Шырав: майра кĕпен

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

аркă

2.
оборка
обшивка на подоле

аркă вĕçлĕ — оборчатый
кĕпене аркă пĕрсе çĕле — сшить платье с оборками
аркă тыт — пришить оборку
ман çийĕмри шур кĕпен аркă вĕçĕ шăтăклă — фольк. у моего белого платья подол ажурный

дама

карт.
дама
пика дама — пиковая дама
курак майра — дама пик

йĕрт

заставлять плакать, доводить до слез
ан йĕрт ăна — не доводи ее до слез
Çĕтĕк майра çынна йĕртет. (Сухан). — загадка От оборванной барышни люди плачут. (Лук).

кăмпа

грибной
ăвăс кăмпи — подосиновик
ăвă кăмпи — древесный гриб, трутовик
йывăç кăмпи — древесный гриб, трутовик
кăтра кăмпа, ака кăмпи — сморчок
масла кăмпа — масленок
сар кăмпа — лисичка
сăвăр кăмпи — дождевик
сыр кăмпи — дождевик
çерем кăмпи — опенок луговой
карта кăмпи — опенок луговой
çерем кăмпи — шампиньон
тислĕк кăмпи — навозник, поганка
тунката кăмпи — опенок
хурăн кăмпи — подберезовик
хыр кăмпи — волнушка
шăна кăмпи — мухомор
шурă кăмпа — боровик, белый гриб
яка кăмпа — сыроежка
майра кăмпи — сыроежка
кăмпа аври — ножка гриба
кăмпа туни — ножка гриба
кăмпа шлепки — шляпка гриба
кăмпа тымарĕ — мицелий, грибница
кăмпа яшки — грибной суп
кăмпа çумăрĕ çăвать — идет грибной дождь

кĕпçе

1.
общее название многих растений с полым стеблем:
варăш кĕпçи — болиголов
вир кĕпçи — собачья петрушка
качака кĕпçи — козлец
майра кĕпçи — свербига
пахча кĕпçи — петрушка

курак

пиковый
курак майра — пиковая дама

майра

1.
в сочет. с уточняющим словом обозначает
женщину нечувашской национальности

или определенной социальной принадлежности:
вырăс майри — русская
нимĕç майри — немка
тутар майри — татарка
чикан майри — цыганка
купца майри — купчиха
пуп майри — попадья
улпут майри — барыня
патша майри — царица (жена царя)
майра патша — царица, императрица, государыня
сала майри — жительница русского селения
Ун пекки майран та пулать. — погов. И на старуху бывает проруха.

пике

I.

1.
госпожа
барыня
барышня

Пайтерекова пике — госпожа Пайдерекова
пике майра — госпожа, барышня
Аван пулсан — пикешĕн, усал пулсан — хăрхăмшăн. — погов. Всё хорошее достается госпоже, а плохое — служанке.

пичке

бочечный, бочковый
бензин пички — бочка из-под бензина
пушар пички — пожарная бочка
тимĕр пичке — железная бочка
юман пичке — дубовая бочка
пичке пăкки — затычка для бочки
пичке сăри — бочковое пиво
пичке тĕпĕ — днище бочки
пичке тăвакан — бонаррь
пичке хăми — бочечная клепка
Пĕчĕк майра пичке ăсти. (Чăхă). — загадка Маленькая барынька — бочки делает. (Курица).
Шур пичкере икĕ тĕслĕ сăра. (Çăмарта). — загадка В белой бочке два сорта пива. (Яйцо).

сăн

4.
цвет
оттенок

симĕс сăнлă пусма — материя с зеленоватым оттенком
хура сăнлă— темного цвета, темноватый
питне хĕрлĕ сăн кĕчĕ —у нее на щеках появился румянец
кĕпен сăнĕ кайнă — рубашка потеряла цвет, полиняла

тутăр

платочный
сам тутăр — шерстяной платок
пысăк тутăр — шаль
сăмса тутăрри — носовой платок
çыхнă тутăр — вязаный платок
тĕрленĕ тутăрăр вышитый платок
тутăр вĕçĕ —  уголок платка
тутăр кĕтесси —  уголок платка
тутăр салт — снять, развязать платок
тутăр çых — повязать платок
Çын çăварне тутăрăр карса чараймăн. — погов. На чужой роток не накинешь платок.
Пĕр майра пуçне пилĕк пурçăн тутăр çыхнă. (Чечек). — загадка Барыня повязала пять шелковых платков. (Цветок).

тӳнтер

изнаночный, оборотный
кĕпен тӳнтер енĕ — изнанка рубашки
титул листин тӳнтер енĕ — оборотная сторона титульного листа

ухатник

диал.
охотник
◊ майра ухатниккишутл. волокита, ловелас

хухă


вырăс хуххи бот. свербига
майра хуххибот. свербига
хур хуххи — осот полевой, молочай

çĕтĕк

оборванный
Çĕтĕк майра çынна йĕртет. (Сухан). — загадка Оборванная барыня заставляет плакать людей. (Лук).

йĕп


вăлта йĕппи — рыболовный крючок
майра йĕппи — булавка
ухă йĕппи — стрела (для стрельбы из лука)
йĕп пулă — рыба-игла
йĕп чиксе те курăнмасть — ни зги не видно

майра


майра аппаобращение к замужней русской женщине
майра инке — русская невестка
майра йĕппи — булавка
майра кайăк (кайăкĕ) — канарейка
майра кĕпçи (хуххи) — бот. свербига
майра кăмпи — сыроежка
майра пуç (пуçĕ) —
1) швейка (подушечка для ручного шитья)
2) бот. хвощ полевой
3) бабка (особая кладка снопов)
майра çухи — отложной воротник
майра хупĕ (хуппи)— гребень (для расчесывания кудели перед прядением)

Этимологи словарĕ (1996)

майра

русская женщина. Может обозначать женщину не чувашского происхождения: вырăс майри русская женщина, тутар майри татарка, но чăваш матки, çармăс матки чувашка, черемиска.
   Производные формы: Майрук, Майрухха, Майруххи - языческие женские имена (Ашм. Сл. VIII, 165—168).
   Ср. башк. маръя, тат. марҗа, мар. маря, майра ( < рус. Марья).
   См. Егоров ЭСЧЯ, 127; Räsänen EWb., 328Ъ.

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Майраслу

яз. и. ж. Рысайк. (Ашм. Сл. VIII, 168): Майра +слу; мар. ж. и. Майра/Марля/Марья, русск. Мария (Черн. СМЛИ, 264)

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

лĕпĕш

ç.п. е каçхи лĔпĔш, çĔрлехи лĔпĔш, ç.я., эвф. Хăйĕн ӳтне сутакан хĕрарăм; аскăн майра, катăк йĕм. Пур пек укçи-тенкине эрех ĕçсе, табак туртса, картла выляса, хăйнешкел çăмăлттай «лĕпĕшсемпе» ашкăнса пĕтеретчĕ. Л.Маяксем //Х-р, 6.01.1998, 3 с. Купюрăсене чăштăртаттарса джентельмен ресторана пырса кĕнĕ. Хăлхашăн кăмăллă чăштăртатăва илтсе «каçхи лĕпĕш» вĕçсе килнĕ. ÇХ, 2001, 20 /, 4 с. Хăй çĕрĕпе «каçхи лĕпĕшпе» пĕрле пулнă. ЧХ, 2001, 29 /, 4 с. Тем курса ларăн тата, ара, «лĕпĕшĕ» вăйпах çыпçăнать. Ар, 2001, 22 /, 3 с. — çĕрлехи «лĕпĕш» (Х-р, 6.06.2000, 2 с.; Т-ш, 2001, 33 /, 10 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

йĕп

иголка
йĕплĕ — иглистый
йĕп-куç — игольные уши
йĕп-вăрри — стрекоза
йĕплĕ хулă — шиповник
майра йĕппи, пуçлă йĕп — булавка
йĕп тăррине — на иголку

кĕпçе

стебель
майра кĕпçи — дикая редька
пир кĕпçи — матерелька

майра кĕпен

дикая редька
дикуша

пуху

сход
собрание
сборище
собор

халăх пуххи — мирской сход
хĕр пуххи — девичье, весеннее гулянье
майра пуххи — ярмарка в г. Цивильское
пуххипе — толпами, кучами
пухуран — с ярмарки; со сходки
пуху ту (похă  ту) — собирать сходку

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

бубновый

прил.
бубнă ...; бубновая дама бубнă майра

булавка

сущ.жен.
булавка, майра йĕппи; скрепить булавкой булавкăпа тытăнтар

воротник

сущ.муж.
çуха, çухава; меховой воротник тир çуха; кружевной воротник платья кĕпен чĕнтĕрлĕ çухави

грудь

сущ.жен., множ. груди
1. кăкăр; широкая грудь сарлака кăкăр; дышать полной грудью тулли кăкăрпа сывла
2. кăкăр, чĕчĕ; дать грудь ребёнку ачана чĕчĕ пар
3. кĕпе умĕ; вышитая грудь рубашки кĕпен тĕрленĕ умĕ

королева

сущ.жен.
1. король арăмĕ, король майри
2. королева, хĕрарăм король; королева Дании Дани королеви
3. (син. ферзь) майра патша (шахматра — чи вăйлă кĕлетке) ♦ королева спорта çăмăл атлетика; королева красоты илем патши (илемлĕ хĕрсен конкурсĕнче çĕнтерекен)

сыроежка

сущ.жен.
майра кампи

трефовый

прил.
треф ...; хĕрес ...; трефовая дама хĕрес майра

царица

сущ.жен.
1. майра патша, хĕрарăм патша
2. патша майри, патша арăмĕ
3. ама (вĕлле хурчĕ пек йышлă хурт-кăпшанкăсен)

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

яв

1. яв (jав), то же, что ял, селение? Вероятно, описка.
- Буин. † Ясарсене яв савать.

2. яв (jав), вить, свивать, обвивать.
- КС. Сулахай яв, вить налево; сылтăм яв, вить направо; вунiккĕлле яв, вить из 12 отдельных верёвочек.
- Макка 158. † Шур курнiтса умĕнче майра чĕнтĕр яват-ĕç-çке (sic!).
- Шорк. Орасене явса ларас, сидеть, положив нога на ногу.
- Сказки и пред. чув. 80. Карчăк вĕçсе тухрĕ те, çӳçрен яврĕ Нарспие. Старуха вылетела и вцепилась (завила вокруг рук) Нарспи в волосы.
-
Алик. Яв яваттăм, яваттăм хĕрлĕ пăяв яваттăм. (Тула тухни).
-
ЧС. Унтан вара çыннисем лашисем çинчен сиксе анаççĕ те; луçа мăйĕнчен вĕренпе явса та илеççĕ. Потом люди (верховые) слезают с лошадей и обвивают лося за шею верёвкой.
- Курм. † Тăрăр, тăрăр, инкесем, ора явса ан выртăр! Вставайте, тётки, будет вам лежать, сплетясь ногами! (cum maritis).

|| Уплетать (кушанье)?

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

дама

дама (1. качча кайнӑ хӗрарӑм; 2. арҫынпа ташлакан хӗрарӑм; 3. майра сӑнлӑ карт).

канарейка

майра кайӑкӗ, канарейка.

свербигуз

свербига вырӑс хуххи, майра кӗпҫи, йӳҫӗ кĕпҫе.

шкирда

обл. майра хуххи, майра кӗпҫи, вырӑс хуххи.

пачка

пачка, ҫыхӑ; пачка булавок пĕр пачка булавка (майра йĕппи).

провинциализм

провинциализм (чĕлхен пĕр-пĕр вырӑнта ҫеç усă куракан сӑмахсемпе ҫаврӑнӑшсем; сӑмахран: маря, маҫак, хӑнча (майра, асатте, хӑҫан вырӑнне).

булавка

булавка, майра йĕппи.

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

канарейка

(майра кайăкĕ) канарейка — serinus canaria [килте усракан, илемлĕ юрлакан вĕçен кайăк]

Çавăн пекех пăхăр:

майпăран Майпикке майра майра кайăкĕ « майра кĕпен » майракаллă нăрă майраккай майралат майралла Майраслу

майра кĕпен
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org