Шырав: иван-да-марья

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

йăваланчăк

ленивый
Йăван, Йăван йăваланчăк, хăйма çиме хыпаланчăк. — погов. Хоть Иван и лежебока, а к сметане бегом бежит.

мачăлташ

I.
ачăлташпа мачăлташбот. иван-да-марья

опричнина

ист.
опричнина (IV Иван патша аслă влаçа çирĕплетме туса ирттернĕ ĕçсем, çав тĕллевпе йĕркеленĕ эшкер)
опричник — çав эшкерĕнче тăнă çын

хупах


шапа хупаххи — иван-да-марья
шуйттан хупаххидиал. папоротник
шыв (ама) хупаххи — мать-и-мачеха

Этимологи словарĕ (1996)

майра

русская женщина. Может обозначать женщину не чувашского происхождения: вырăс майри русская женщина, тутар майри татарка, но чăваш матки, çармăс матки чувашка, черемиска.
   Производные формы: Майрук, Майрухха, Майруххи - языческие женские имена (Ашм. Сл. VIII, 165—168).
   Ср. башк. маръя, тат. марҗа, мар. маря, майра ( < рус. Марья).
   См. Егоров ЭСЧЯ, 127; Räsänen EWb., 328Ъ.

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Ваньтюк

яз. и. м. Рысайк. (Ашм. Сл. V, 166): Вань (< (?) ,русск. Ваня к Иван) + -тюк.

Ванюркка

яз. и. м. Рысайк. (Ашм. Сл. V, 166): Ванюр < (Русск. Ванюра к Иван) + -ка.

Йăвантей

яз. и. м. Иревли (Ашм. Сл. V, 44): Йăван + -тей. От русск. м. и. Иван. Сохранился в русифицированной фамилии Ивантаев.

Майраслу

яз. и. ж. Рысайк. (Ашм. Сл. VIII, 168): Майра +слу; мар. ж. и. Майра/Марля/Марья, русск. Мария (Черн. СМЛИ, 264)

Марйе

яз. и. ж. Рысайк. // Хр. и. ж., Марья. Ср. Юм. (Ашм. Сл. VIII, 199).

Охливан

яз. и. м. Иревли, Т.-И.-Шем., Ст. Чек., САСС, Патраклă, Ялюха М., Рекеев, Нюш.-к, Разумов (Ашм. Сл. III, 347): Ухли/Охли + -ван (< (?) Иван).

Сертиван

яз. и. м. Иревли (Ашм. Сл. XI, 99) : Серти + Иван (?). См. Серхиван, Сетриван.

Серхиван

яз. и. м. Ялюха М., Патраклă (Ашм. Сл. XI, 99): Серхи "серьги" + -ван (< (?) Иван).

Утриван

яз. и. м. Патраклă, Ялюха М., Рекеев, Сред. Юм., Иревли (Ашм. Сл. III, 334): Утри + -ван (< (?) Иван ).

Ухливан

яз. и. м. Иревли, Т.-И.-Шем., Ст. Чек., САСС, Патраклă, Ялюха М., Рекеев, Нюш.-к, Разумов (Ашм. Сл. III, 347): Ухли/Охли + -ван (< (?) Иван).

Ярмушка

(ЙАРМУШКА)/ЯРМУШКĂ/ЯРМУШКИ, яз. и. м. ("Иван") Орау// хр. и. м. Ермолай (Ашм. Сл. IV, 230— 231): Ярмуш + -ка/-кă. Чув. Ярмуш < русск. народн. Ермоша/Ермошка к Ермолай (Петр. СРЛИ, 113, 287) > мар. м. и. Ярмошка/Ярмышка (Черн. СМЛИ, 607).

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

калем

ч.с. Çырмалли хатĕр, перо, ручка, кăранташ. Ватăлсассăн этем, ... тек çыраймĕ калем. А.Смолин //Х-р, 11.04.1992, 4 с. Герман Иванов та ... калем çивĕчлĕхĕпе, сăмах витĕмлĕхĕпе пурнăç йывăрлăхĕсене хирĕç тăрать. Ç-т, 1995, 4—5 /, 16 с. Ун аллинче мăлатук та, калем те хĕрсе вылять. Я-в, 2000, 12 /, 70 с. Иван Ахрат калемĕ ... повеçсем те калăпланă. Ар, 2001, 21 /, 1 с. — калем тыт (П.Хусанкай //ЧК, 1958, 21 с.; Х-р, 14.06.2000, 3 с.; Х-р, 25.07.2000, 4 с.); калемпе çыр (Я-в, 2000, 4 /, 3 с.); калем хуçи «журналист» (Ар, 2002, 32 /, 1 с.). — хут-калем (ÇХ, 1998, 49 /, 3 с.).

касамат

ч.с. Тĕрме, камера. Хупса лартчăр вĕсене... Касаматра çĕрччĕр. В.Алендей, 1986, 296 с. Кунта çăлакана пăталамаççĕ, поэтсене касамата хупмаççĕ. Н.Ишентей, 1997, 16 с. Следовательте, юстици комиссарĕнче ĕçленĕ чух вăл миçе çынна касамата ăсатни ... пирки паян кунччен те тулли хурав çук. ÇХ, 1999, 42 /, 5 с. Кураймарĕ Иван тете хăйĕн ывăлĕпе Митта Ваçлейĕ асап касамачĕсенчен хăтăлса тухнине. В.Ахун //Я-в, 1999, 11—12 /, 98 с. — касаматра касăл (Н.Исмуков, 1990, 104 с.).

кранçă

п.с. Кранпа ĕçлекен çын; кран машинисчĕ, крановщик. Кирпĕч хăпартатчĕ хĕрпĕр кран хуçи, бетонран пуянччĕ иккĕмĕш кранçи. Н.Евстафьев, 1974 (Лирика), 56 с. Тĕркесем хăпартăр!.. Кранçă вĕренне ярать тăсса. Б.Романов. 1984, 31 с. Иван шоферта та ĕçленĕ, кранçă та пулнă. В-х, 1992, 12 /, 2 с.

кулăшçă

п.с. Кулăш ăсти; култармăш, мыскараçă, шӳтлевçĕ. Интернационаллă рота тетчĕç пирĕн ротăна... Пурччĕ кулăшçă эрмен, пурччĕ Латви ачисем. Ю.Семенов, 1972, 30 с. Пĕр кулăшçă, вулакансене култарса вĕлересрен хăраса, пĕр кулăшне те кулăшла çырман тет. К-н, 1981, 2 /, 6 с. Иван Мучи, Л.Агаков, В.Енĕш пек кулăшçăсем, тĕслĕхрен, шултралатнă ĕç-пуçа хута яраççĕ. Г.Федоров, 1996, 4 с. — телейсĕр кулăшçă, чăваш кулăшçи (А.Т.-Ыхра, 2000, 6 с., 81 с.).

мĕншĕнкке

ç.с., шӳтл. Пĕрехмай ыйту парса аптăратакан, пĕлесшĕн çунакан пĕчĕк ача. Иван Чермаков ... «Курăнман суран» тата «Мĕншĕнкке» кĕнекесем кăларнăччĕ. Т-ш, 2000, 5 /, 6 с.

питлев

п.с. Сивлесе тăрăхлани; хаяр кулăш, сатира. Вăл повестьпитлев, сатира! К-н, 1978, 15 /, 9 с. Иван Мучи пултарулăхĕнче кулăшпа питлевĕн мĕнпур тĕсĕсене курма пулать. ЧС, 1994, 8 кл. 152 с. Кулăш ăстисен питлевĕ ... нĕрсĕр типсене тăрăннă. ЧЛ, 1994, 11 кл., 157 с. — питлев сăвви (М.Юхма, 1990, 447 с.); питлев сăмахĕ (Ар, 2001, 21 /, 2 с.); — тăрăхлав-питлев (Х-р, 17.05.2003, 3 с.).

путч

п.с. Каварçăсен ушкăнĕ влаçа ярса илсе патшалăх тытăмне улăштарма хăтланни. 1991 çулхи августра, демократилле вăйсем путча путарнă хыççăн... Х-р, 14.09.1991, 1 с. Путч ан пултăр тесен компромисс тупма та пĕлмеллех çав. Я-в, 1992, 9 /, 14 с. Иван Полозков ... çурла уйăхĕнчи путчпа пĕрле манăçа тухнă. Х-р, 20.10.2000, 3 с. — путч умĕн (Х-р, 8.09.1992, 3 с.); путч хыççăн (Ч-х, 1999, 27 /, 7 с.); путч вăхăтĕнче (ÇХ, 2000, 37 /, 8 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

пирки

из-за
Иван пирки мана та хĕнерĕç — из-за Ивана и меня побили
мĕн пирки — почему, за что?
чăвашла калаçма пĕлмен пирки — из-за незнания чувашского языка

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

звать

глаг. несов.
1. чĕн, йыхăр; звать на помощь пулăшма чĕн; тебя кто-то зовёт сана такам чĕнет
2. (син. приглашать) чĕн; звать в гости хăнана чĕн
3. кого чем или как (син. именовать) чĕн; ...те; его звать Иваном ăна Иван тесе чĕнеççĕ; Как тебя звать? Эсĕ мĕн ятла?

имя

сущ.сред.; множ. имена
1. ят (çыннăн); имя девочки хĕр ача ячĕ; называть по имени ятран чĕн; написать фамилию, имя и отчество хушамата, ята, ашшĕ ятне çыр
2. (син. известность, репутация) ят, ят-сум; доброе имя ырă ят; учёный с мировым именем тĕнчипе паллă ăслăхçă
3. (син. название) ят (япаласен); это дерево известно под именем «вяз» ку йывăç ячĕ — «хурама»
4. ят (грамматикăра — хăшпĕр пуплев пайĕсем); имя существительное япала ячĕ; имя прилагательное паллă ячĕ; имя числительное хисеп ячĕ; склонение имён ят пуплев пайĕсем вĕçленни
5. имени кого-чего, в знач. предлога с род. п. ячĕллĕ; Дворец культуры имени Хузангая Хусанкай ячĕллĕ культура керменĕ ♦ имена нарицательные пайăр мар ятсем (сăм.: çын, хула, кӳлĕ); имена собственные пайăр ятсем (сăм.: Иван, Шупашкар, Байкал)

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

Иван-Пусни

(Иван-П˥усниы), праздник усекновения главы Иоанна крестителя. СТИК. Иван-Пуснине кĕлте пĕтереççĕ. К празднику у. г. кончают возку снопов.

Иваниç

(scr. Иваииç; я читаю: Иван'ис'), личн. имя мужч. Н. Седяк.

Иванкка

(Иванкка, где н не велярное), личн. имя Иван. СТИК.

Иванне

(Иван'н'э), ласкательное имя от Иван. Сред. Юм. Тюрл.

Иваннечче

(Иван'н'эч'ч'э) = Иван пичче. Сред. Юм.

Иванни

(scr. Иванни; я читаю: Иван'н'и),  старинн. имя мужч. Н. Седик.

Иванюк

(Иван'ук), личн. языч. имя мужч. Рекеев. Рысай. || Личн. хр. имя Иван. Н. Седяк.

Иванкки

(Иван'кки), личи. хр. имя Иван. В. Олг.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

иван-да-марья

шапа хупаххи, йÿç хупах, ачӑлташпа мачăлташ.

мать-и-мачеха

(иван-да-марья) ама курӑкӗ, амаҫури курӑкӗ, ама хупаххи, йÿҫ хупах, шапа хупаххи.

Çавăн пекех пăхăр:

ива Иваç Иван ăшни лапĕ Иван тухатмăш курăкки « иван-да-марья » Иван-Пусни Иван-чай Иваниç Иванкка Иванкки

иван-да-марья
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org