлнă — в печке остался только жар


IV.
то же, что сĕлкĕшлен II.

сивĕлен

охлаждаться, остужаться, остывать
ача пĕр вĕриленсе каять, пĕр сивĕленет — ребенка то бросает в жар, то он холодеет

турт

3.
грести, сгребать
выгребать

кăмакаран кăмрăк турт — выгребать угли из печки
кĕреплепе улăм турт — сгребать солбму граблями
Çын аллипе кăвар турт. — погов. Чужими руками жар загребать.

хĕм

2.
жар, огонь

хĕм

жаркий, огненный
кăмрăк хĕмĕ — жар угольев

хĕм

5. перен.
жар, огонь, пыл

хĕм

жаркий, огненный, пылкий
чĕре хĕмĕ — сердечный огонь, жар сердца
хĕм куç — огненные глаза

хĕрӳ

1.
жара, жар, зной

хĕрӳ

3. перен.
жар, страсть, пыл

хĕрӳлĕх

горячность, жар, пыл, задор
ĕçри хĕрӳлĕх — горячность в работе
çамрăк хĕрӳлĕх — молодой задор
чун хĕрӳлĕхĕ — воодушевление

чав

I.

1.
рыть, копать
ковырять
разг.
канав чав копать канаву
окоп чавса вырнаç — окопаться
çăл чав — рыть колодец
çĕр чавакан машина — землеройная машина
çĕр чавакан — землекоп
чавса кĕрсе кай — зарыться, закопаться
чавса салат — разгрести
чавса çемçет — взрыхлить, разрыхлить
тĕмескене чавса так — срыть бугор
чавса тултар — нарыть, накопать (много)
чавса тух — прорыть, прокопать
Çыншăн кăвар чавма хушман. — посл. Не давай твоими руками жар загребать.

шăрăх

жара, зной, жар
пекло
разг.

шăрăх

жарко, знойно, горячо
кăнтăрлахи шăрăх — полуденный зной
чăтма çук шăрăх — 1) невыносимая жара, нестерпимый жар 2) нестерпимо жарко
шăрăх кун — знойный день
шăрăх тăрăх — жаркий пояс
шăрăх çу — жаркое лето
паян питĕ шăрăх — сегодня очень жарко
çанталăк шăрăх тăрать — стоит жаркая погода
курăксем шăрăхпа типсе çунса кайнă — все травы выгорели от жары

ялкăш

1.
пылать, ярко гореть, полыхать
вучахра шел кăвар ялкăшса выртать — в очаге пылает жар
электричество çути ялкăшать — ярко горит электрический свет
ун чухне вăрçă çулăмĕ ялкăшнă — тогда полыхало пламя войны

ӳт-пӳ

телесный, физический
патвар ӳт-пӳ — крепкое телосложение
çаврăнăçусăр ӳт-пӳ — неуклюжая фигура
ӳт-пӳ аталанăвĕ — физическое развитие
ача ӳт-пĕвĕ вĕриленсе ӳкнĕ — ребенка охватил жар

çулăм

2. перен.
пламя, огонь, жар

çутлăх

2.
горячие угли
жар
разг.
Пĕр енĕ хутлăх, тепĕр енĕ çутлăх. (Шӳлкеме). — загадка На одной стороне пусто, а на другой стороне жар горит. (Шюлькеме, украшение с монетами).

çын

чужой
чей-то

пĕр çын —
1) один человек
пĕр çын кунта юлтăр пусть — один человек останется здесь
2) кто-то, некто
пĕр çын кунталла килет — кто-то идет сюда

çын арăмĕ — чужая жена
çын куçĕнчен пăх — смотреть кому-то в глаза (т. е. чувствовать зависимость от других)
çын çине шанма йывăр — трудно полагаться на других
çын сисиччен — пока никто не заметил
Çын аллипе кăвар турт. — погов. Чужими руками жар загребать.
Çын ăшчикки — хура вăрман. — посл. Чужая душа — темный лес.

ăшала

2.
жечь, обжигать
Вут та мар, кăвар та мар, тытсан алла ăшалать. (Вĕлтĕрен). — загадка Не жар — и не огонь, а возьмешь в руки — опалит. (Крапива). (соотв. Не огонь, а жжется).

ăшăрхан

чувствовать жар
быть в жару

вăл ăшăрханса асапланнă — он лежал в жару

ăшăрхантар

понуд.
бросать в жар
грипп ăшăрхантарать — при гриппе бывает жар

ăшши

жар, пар (в бане)
мунчара ăшши сахал — в бане мало жару
ăшши пар — поддать пару
мунча лапки кĕленче, чулĕ мерчен, ăшши шерпет — фольк. полок в бане стеклянный, каменка коралловая, пар из медовой сыты

ăшши-пăшши

1. собир.
жар, пар (в бане)

кайăк


Вут кайăк — Жар-птица
ирĕклĕ кайăк — вольная птица
пилеш кайăк — дрозд
уяр кайăк — божья коровка
хыт кайăк — 1) жужелица 2) жук, жучок
Кайăк Çулĕ — Млечный Путь
Хуркайăк Çулĕ — Млечный путь

шел

шел кăвар — пылающие угли, жар

сиктер


кăвар сиктер — сгребать жар (в печи)
куç сиктермесĕр пăх — смотреть, не спуская глаз

йӳççи


ăшши шала, йӳççи тула
— жар пусть останется в бане, а угар выйдет наружу (приговаривают, поддавая пару в бане)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

вĕри

горячий
жаркий

вĕри чир — тиф; горячка
вĕри, хĕрӳ, кăвар — жар, жара; жаркий
пĕçертсе пăрахни — в жару

вут

огонь
вутама (вут+ама) — мать огня
вут пуççи — головня, головешка
вут-кăвар (огонь-жар) — различные виды огня
вут чулĕ — кремень
вутлă кимĕ — пароход
вут чĕртсе хураççĕ — разводят огонь
вут хут  — топить печь
вут хутса йар — затопить печь

кăвар

жар; красные, горящие угли.

89 стр.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

бросить

глаг. сов.
1. кого-что и чем (син. кинуть, швырнуть) пер, ывăт, пăрах; бросить камнем чулпа пер; бросить гранату граната ывăт; бросить окурок чĕлĕм тĕпне пăрах
2. кого-что (син. направить, послать) яр, хыв, пăрах; кĕрт; бросить войска в бой çарсене çапăçăва кĕрт; бросить все деньги в строительство пур пек укçа-тенке строительствăна хыв
3. кого-что и с неопр. ф. (син. оставить, покинуть) пăрах, хăвар, пăрахса кай; чарăн; бросить дом киле пăрахса кай; бросить курить туртма парах; Бросьте шалиты Чарăнăр ашкăнма! ♦ бросить взгляд йăлт пăхса ил; бросить жребий шăпа яр; бросило в жар вĕрилентерсе пăрахрĕ

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

жар

1. кӑвар; он чужими руками жар загребает вӑл ҫын аллипе кавар туртать; 2. вӗри; больной лежит в жару чирлӗ ҫын вӗри (вӗриленсе) выртать; 3. хĕрӳ, хӗрӳллӗн; он принялся с жаром за работу вӑл хӗрӳллӗн (хӗрӳленсе) ӗҫе тытӑнчĕ; 4. ӑшӑ; поддать жару ӑшши пар (мунчара); задали мы им жару пӑсӑрлантартӑмӑр, хӗртрӗмӗр.

пылать

несов. 1. ялкӑшса ҫун, ҫулӑмлан; близок полдень, жар пылает кӑнтӑрла ҫитсе килет, вӗри хӗртет; 2. хӗрелсе, вӗриленсе кай, хӗмленсе, ҫунса тӑр; пылать любовью, питӗ хытӑ, хĕмленсе юрат.

бросать

кого, что, несов., бросить, -шу, -сишь сов. пăрах, ывăт, пер, вăркăт, ыткăнтар, вăркăнтар; бросить якорь якăр яр; бросить жребий шăпа яр; бросить взгляд куç хыв, пăхса ил; меня бросило в жар ăшăрхаса ӳкрĕм, мана вĕрилетсе пăрахрĕ.

Çавăн пекех пăхăр:

жандармерия жандармский жанр жанрлă « жар » жара жаргон жаргонизм жаргонла жареный

жар
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org