Шырав: пăвăр шур шăл

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

аркă

2.
оборка
обшивка на подоле

аркă вĕçлĕ — оборчатый
кĕпене аркă пĕрсе çĕле — сшить платье с оборками
аркă тыт — пришить оборку
ман çийĕмри шур кĕпен аркă вĕçĕ шăтăклă — фольк. у моего белого платья подол ажурный

асав

2. диал.
коренной зуб
асав шăл — 1) клык 2) коренной зуб

бекас

бекас (вăрăмсăмса, шур таки, шыв качаки)

бор

II. мед.
бор (шăл хăвăлламалли пăра)

вит

5.
проникать, проходить во что-л., одолевать, брать что-л.
ку йывăçа пуртă та витмест — это дерево и топор не берет
çӳçне тура та витмест — его волосы и гребенка не берет
Куç курать те шăл витмест. — посл. Видит око, да зуб неймет.

кайăк

4. диал.
чаще в сочет. со словом
шурă, шур  
заяц
заячий

кайри

1.
задний
кайри тĕнĕл — задняя ось
кайри ура — задняя нога
кайри шăл — коренной зуб

калпак

1.
головной убор облегающего типа,
перевод зависит от контекста:

колпак, капор, чепец, шапочка, шапка т. ыт.
ача калпакĕ — (детский) чепчик
çыхнă калпак — вязаная шапочка (женская)
хĕр калпакĕ — старинный свадебный головной убор дедушек в виде длинного мешочка
шерепеллĕ калпак — колпак с кисточкой
ман пуçăмри шур калпак мамăклăрах пулинччĕ — фольк. если бы белая шапочка на мне была еще более пушистой
Пĕр калпак айĕнче çичçĕр касак. (Мăкăнь). — загадка Под одной шапкой — семьсот казаков. (Головка мака).

капан


капан пĕлĕтсем — кучевые облака
капан шăл — кривой зуб, зуб, выросший криво

кариес

мед.
кариес (шăл хытти арканса пыни)

катăк

с изъяном
катăк шăл —
1) щербатый зуб
2) прост. беззубый

катăк тута —
1) губа с изъяном
2) перен. прост. дырявый рот
3) перен. заяц

ку япалан пĕр катăк çук — эта вещь без единого изъяна

катăк-пăсăк

испорченный, дефектный, с изъяном
с недостатками

катăк-пăсăк шăл — гнилые зубы

катăртат

хрустеть
шăл хушшинче хăйăр катăртатать — на зубах хрустит песок

качăр

подражание скрипу, хрусту, скрежету
качăр ту — скрипеть, хрустеть, скрежетать
качăр-качăр — усил. от качăр
шăл хушшинче хăйăр качăр-качăр тăвать — на зубах похрустывает песок

кашта

1.
шест
перекладина
брус

акапуç кашти — брус плуга
чăх кашти — насест
урлă кĕлет умĕнче йĕтĕн кашти, ан уртăнăр, йĕкĕтсем, аваймăр — фольк. перед амбаром — перекладина для сушки льна, не старайтесь, парни, вы не согнете ее
Икĕ кашта шур чăххăм пур. (Шăл). — загадка Белых кур у меня полных два насеста. (Зубы).

кăк

корневой
çӳç кăкĕ — корень волоса
хул кăкĕ — предплечье
шăл кăкĕ — корень зуба

кăлар

3.
дергать, выдергивать
копать, выкапывать

çарăк кăлар — выдернуть репу
çĕрулми кăлар — копать картофель
шăл кăлар — выдернуть зуб

кăларттар

2.
выдергивать, удалять
шăл кăларттар — удалить зуб (у врача)

кăмăртат

хрустеть
шăл хушшинче сахăр кăмăртатать — сахар хрустит на зубах

кăпăртат

2.
хрустеть
шăл хушшинче пăрçа кăпăртатать — горох хрустит на зубах

кăчăр

3. подр. —
о подмораживании

кăчăр пул — 1) пересохнуть 2) замерзнуть, подернуться ледком
кăчăр-кăчăр — усил. от кăчăр
шăл хушшинче хăйăр кăчăр-кăчăр тăвать — на зубах хрустит песок

коронка

2.
коронка (шăл витти)
ылтăн коронка — золотая коронка
шăла коронка ларт — поставить коронку на зуб

куç

глазной
илемлĕ куç — красивые глаза
çутă чакăр куç — светлые глаза
тĕссĕр куç —  бесцветные глаза
чалăш куç — 1) раскосые глаза 2) косоглазый
чармак куç — 1) вытаращенные глаза 2) лупоглазый
куç лупашки — глазная впадина
куç тухтăрĕ — окулист, доктор-глазник
куç харши — бровь и брови
куç хăрпăкĕсем — ресницы
куç хупанки — веко и веки
куç чирĕсем — глазные болезни
куç шăрçи — зрачок
куç шурри — белок и белки глаз
куç эмелĕ — глазные капли
куç путса кĕнĕ — глаза запали
куç тăртанса кайнă — глаза заплыли
куç айĕ кăн-кăвак — под глазами синяки
куç типичней макăр — проплакать все глаза
куç харшине хурат — подводить брови
куç хĕс — подмигивать
куç шуррипе пăхса ил — сверкнуть глазами
куçа мăчлаттар — хлопать глазами, моргать
куçа тарт — отводить, прятать глаза
куçа чарса пăрах — вытаращить глаза
куçран тӳррĕн пăх — смотреть прямо в глаза
куç шăрçине сыхланă пек сыхла — беречь как зеницу ока
тĕтĕм куçа çиет — дым ест глаза
куçа куççуль хупларĕ — слезы застлали глаза
куçа çӳпĕ кĕчĕ — в глаз попала соринка
куçа шур илнĕ — глаз закрыт бельмом
хам куçпа хам куртăм — своими глазами видел
куçăм ан куртăрччĕ — глаза бы мой не видели, не глядели
куçа мăч хупса та курман — и глаз не сомкнул
йĕп чиксен те куç курмасть — хоть глаз выколи, ничего не видно  
Куçа хирĕç куç, чĕлхене хирĕç чĕлхе. — погов. Око за око, зуб за зуб.
Çăхан куçне çăхан сăхмасть. — посл. Ворон ворону глаз не выклюет.
Хăравçăн хăрах куçĕ те çиччĕ курать. — посл. У труса один глаз всемеро больше видит. (соотв. У страха глаза велики).

куян

заячий
хăравçă куян — трусливый заяц
хир куянĕ — заяц-русак
шур куян — заяц-беляк
куян ашĕ — зайчатина
куян çури — зайчонок
куян тирĕ — заячий мех
Усси куян хӳри чухлĕ кăна. — Пользы на грош (букв. на заячий хвост).
Икĕ куяна хăвалакан перине те тытайман. — посл. За двумя зайцами погонишься — ни одного не поймаешь.


куян хăлхидиал. ландыш

кӳпчеме

шур кӳпчемедиал. белый гриб
кӳпчеме кăмпадиал. масленок

лар

26.
с деепр. др. глагола выступает в роли вспом. глагола
с общим значением завершенности действия:


анса лар —
1) опуститься, спуститься
самолет анса ларчĕ — самолет приземлился
2) спустить
машина урапи анса ларнă — скат у машины спустил

ĕнсе лар — выгореть (напр. о траве)
илсе лар — затянуться, покрыться
куçа шур илсе ларнă — глаз затянуло бельмом

кĕрсе лар —
1) зайтй к кому-л., зайти посидеть
2) застрять
пуртă каскана кĕрсе ларчĕ — топор застрял в чурбаке

курса лар —
1) сидеть и смотреть
телевизор курса лар — сидеть у телевизора
2) испытать (что-л. неприятное)
ку юсавсăр машинăпа тем курса ларăн — с этой неисправной машиной как бы беды не случилось

пĕтсе лар — кончиться, сойти на нет
пулса лар — стать кем-чем-л., превратиться в кого-что-л.
куçсăр пулса лар — стать слепым, лишиться зрения
ялтан хула пулса ларнă — село стало городом

çунса лар —
1) гореть
лампа ахалех çунса ларать — лампа горит зря
2) пригорать
пăтă çунса ларнă — каша пригорела

тухса лар —
1) выйти посидеть
пахчана тухса ларар-ха — выйдем посидим в саду
2) вскочить, появиться (напр. о нарыве)
урана çăпан тухса ларчĕ — на ноге вскочил фурункул

хăпарса лар — забраться, залезть на что-л.
шăтса лар — вырасти, пробиться (из земли)

ларттар

понуд. от ларт
кантăк ларттар — застеклить окна (пригласив стекольщика)
шăл ларттар — вставить зубы (у зубного врача)
хăвна ан ларттар — не дай себя обмануть

лăшлан

успокаиваться, утихать, ослабевать
çил лăшланчĕ — ветер стих
шăл сурни лăшланчĕ — зубная боль утихла

лутăрка

2.
разминать, растирать, массировать
юрпа лутăрка — растирать снегом
ӳт-пĕве лутăркаса шăл — массировать тело

май

11. послелог
по, вдоль
хĕвеле, май — по направлению движения солнца; посолонь уст.
çиле май ут — идти по ветру
шыва май иш — плыть по течению
май шăл — 1) гладить по шерсти 2) перен. льстить
çурта урама май ларнтă — дом выходит широкой стороной на улицу

масла

диал.
масленок и маслята
масла кăмпа — масленок
тăварланă масла — соленые маслята

шур масла — белый гриб, боровик

мăклă

1.
моховой, заросший мхом, мохом
мăклă шур — моховое болото

милĕк

1.
веник
хурăн милĕк — березовый веник
мунча милĕкĕ — (банный) веник
милĕк хуç — ломать веники
милĕк пĕçер — распарить веник
милĕкпе çапăн — париться веником
милĕкпе урай шăл — подметать пол веником

мучи

2.
дядяпочтительное обращение к людям, которые по возрасту старше отца
шур сухаллă мучисем — седобородые старцы, шурсухалы
Ментелей мучи — дядя Менделей

нушалан

3.
мучиться, страдать, испытывать мучения, страдания
вăл çывăраймасăр нушаланать — он мучается от бессонницы
шăл ыратнипе нушалан — страдать от зубной боли

паста

паста
томат пасти — томатная паста
шăл пасти — зубная паста
ваннăна пастăпа тасат — чистить ванну пастой

пит

лицевой
çаврака пит — круглое лицо
тăрăхла пит — продолговатое, овальное лицо
типшĕм пит — худое лицо
тулли пит — полное лицо
кӳпшек пит — полное лицо
шыçмак питлĕ çын — человек с одутловатым лицом
пит шăмми — скулы
пит сăнĕ — румянец
пит шăл — вытереть лицо
пичĕ хĕрелсе кайрĕ — у него покраснело лицо
мĕнле питпе курăнас? — с каким лицом показаться? (о чувстве стыда)

пихта

пихта (чăрăш евĕрлĕ йывăç) (шур чăрăш)

пичке

бочечный, бочковый
бензин пички — бочка из-под бензина
пушар пички — пожарная бочка
тимĕр пичке — железная бочка
юман пичке — дубовая бочка
пичке пăкки — затычка для бочки
пичке сăри — бочковое пиво
пичке тĕпĕ — днище бочки
пичке тăвакан — бонаррь
пичке хăми — бочечная клепка
Пĕчĕк майра пичке ăсти. (Чăхă). — загадка Маленькая барынька — бочки делает. (Курица).
Шур пичкере икĕ тĕслĕ сăра. (Çăмарта). — загадка В белой бочке два сорта пива. (Яйцо).

пломба

2.
пломба (шăл шăтăкне сапламалли япала)
цемент пломба — цементная пломба
пломба хур — поставить пломбу
пломба тухса ӳкнĕ — пломба выпала

пломбăла

2.
пломбировать, класть пломбы (на зубы)
пломбăланă шăл — запломбированный зуб

пломбăллă

2.
пломбированный, запломбированный
пломбăллă шăл — запломбированный зуб

порошок

порошковый, порошочный
кĕпе çумалли порошок — стиральный порошок
шăл мыми — зубной порошок
порошок сĕчĕ — порошковое молоко
мыма хутăшсем — порошковые смеси
пуç ыратнăран порошок ĕç — принять порошок от головной боли

протез

протезный
куç протезĕ — глазной протез
шăл протезĕ — зубной протез
протез мастерскойĕ — протезная мастерская
протез ларттар — поставить протез (себе)
протез туса хатĕрле — изготовить протез (кому-л.)

протезла

протезировать
шăл протезла — протезировать зубы

пульпа

2. мед.
пульпа (шăл ăшĕнчи ӳт)

пӳр

II. глаг.

предназначать, предопределять (о судьбе)
мана унпа тĕл пулса ĕçлеме пӳрнĕ — мне было суждено, судьбой предназначено встретиться и работать с ним
ăна чĕрĕ юлма пӳрнĕ — ему суждено было остаться в живых
сана вăйăçă пулма пӳрмен пулĕ — наверное, тебе не суждено стать музыкантом
Пӳрмен çăкăр çăвартан тухса ӳкет, пӳрнĕ çăкăр шăл хайăрса кĕрет. — посл. То, что не суждено, то изо рта вываливается, суженый кусок сам в рот лезет.

сăрăхтар

2. перен.
цедить, говорить сквозь зубы
шăл витĕр сăрăхтарса калаç — цедить слова сквозь зубы

сăрхăнтар

6. перен.
цедить, говорить сквозь зубы
сăмаха шăл витĕр сăрхăнтар — цедить слова сквозь зубы

сĕр

2.
цедить слова, цедить сквозь зубы
сăмаха шăл витĕр сĕрсе калаç — цедить слова сквозь зубы

сиен

II. глаг.
диал.

1.
набить оскомину
шăл сиенчĕ — оскомина на зубах

сиккеле

7.
качаться, шататься
шăл сиккелет — зуб шатается

стоматологи

стоматология (медицинăн тута-çăвар, шăл чирĕсене сиплекен пайĕ)
[грек. stoma (stmatos) — çăвар, тата logos — вĕрентӳ]

сур

6.
болеть, ныть
ломить, резать, мозжить

шăмă сыпписем сураççĕ — суставы ноют
шăл сурма пуçларĕ зубы — схватило
чĕре сурса ыратать — в сердце ноющая боль
Сăлтавсăр суран та сурмасть. — посл. Без причины и рана не ноет. (соотв. Нет дыма без огня).

сухал

2. перен.
бородач, борода
шур сухал — почтенный старец, аксакал
ăçта каятăн, сухал? — куда идешь, борода?

сухаллă

1.
бородатый, с бородой
-бородый

сухаллă ватă — бородатый старик
шур сухаллă старик — белобородый старец

сывă

здоровым, в здоровом состоянии
сывă çын — здоровый человек
сывă шăл — здоровый зуб
вăл сывă мар — он нездоров

тапран

3.
шевелиться
двигаться
шелохнуться

ним тапранмасăр — без единого движения, не шелохнувшись
пĕр тапранмасăр — без единого движения, не шелохнувшись
тапранмасăр вырт — лежать не шевелясь
шăл тапраннă — зуб начал шататься
аяк ыратни тапранма та памасть — боль в боку не дает даже шевельнуться

тар-шур

собир.

1.
трудности, невзгоды, тяготы жизни
тар-шур курнă çын — человек, испытавший тяготы жизни

тунката

5. диал.
кочка, бугорок
шур тункати — болотная кочка

турпас

1.
щепка и щепки, щепа
сухăрлă турпас — смолистые щепки
чĕрĕ турпас — свежие щепки
турпаспа витнĕ пӳрт — дом, крытый щепой
Турат çинче шур турпас. (Пас). — загадка На ветке белая шепă. (Иней).

турпас

2.
стружки (древесные)
турпас шăл — подметать стружки

турт

1.
тянуть
тащить
разг.
везти
буксирпа баржа турт — тянуть баржу на буксире
трактор виçĕ плуг туртать — трактор тащит три плуга
лаша аяккалла туртать — лошадь тянет в сторону
туртса антар — стаскивать, стягивать
вырăн çинчен туртса антар — стащить с постели
туртса кай — потащить, поволочь

туртса кăлар —
1) выкатывать, вытаскивать, выволакивать
лупас айĕнчен тачка туртса кăлар — выкатить тачку из-под навеса
2) вытаскивать, выдергивать
шăл туртса кăлар — выдернуть зуб

туртса пыр — тянуть, везти, катить
çунашка туртса пыр — тащить за собой санки
Çитермен лаша туртмасть. — посл. Некормленый конь не повезет.

тутан

3. перен.
испытать (на себе), пережить
хура-шур тутанса кур — испытать невзгоды

тута-çăвар

собир.
полость рта, рот, губы
тута-çăвара шăл — вытирать губы
тута-çăвара чалăштар — гримасничать, кривить губы

тух

7.
прорастать, пробиваться
появляться

курăк тухать — трава прорастает
шăл тухрĕ — зуб прорезался
унăн сухал та тухман-ха — у него еще и борода не пробивается
Ыратмасăр çăпан тухмасть. — посл. Чирей без боли не выскочит.

тымар

1.
корень
корневой

йывăç тымарĕ — корни дерева
лăс тымар — мочковатые корни
çимелли тымарсем — коренья
шăл тымарĕ — корень зуба
тымарĕпех кăкласа так — прям. и перен. вырвать с корнем
тымар яр — прям. и перен. пускать корни, укореняться

тюбик

тюбик (маç таврашĕ валли çемçе металран е пластмассăран тунă савăт)
пĕр тюбик шăл пасти — тюбик зубной пасты

хăвăл

дуплистый, с дуплом
хăвăл шăл — зуб с дуплом

хăрăк

2.
гнилой
отмерший

хăрăк шăл — гнилой зуб
Хăрăк йывăçа касма çăмăл. — посл. Гнилое дерево легко рубится.

хăшкăл

II.

1.
мучиться, страдать
шăл ыратнипе хăшкăл — страдать от зубной боли
шăрăхпа хăшкăл — измучиться от жары

цингаллă

цинготный
цингаллă çын — цинготный больной
цингаллă шăл туни — цинготные десны

чалаш-тĕлĕш

вкось и вкривь
чалаш-тĕлĕш пӳртсем — покосившиеся избы
чалаш-тĕлĕш шăл — кривые зубы
юпасем чалаш-тĕлĕш лараççĕ — столбы стоят вкривь и вкось

чăрт

2. подр. —
**о брызганье тонкой струей*
*
шăл витĕр чăрт сур — сплюнуть сквозь зубы

чăт

4.
терпеть, переносить, претерпевать
кӳрентернине чăт — проглотить обиду
чăтса кур — испытать
вăл сахал мар хура-шур чăтса курнă — он испытал много горя, он хватил лиха
чăтса ирттер —
1) выдержать, преодолеть (напр. боль)
2) перенести, перетерпеть (напр. страдания)
хуйхăпа савăнăçа пĕрле чăтса ирттер — делить горе и радость

чăтăртат

трещать, хрустеть, скрипеть
шăл хушшинче хăйăр чăтăртатать — на зубах хрустит песок

чĕрей

1. уст.
лицо
шур, шур урлă килтĕмĕр шур чĕрейлĕ хĕр кӳме — фольк. мы приехали через луга и болота, сопровождая белолицую невесту

шан


шăл шанни — оскомина (от чего-л. кислого)

шатăрт

подражание резкому треску, хрусту
шăл айĕнче темскер шатăрт турĕ — на зубах что-то хрустнуло
шатăрт-шатăрт — подражание ритмичному треску, хрусту
лаша курăка шатăрт-шатăрт тутарса çиет — лошадь с хрустом ест траву

шăвăç

жестяной
шур шăвăç — белая жесть
шăвăç витре — жестяное ведро
шăвăç татăкĕ — жестянка, кусок жести
çунана шăвăç çапнă — сани обиты жестью

шăкăрттин

2.
сплошь, густо
подряд, целыми рядами

Пĕр кашта çинче шăкăрттин шур чăх ларать. (Шăл). — загадка На шесте целый ряд белых кур. (Зубы).

шăл

зубной
асав шăл — 1) клык 2) бивень
слонăн асав шăлĕсем — бивни слона
кайри шăл — 1) коренной зуб 2) зуб мудрости
катăк шăл — 1) щербатые зубы 2) щербатый (о человеке)
малтн шăл — передний зуб, резец
сĕт шăлĕсем — молочные зубы
урлă шăл — уродливый зуб
шăл сыватмăшĕ — зуболечебница, стоматологическая больница
шăл враче — зубной врач
шăл кăкĕ — корень зуба
шăл пасти — зубная паста
шăл мыми — зубной порошок
шăл протезĕ — зубной протез
шăл туни — десна
шăл шăтăкĕ — щербина (на месте выпавшего зуба)
шăл щетки — зубная щетка
шăл витмест — зубы не берут (жесткую пищу)
шăл кăлар — удалить, вырвать больной зуб
шăл кăларттар — удалить, вырвать больной зуб
шăл лăканать — зуб шатается
шăл пломбăла — пломбировать зуб
шăл сипле — лечить зубы
шăл сиплекен кабинет — зубоврачебный кабинет
шăл сурать — зуб болит, ноет
шăл хушшине чакала — ковырять в зубах
ачан шăлĕ шăтнă — у ребенка прорезались зубы
шăла шатăртаттар — скрипеть зубами
Курăк çиетĕп — шăлăм мăкалать,
хăйăр çиетĕп — каллех çивĕчленет. (Çава). —
загадка Травы поем — зубы тупятся,
песку хвачу — снова наточу. (Коса).
Куç курать те шăл витмест. — погов. Видит око, зуб неймет.

шăл

3.
зубец, зазубрина
пуртă шăл туса пĕтернĕ — топор весь зазубрился

шăл


шăл курăкĕбот. тысячелистник
шăл суран курăкбот. чистотел
хур шăлĕ ту — обметывать края ткани

шăл çемми
1) по зубам кому-л. (о мягкой пище)
2) посильный,сподручный
шăл çемми ĕç — посильная работа
3) по зубам, под силу, по силам
ку ĕç ăна шăпах шăл çемми — эта работа ему как раз по силам

шăл йĕр — зубоскалить, насмехаться
шăл ей — зубоскалить, насмехаться
шăл хăйра — точить зубы на кого-л.

шăла çырт
1) прикусить язык, замолчать
2) стиснуть зубы, напрячься
вăл шăлне çыртса чăтнă — он терпел, стиснув зубы

шăл витĕр сăрхăнтарса кала — цедить слова сквозь зубы
шăл шуррй те кăтартмарĕ — он и рта не раскрыл

шăл

II. глаг.

1.
мести, подметать
урай шăл — подметать пол
урам шăл — мести улицу
шăлса ил — обмахнуть, обмести
çӳп-çапа кĕтесе шăлса пуçтар — смести сор в угол
çĕр çинчен шăлса ывăт — перен. смести с лица земли

шăл

2.
вытирать, обтирать, протирать
кантăка шăл — протирать окна
урана шăлса тасат — вытереть ноги
шăлса типĕт — вытереть насухо

шăл

3.
промазывать, замазывать
покрывать
(раствором)
кăмакана тăм (тăмпа) шăл — обмазать печь глиной
тăм шăлнă пӳрт — мазанка
шăлса ларт — замазать, залепить

шăл

6.
гладить, поглаживать
шăлса якат — разгладить, разровнять
ачашласа пуçран шăл — ласково поглаживать по голове
Пуçран шăлать те кутран тапать. — погов. По голове гладит, в зад пинка дает. (соотв. Мягко стелет, да жестко спать).

шăл-çăвар

собир.
рот, полость рта
шăл-çăвара чӳхе — прополоскать рот

шăлтар

1.
понуд. от шăл

шăт

2. перен.
прорезаться (о зубах)
ачан тепĕр шăл шăтнă — у ребенка прорезался еще один зуб

шур

болотный
мăк пуснă шур — болото, заросшее мхом
шур курăкĕ — болотная трава

шур


шур чирĕ — болотная лихорадка, малярия
шур çырли — клюква
шур тăпри диал. известь
шур такизоол. бекас

шурă

(шур)

шурă

белый, светлый
белое

шăл шурри — белизна зубов
шăл шурри те уçмарĕ — он и рта не раскрыл
шурă акăш — белый лебедь
шурă калкан — белый ковыль
шурă кĕленче — матовое, молочное стекло
шурă кирпĕч — белый, силикатный кирпич
шурă мăк — белый мох, сфагнум
шурă мулкач — заяц-беляк
шурă пĕлĕтсем — белые облака
шурă сăрă — белила
шурă çăнăх — белая мука
шурă упа — белый медведь
шурă чарлан — белая цапля
шурă чуста — тесто из крупчатки

Тарăн варта шурă хăйăр анчах, çунă шурă юр пек. — фольк. В глубоком овраге светлый песок — что свеже-выпавший белый снег.

Шурă аппан шăлĕсем хура. (Хуртпуççи). — загадка У белолицей девушки зубы черные. (Раковина-ужовка с черными краями).

шурхай

то же, что шур III.
шурхайнă курăк — пожухшая трава
пичĕ шурхайнă лицо—  у него стало бледным

шыв-шур

водяной
шыв-шур кайăк-кĕшĕкĕ — водоплавающая дичь

шыв-шур

2.
распутица
половодье

çурхи шыв-шур — весенняя распутица

щётка

щеточный
атă-пушмак щ́́ётки — щетка для обуви
тумтир щётки — платяная щетка, щетка для одежды
шăл щётки — зубная щетка
щётка туса кăларни — щеточное производство
щёткăпа урай шăл — подметать пол щеткой
щёткăпа шăл — тасат чистить зубы щеткой

ывăл

4. в составе словосочетаний
обозначает младших братьев мужа:
см. ывăлсем — (старший) деверь
чипер ывăл — второй (пригожий) деверь
вăталăх ывăл — средний, третий (средний) деверь
сарă ывăл — четвертый (русый) деверь
шур ывăл — пятый (белый, светлый) деверь
кĕçĕн ывăл — младший деверь

ылтăн

4.
золотистый
ылтăн тĕслĕ — золотистого цвета
ылтăн шăрçа — золотистые бусы
ылтăн çӳç — золотистые волосы


шур ылтăн — платина
ылтăн пыр — привереда, разборчивый в еде

ырат

болеть
ыратакан шăл — больной зуб
пуç ыратать — голова болит
чун ыратать — душă болйт
вар ыратса кайрĕ — у меня заболел желудок
ыратни иртсе кайрĕ — боль прошла
ыратнине лăплантаракан эмел ĕç — принять болеутоляющее средство

эликсир

эликсир (çсентăран сĕтке-нĕпе спиртран ту на эмел)
шăл эликсирĕ зубной эликсир

эмаль

эмалевый
шăл эмалĕ — зубная эмаль
◊ эмаль сăрă — эмалевые краски

юрăхсăр

1.
негодный, непригодный
юрăхсăр апат — непригодная пища
юрăхсăр çын — негодный человек, негодяй
юрăхсăр шăл — испорченный, гнилой зуб
çиме юрăхсăр — несъедобный
калав пичете юрăхсăр — рассказ непригоден для печати
юрăхсăра кăлар — привести в негодность
юрăхсăра тух — прийти в негодность

юс

I.

1.
горностай
шур юс — белый горностай

çемĕ

4.
подходящий, соответствующий
сподручный
прост.
вăй çемми ĕç — посильная работа
ку мана вăй çемми — это мне по силам
шăл çемми — еда по зубам
Ака-суха — ал çемми, çăкăр сăмси — шăл çемми. — посл. Пахота — рукам соответствует, краюха хлеба — зубам соответствует.

çулăк

I.
метла
голик
разг.
килкартине çулăкпа шăл — подмести двор метлой
Çыхман çапă çулăк мар. — посл. Прутья без перевясла — не метла.

çырла

ягодный
иçĕм çырли — виноград
йĕплĕ çырла — крыжовник
кăвак çырла — ежевика
çĕр çырли — клубника
хура çырла — черннка
хурăн çырли — земляника
чие çырли — вишня
шур çырли  — 1) клюква 2) морошка
мăк çырли — 1) клюква 2) морошка
çырла пахчи — ягодник
çырла çеçки — листья ягодных растений
çырла шывĕ — ягодный сок
çырла пиçнĕ — ягоды созрели
çырла тат — рвать ягоды
çырлана кай — идти по ягоды
çĕмĕрт мĕншĕн кулянать? — çырли хура пулнăшăн — фольк. из-за чего горюет черемуха? — из-за того, что ягоды у нее черные


çырла кайăкĕ — малиновка (птица)
йытă çырли — волчьи ягоды
кашкăр çырли — волчьи яоды

ĕне

коровий
ăратлă ĕне — породистая корова
мăкла ĕне — комолая корова
пĕтĕ ĕне — стельная корова
сăвакан ĕне — дойная корова
сĕтлĕ ĕне — молочная корова
хĕсĕр ĕне — яловая корова
ĕне ашĕ — говядина
ĕне вити — коровник
ĕне выльăх — крупный рогатый скот
ĕне кĕтĕвĕ — стадо коров
ĕне сĕчĕ — коровье молоко
ĕне ферми — молочно-товарная ферма
ĕне су — доить корову
ĕне сăвакан — доярка, дояр
ĕне усра — держать корову
ĕне тыт — держать корову
Ĕнен сĕчĕ чĕлхе вĕçĕнче. — погов. У коровы молоко на кончике языка (удой зависит от кормления).
Ури çине ĕне пусайман-ха. — погов. Ему на ногу еще корова не наступала (он еще не успел испытать невзгод).
Карта çумĕнче шур ĕне выртать. (Юр кĕрчĕ). — загадка У забора лежит белая корова. (Сугроб).

-им

частица вопр.
разве, что ли
вăл килнĕ те-им? — разве он уже приехал?
илтместĕн-им? — не слышишь, что ли?
эсĕ те кунта-им? — разве и ты здесь?
Ĕнчĕ пушмак, шур чăлха кирĕк лармасть тетĕр-им? — фольк.  Жемчужные башмачки, белые чулки разве не пачкаются?

тăм

глиняный
сарă тăм — желтая глина
чĕкеç тăмĕ — вязкая синяя глина (букв. ласточкина глина)
тăм тăпра — глинистая почва
тăм ирĕлчĕкĕ — раствор глины
тăм шывĕ — раствор глины
тăм пӳрт — мазанка
тăм савăт-сапа — глиняная посуда, гончарные изделия
тăм чӳлмĕк — глиняный горшок
тăм çăр — месить глину
пӳрте тăм шăл — обмазать дом глиной
пӳрте тăмпа шăл — обмазать дом глиной
Тăмран туса хĕвелпе хытарнă. — погов. Вылепив из глины, высушили на солнце. (соотв. Ни рыба ни мясо).

чăрăш


чăрăш тăррибот. хвощ полевой
чăрăш курăкĕ — подъельник (трава)
шур чăрăш — пихта

сухăр


шур сухăр — канифоль
сухăр вĕлтĕрен — мелкая жгучая крапива
сухăр чĕрне — уродливые ногти

курăк

бот.
аслати курăкĕ — анютины глазки
ие курăкĕ — плаун
кăчăр курăкĕ — болотный хвощ
чакăр курăкĕ — болотный хвощ
мăк курăкĕ — лишайник
нухрат курăкĕ — полевая ярутка
пыл курăкĕ — львиный зев, медуница
сарамак курăкĕ — первоцвет
супăнь курăкĕ — мыльнянка
тикĕт курăкĕ — гвоздика
хăйăр курăкĕ — песчанка
чапăр курăкĕ — чабрец
чăкăт курăкĕ — просвирняк
чĕкеç курăкĕ — подорожник
шăнăр курăкĕ — подорожник
чикен курăкĕ — герань
кашкăр курăкĕ — герань
шартла курăкĕ — хлопушка
шалтăрма курăкĕ — хлопушка
шатра курăкĕ — пастушья сумка
шăрчăк курăкĕ — недотрога
шĕпĕн курăкĕ — чистотел
шур курăк — шалфей

шăл

7.
растирать, массажировать
вар шăл — растирать живот

чечек


ама чечек — пестик
аçа чечек — тычинка
тутлă чечек — медуница
сар чечек — 1) лютик едкий 2) диал. ромашка
шăршлă чечек — пахучка обыкновенная
шур чечек — ромашка
тăкăнман чечек — бессмертник

хăйра


чуна хăйрать — как ножом по сердцу
чĕрене хăйрать — как ножом по сердцу
шăл хăйра — точить зубы

урлă


урлă пуртă — мотыга
урлă сăмах — слово, сказанное наперекор, возражение
урлă ура — косолапый
урлă урам — переулок
урлă хăлха — лопоухий
урлă шăл — коренной зуб
урлă пăх — недолюбливать (букв. смотреть косо)
урлă пул — поссориться, повздорить
урлă пурăн — жить в несогласии
урлă пыр — перечить

туна


алă туни — предплечье
ама тунибот. пестик
аса тунибот. тычинка
кăвакал тунибот. горец
çӳç туни — коса (волосы)
çивĕт туни — коса (волосы)
шăл туни — десны

ил


алла ил — прибрать к рукам
аса ил — вспомнить
ăша ил — 1) проглотить 2) воспринять 3) думать, беспокоиться о ком-л., чем-л.
вăй ил — окрепнуть, набраться сил
куç илмесĕр пăхать — он смотрит, не сводя глаз
мур илесшĕ!бран. черт побери!
сăмах ил — взять слово, выступить
ташша ил — отплясывать, плясать вовсю
ху çине ил — брать на себя (какое-л. дело)
сурана ӳт илнĕ — рана затянулась
куçа шур илнĕ — глаз затянуло бельмом
шыв илнĕ — затопило, залило водой что-л.
чуна ил — выматывать душу
ят ил — прославиться, прослыть кем-чем-л.

тӳмеллĕ

3.
с клавишами
шур тӳмеллĕ хуткупăс — гармонь с белыми клавишами

йĕкĕр


йĕкĕр кĕтесмат. смежные углы
йĕкĕр çул — високосный год
мăшăр çул — високосный год
йĕкĕр пăнчă — двоеточие
йĕкĕр шăл — коренной зуб
йĕкĕр ывăç — пригоршня

йĕр

III.
шăл йĕр — скалить зубы, склабиться прост.
шăл йĕрен — зубоскал прост.

лăкан

2.
качаться, шататься, колебаться, болтаться
пукан ури лăканать — ножка стула качается
шăл лăканакан пулнă — зуб начал шататься
лăканса тăр — качаться, шататься, болтаться (постоянно)

майлă


ал майлă ĕç — сподручное дело
майлă шăл — гладить по шерстке
майлă çаптар — поддакивать
çула майлă кĕрсе тух — забежать (заехать) по пути

шăл


майлă шăл — поддакивать, подпевать, вторить

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Акшар

по-видимому, яз. и. м. Т. М. Матв[еев]. Акшар куçне шур илнĕ (чӳрече шăнни) (Ашм. Сл. IIА, 222): Ак + шар, ср. тат. акшар "белая глина; мел", разг. ирон. "пудра".

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

анлăх

п.с. 1. Анлă уçă вырăн; уçлăх. Эпир [погра-ничниксем] çил-тăман çаврăнса, ахрашса тăракан тĕксĕм шурă анлăха ыткăнатпăр. В.Алендей, 1965, 21 с. Шур тĕтре пулса вăл [Сывлăмпи] çитнĕ çӳл тӳпемĕр анлăхне. Н.Теветкел, 1982, 91 с. Вĕçсĕр-хĕрсĕр анлăх ăна [ачана] хăй ытамне çавăрса илчĕ. Т-ш, 1993, 35 /, 7 с. Эпĕ вара дельтапланпа вĕçесшĕнччĕ, тĕнче çийĕн виçесĕр анлăхра ярăнасшăнччĕ. Л.Сачкова, 1996, 108 с. — ВЧС, 1971, 872 с. 2. Анлăш, талккăш, лаптăкăш. Çĕршыв анлăхĕ тĕлĕнтерчĕ ĕнтĕ икĕ пĕчĕк чуна. В.Элпи, 1983, 96 с. Кунашкал эпикăллă анлăх Агиверăн яланах новелла формипе шайлашать. Г.Федоров, 1996, 173 с. Тĕнчене хăвăр ăсăрпа виç енлĕ анлăх ăнлавне хĕссе кĕртсе лартнă та, çав картаран тухаймастăр. В.Эктел, 1996, 70 с.

астармăш

п.п. Чĕрчунсене илĕртсе тытмалли апат. Пулла кайнă чухне çĕр ăманĕсĕр пуçне ытти тĕрлĕ илĕртмĕшсене те илмелле. О.Печниковпа М.Печникова, 2000, 201 с. Шур çунатлă лĕпĕшсем те çавăн пек астармăшсене лекме пултараççĕ. Ар, 2002, 19 /, 3 с. — ВЧС, 1971, 589 с.

биосфера

п.с. Чĕрĕ çутçанталăка юрăхлă талккăш, çĕр сийĕ, шыв-шур, сывлăш; пурнăç хутлăхĕ. Наукăпа техника революцийĕ ... кĕтмен хăрушлăхсем те илсе килчĕ — сăмахран, çутçанталăкпа биосферăна сиен кӳме пикенчĕ. Ю.Артемьев, 1980, 88 с. Пултăрччĕ таса та сывă биосфера яланах. М.Сениэль, 1990, 61 с. Этем кӳлепине биосфера [кирлĕ, биоуй] хупăрласа тăрать. Х-р, 17.07.1992, 4 с. Çавăн пекех çыншăн, биосферăшăн аван зонăсем те пур, вĕсене биокомфорт зони теççĕ. Я-в, 1995, 9 /, 104 с. — ВЧС, 1971, 52 с.

ваç-ваç

ç.с., калаç. Кăмăлçах, япшар, тарават; йăпăл-йăпăл. Ара, епле килпетлĕ çынсемпе ваç-ваç пурăнать те. К-н, 1985, 10 /, 6 с. Хе-хе, çаврăнуçăллăрах пулмалла пирĕн. Çынсемпе ваç-ваç калаçма мансах пыратпăр. К-н, 1985, 21 /, 3 с. Пуçлăхсемпе ваç-ваç пурăнать те хваттерне те тӳрех илчĕ. ХС, 1994, 32 /, 2 с. Çитмĕле çитнĕ шур сухалпа урлă калаçса намăс курам мар... Унпа ваç-ваç юлас. А.Т.-Ыхра, 2000, 13 с.

дирол

ç.с. Чăмламалли резинка (чăмлак-кавлек) тĕсĕ. Тĕрлĕ стиморолсемпе диролсене мĕн чухлĕ чăмланăçакна тĕп-тĕрĕс калаймастпăр та. ÇХ, 1998, 25 /, 4 с. Çăвартан ырă мар шăршă кĕрсен дирол е стиморол чăмлама кирлĕ мар, пĕр стакан сĕт кăна ирттерсе ярĕ. Х-р, 4.08.2000, 3 с. Апат хыççăн кунне 3—4 хутран ытла мар лайăх пахалăхлă чăмлак (орбит, дирол, стиморол пеккисене) чăмлани шăл кариесĕпе чирлессинчен хӳтĕлет. С-х, 2000, 14 /, 4 с.

илĕртмĕш

п.п. Чĕрчунсене илĕртсе тытмалли апат. Пулла кайнă чухне çĕр ăманĕсĕр пуçне ытти тĕрлĕ илĕртмĕшсене те илмелле. О.Печниковпа М.Печникова, 2000, 201 с. Шур çунатлă лĕпĕшсем те çавăн пек астармăшсене лекме пултараççĕ. Ар, 2002, 19 /, 3 с. — ВЧС, 1971, 589 с.

мăкăль

п.п, калаç., ç.п. Каçрашка; сĕмсĕркке, хăлăхсăрланса кайнă çын. Хăй çав-çавах паттăр пăхкалать-ха. Ахальтен мар ăна редакцинчи шăл йĕренсем Мăклакассинчи мăкăль тесе тăрăхлатчĕç. Хв. Уяр, 1965, 43 с. Поселокри «мăкăльсенчен» пĕри, Сейф хушаматлă услап лара па-рать унăн кравачĕ çинче. Б.Чиндыков //ТА, 1988, 10 /, 24 с. Вăл çĕр улми туянма килнĕ çынсенчен куланай шăйăрса тăнă-мĕн. Мĕнех, ун йышши мăкăрăлчăка пусармаллах. ÇХ, 1999, 10 /, 1 с.

мăкăрăлчăк

п.п, калаç., ç.п. Каçрашка; сĕмсĕркке, хăлăхсăрланса кайнă çын. Хăй çав-çавах паттăр пăхкалать-ха. Ахальтен мар ăна редакцинчи шăл йĕренсем Мăклакассинчи мăкăль тесе тăрăхлатчĕç. Хв. Уяр, 1965, 43 с. Поселокри «мăкăльсенчен» пĕри, Сейф хушаматлă услап лара па-рать унăн кравачĕ çинче. Б.Чиндыков //ТА, 1988, 10 /, 24 с. Вăл çĕр улми туянма килнĕ çынсенчен куланай шăйăрса тăнă-мĕн. Мĕнех, ун йышши мăкăрăлчăка пусармаллах. ÇХ, 1999, 10 /, 1 с.

прополис

п.с. Пыл хурчĕсем хатĕрлекен сиплĕ çилĕм; тăпа. Спирт çинчи прополис, ак. Сăтăрттар та ĕç пăртак. М.Сениэль, 1990, 148 с. Ыратакан шăл хăвăлне ... прополис (тăпа) хума та юрать. Я-в, 1991, 3 /, 25 с. Кунта [санаторире] ... пыл хурчĕн мĕн пур продукчĕпе (прополис, пыл, ăвăс, хурт амин сĕчĕ...) сиплеççĕ. Х-р, 20.06.2000, 2 с. — прополис шĕвекĕ (Х-р, 22.07.1999, 4 с.); прополис маçĕ (С-х, 2000, 37 /, 4 с.).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

вăрлă

коренной
вăрлă шăл, урлă шăл — коренной зуб

виçĕ

три (3)
виçĕ уралă такан — треножник
виçĕ шăл — три зуба
виççĕмĕш — третий
виçшер — по три
виçĕм кун — третьего дня
виçмине — после завтра

ерешмен

паук
ерешмен карти — паутина
ерешмен картисене шăл — спахни паутину
усал ерешмен — мизгирь

йавлăк

убрус
платок

хăрантсус йавлăк, шур чер-çитти, килĕшет маттур хĕрсене — французские платки и белые передники (очень) идут красивым девушкам

кăмпа

гриб
шур кăмпа — белянка
хырă кăмпи — волжанки
хурăн кăмпи — березовик

пахча

сад
двор
усадьба

пахча ӳстерсе укçа ту — насадить сад и заработать деньги
хăмла çырли пахчи — малинник
улма пахчи — яблоневый сад
пахчалалла йытса кайрĕ — понес по направлению к саду
пахчи-пахчипах улми, йĕри-тавăра шур улми — целые сады садовых яблок, а кругом (все) белые яблоки
хăта хапхи пахчалăх — у свата ворота двустворчатые
пахчаçă — садовник; огородник

пурăн

жить, существовать, находиться
пурăнăç-парăнăç — жизнь
лайăх пурăнатăн-и? — как поживаешь?
старикĕн пурăнасси нумай йулмарĕ ĕнтĕ — старику осталось уже недолго жить
пурăнмалăх — достаточный на прожитие
пурăнмалăх çук — нечем жить
епир пурăнан пурăнăçăмăрта куллен мĕн тунине асăрхаса пырсан ак мĕне вĕренетпĕр — если мы в нашей жизни будем наблюдать за тем, что делается ежедневно, то мы научаемся следующему
кайран пурăна-киле... — потом, после некоторого времени...
пурăнăç пурăнасси çăмăл (ансат) мар — не легко жить на свете
мĕн çурхи вăхăта Хусанта ирттертĕм — всю весну я прожил в Казани
ĕмĕрлĕхе пĕрле пурăнас çине, кил, çыртарар шур хут çине... — иди: напишем на бумаге, что мы век будем жить вместе
ху пурăннă кун-çулта — в течении твоей жизни
пĕрле пурăннипе мĕн çитĕ? — а что может сравниться с дружной жизнью вместе?
пурăнăç ыйт — здороваться (”спрашивать о жизни”)
пурăнăç çулĕ — жизненный путь
пурăнса çит — дожить
çын пурăнăçне çыракан — биограф
ырă курса пурăнни — благосостояние

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

люцерна

аврипе çулçисем хыт курăк çулçи майлă шур тăрăллă курăк. Люцернан аврипе çулçисем хыт курăк (шур тăрăлă курăк) çулçи майлă [Заикин 1910:9].

пурă

шур чул. Лампа хăпсан çилĕм вĕретеççĕ те унта ватнă пурă (шур чул) ярса пăтратаççĕ, сивĕнсен çав чустапа çыпăçтараççĕ [Календарь 1905:54].

селитра

азотлă шур тăвар. Селитра вăл – азотлă шур тăвар. Вăл хăйăрлăрах çĕрпе тăмлă çĕре лайăх çĕнетет [çулталăк 1908:61].

тӳре

укçа хутаççи. Тӳрене укçа хураççĕ. Çав тӳре тени халь те пур, Чунтер пурăннă çуртра пĕр лаçра шур сурпан çакăнса тăрать. Унта укçа хутаççи çакнă. Çавна тӳре теççĕ [Чунтеров 1988:21].

çĕр улми

паранкă, картахви, кантук. Çĕр çинче ыраш, хура тул, çĕр улми (паранкă, картахви), çул курăкĕ, (шăпăр курăкĕ), шур ути, гвоздика аван ӳсет пулсан, йывăçсенчен хăва, хурăн, хырă аван ӳсет пулсан – вăл çĕр çăмăл, хăйăрлă пулать [Горбунов 1910:6]; Çитменнине тата çĕр улми (паранкă, кантук) те нумайĕшин пĕтнĕ [Хыпар 1907, № 15:115]; Пăтă ик-виç кунта пĕрре анчах тивет, ир те каç та салмапа çĕр улми (паранкă) анчах [Çулталăк 1903а:27].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

беззубый

прил.
1. шăлсăр, катăк шăл; беззубая старуха шăлсăр карчăк
2. (син. слабый; ант. острый, зубастый) çемçешке, витĕмсĕр, вăйсăр, хавшак; беззубая критика витĕмсĕр тиркев

белеть

глаг. несов.
1. шурал, шур, шуралса пыр, шурса пыр; лицо его всё больше и больше белело унăн сăн-пичĕ ытларах та ытларах шурса пычĕ
2. шуррăн курăн; в мере белеет парус тинĕсре парăс шуррăн курăнать

бельмо

сущ.сред.; множ. бельма (бельм, бельмам)
шур илни, шур (куç çинчи) ♦ как бельмо на глазу тарăхтармăш япала

бивень

сущ.муж., множ. бивни
шăл, асав шăл; бивни слона слонăн асав шăлĕсем

биосфера

сущ.жен.
биосфера (чĕрĕ организмсем пурăнакан хутлăх— сывлăш,тăпра тата шыв-шур)

болеть

2. глаг. несов.
ырат, сур; зубы болят шăл сурать; голова болит пуç ыратать

болото

сущ.сред.
шурлăх, шур, ушах, лачака; торфяное болото торф шурлăхĕ; осушение болот шурлăхсене типĕтни

вода

сущ. жен, множ. воды
1. шыв; родниковая вода çăлкуç шывĕ; морская вода тинĕс шывĕ; ведро воды пĕр витре шыв; идти за водой шыв ăсма кай
2. (син. напиток) шыв, ĕçме; газированная вода газланă шыв; минеральная вода минераллă шыв
3. шыв, шыв-шур; внутренние воды страны çĕршывăн шалти шывĕсем (юхан шывсем, тинĕссем, кӳлĕсем); территориальные воды чикĕри шывсем (çĕршыв чиккине кĕрекен тинĕс тăрăхĕсем)
4. пуш сăмах, сӳпĕлтетӳ; в докладе много воды докладра пуш сăмах нумай ♦ как воды в рот набрал çăварне шыв сыпнă пек (шарламасть); их водой не разольёшь вĕсене шыв сапса та уйăраймăн; как в воду глядел пĕлсе тăнă пекех; выйти сухим из воды шывран типĕ тух; вывести на чистую воду тăрă шыв çине кăлар

водоём

сущ.муж.
шывлăх; естественные водоёмы шыв-шур (кӳлĕ, пĕве); искусственные водоёмы хайлавлă шыв усравĕсем

возить

глаг. несов.
1. кого-что (син. транспортировать) турттар, илсе çӳре (транспортпа); возить кирпич на стройку стройкăна кирпĕч турттар
2. чем по чему (син. размазывать) сĕр, сĕркеле, шăл; возить рукавом по столу сĕтеле çанăпа сĕркеле

вытереть

глаг. сов.
шăл, шăлса тасат, шăлса типĕт; вытереть стол сĕтеле шăлса тасат

глаз

сущ.муж., множ. глаза
куç; голубые глаза сенкер куç; бельмо на глазу куçа шур илнĕ; я своими глазами видел хам куçпа хам куртăм ♦ закрыть глаза на что-либо куçа хуп, курмăш пул; не видно, хоть глаз выколи куçа чиксен те куç курмасть; бросаться в глаза куçа курăнса кай; говорить в глаза тӳррĕн кала, куçран кала; с глазу на глаз куçран куç (ют çынсăр); нужен глаз да глаз асăрхасах тăмалла; на сколько хватает глаз куç курнă таран; на глаза попасться куç тĕлне пул; на глазах у всех пурин куçĕ умĕнче

десна

сущ.жен., множ. дёсны
шăл туни; дёсны кровоточат шăл тунинчен юн тухать

дёргать

глаг. несов.
1. кого-что или за что (син. тянуть) турт; дёргать за рукав çанăран турт
2. что (син. вырывать) çăл, çумла, тăпăлтар, туртса кăлар; дёргать сорняки çум çумла; дёргать зубы шăл кăлар
3. кого (син. беспокоить) кансĕрле, чăрмантар, турткала

заболеть

2. глаг.
ыратса кай; заболели зубы шăл ыратса кайрĕ

занести

глаг. сов.
1. кого-что (син. доставить) кĕртсе пар, çитерсе пар; занести книгу приятелю юлташа кĕнеке кĕртсе пар
2. кого-что илсе кай, илсе çитер; судьба занесла его на север шăпа ăна çурçĕре илсе çитернĕ
3. кого-что (син. записать) çырса кĕрт, çырса хур; занести в список списока çырса кĕрт
4. 1 и 2 л. не употр. (син. засыпать, замести) шăл, шăлса кай, хӳсе кай, хӳсе ларт; дорогу занесло снегом çула юр хӳсе лартнă

зуб

сущ.муж.
1. множ. зубы шăл; передние зубы малти шăлсем; задние зубы кайри шăлсем; зубы волка кашкăр шăлĕсем; лечить зубы шăл сипле; выдернуть зуб шăл кăлар
2. множ. зубья шăл; зубья граблей кĕрепле шăлĕсем; зубья пилы сломаны пăчкă шăлĕсем катăлнă ♦ зуб на зуб шăла шăл тивмест (шăннипе); точить зуб, иметь зуб на кого шăл хăйра; класть зубы на полку выçă хăрăн; не по зубам шăл çемми мар, вăй çитмест; говорить сквозь зубы сăмаха шăл витĕр сăрхăнтар (кăмăлсăррăн)

зубной

прил.
шăл -ĕ; зубной врач шăл тухтăрĕ; зубная паста шăл пасти

клык

сущ.муж.
асав шăл, асав; клыки волка кашкăр асавĕсем

клюква

сущ.жен.
шур çырли; идти по клюкву шур çырли пуçтарма кай

корень

сущ.муж., множ. корни
1. тымар (ӳсен-тăранăн); корни дерева йывăç тымарĕ; вырвать с корнем тымарĕпе тăпăлтар
2. тымар, тĕп; корень зуба шăл тымарĕ ♦ корень слова сăмах тымарĕ (унăн тек пайланман тĕп пайĕ); в корне неверно пачах тĕрĕс мар; смотреть в корень тĕп тупсăмне кур; хлеб на корню вырман тырă; корень зла инкек-синкек сăлтавĕ

ласточка

сущ.жен.
чĕкеç; деревенская ласточка ял чĕкеçĕ; ласточка-береговушка шур кут, çыр чĕкеçĕ; щебетанье ласточки чĕкеç чĕвĕлтетни

мести

глаг. несов.
1. шăл, шăлса тасат; мести пол урай шăл; мести метлой шăпăрпа шăл
2. 1 и 2 л. не употр. вĕçтер, салат; ветер метёт сухие листья çил типĕ çулçăсене вĕçтерет; метель метёт çил-тăман вĕçтерет

метла

сущ.жен., множ. мётлы
шăпăр, çулăк; мести двор метлой кил хушшине çулăкпа шăл

насухо

нареч.
тип-типĕ, типиччен; вытереть руки насухо алăсене тип-типĕ шăл

ныть

глаг. несов.
1. нăйкăш, юншăхла; ребёнок всё время ноет ача пĕрмай юншăхлать
2. 1 и 2 л. не употр. (син. болеть) ырат, сур, йăшка, сăрăлтат; зуб ноет шăл сурать; тело ноет от усталости ывăннипе шăмшак сăрăлтатать; сердце начало ныть чĕре йăшкама пуçларĕ

паста

сущ.жен.
паста (чуста пек апат, им-çам); зубная паста шăл пасти; шоколадная паста шоколадлă паста; положить в суп томатную пасту яшкана томат пасти яр

пломба

сущ.жен.
1. пломба (чарнине, тытма юраманнине палăртса хуракан пичет); наложить пломбу на дверь алăка пломбăпа питĕр
2. пломба (шăл хăвăлне питĕрни); поставить пломбу пломба ларт

подмести

глаг. сов.
шăл, шăлса тух; подмести пол в избе пӳрт урайне шăл

порошок

сущ.муж.
порошок, çăнăх; зубной порошок шăл порошокĕ

ромашка

сущ.жен.
шур чечек, салтак тӳми; лекарственная ромашка сиплĕ шур чечек

спица

сущ.жен.
1. йĕп (чăлха-нуски çыхмалли)
2. йĕпсе (велосипед урапин), шăл (урапа кустăрмин)

топоним

сущ.муж.
топоним (хула-ял, сăрт-ту, шыв-шур, çĕр çинчи ытти объект ячĕ)

цедить

глаг. несов.
1. сĕр, сăрăхтар; цедить молоко через марлю сĕте марльăпа сĕр
2. юхтар; цедить пиво из бочки пичкерен сăра юхтар ♦ цедить слова сквозь зубы шăл витĕр кала (кăмăлсăррăн)

чистить

глаг. несов.
1. кого-что тасат; чистить одежду щёткой тумтире щёткăпа тасат; чистить зубы шăл тасат
2. что шурат, тасат; чистить картофель çĕр улми шурат; чистить грибы кăмпа тасат

щётка

сущ.жен.
щётка; сапожная щётка атă-пушмак щётки; зубная щётка шăл щётки; платяная щётка тумтир щётки

эмаль

сущ.жен.
эмаль (йăлтăркка çирĕп сăрă); покрыть эмалью эмальпе вит ♦ зубная эмаль шăл витти

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

яв

1. яв (jав), то же, что ял, селение? Вероятно, описка.
- Буин. † Ясарсене яв савать.

2. яв (jав), вить, свивать, обвивать.
- КС. Сулахай яв, вить налево; сылтăм яв, вить направо; вунiккĕлле яв, вить из 12 отдельных верёвочек.
- Макка 158. † Шур курнiтса умĕнче майра чĕнтĕр яват-ĕç-çке (sic!).
- Шорк. Орасене явса ларас, сидеть, положив нога на ногу.
- Сказки и пред. чув. 80. Карчăк вĕçсе тухрĕ те, çӳçрен яврĕ Нарспие. Старуха вылетела и вцепилась (завила вокруг рук) Нарспи в волосы.
-
Алик. Яв яваттăм, яваттăм хĕрлĕ пăяв яваттăм. (Тула тухни).
-
ЧС. Унтан вара çыннисем лашисем çинчен сиксе анаççĕ те; луçа мăйĕнчен вĕренпе явса та илеççĕ. Потом люди (верховые) слезают с лошадей и обвивают лося за шею верёвкой.
- Курм. † Тăрăр, тăрăр, инкесем, ора явса ан выртăр! Вставайте, тётки, будет вам лежать, сплетясь ногами! (cum maritis).

|| Уплетать (кушанье)?

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

клюква

клюква, мӑк ҫырли, шур ҫырли.

медведь

м. 1. упа; белый медведь шур упа; 2. перен. йӑраланчӑк, кӑнттам, мӑран ҫын.

металл

металл; цветные металлы тĕслӗ металсем (пӑхӑр, тӑхлан); черные металлы хура металсем (тимӗр, хурҫӑ); благородные или драгоценные металлы паха металсем (ылтӑн, кĕмӗл, шур ылтӑн).

морошка

шур ҫырли.

водка

эрех, шур эрах (симĕсси,çутти).

ворона

1. ула курак, шур курак; 2. кара çăвар; ворон считать çăвар карса тăр.

вытирать

что несов., вытереть, вытру сов. 1. сăтăр, сăтăрса ил, шăл, шăлса ил, шăлса типĕт; 2; сăтăркаласа çĕтĕлтер (çанна).

ромашка

ромашка, шур чечек, укҫаллӑ курӑк, шак курӑкӗ, салтак тӳми, анчӑк курӑкӗ.

шалфей

шур курӑкӗ, хаяр ути.

платина

платина, шур ылтӑн (ылтӑнран та хаклӑрах таракан металл).

птица

кайӑк, вӗҫен кайӑк, кайӑк-кĕшĕк; домашняя птица килти кайӑк-кӗшӗк; болотная птица шур кайӑкӗ; обстрелянная (или стреляная) птица перен. тӗнче курнӑ çын, хурапа шурра чухлакан çын.

чалый

пăвăр, пăвăрлă (лаша).

чистить

, чищу, чистишь кого, что несов. 1. тасат (атă, шăл), хырчăкла (лашана); 2. шурат (çĕрулми).

трилистник

лача курăкĕ, улах клеверĕ, шур клевер.

цинга

мн. нет цинга (витаминсăр апат çинĕрен пулакан чир; шăл тунисем юнланса тăни, вăйсăрланни).

флюс

флюс (шăл чирĕпе шăл тунисем тата питçăмарти шыçни).

удалить

кого, что сов., удалять несов. 1. аяккалла яр, хăвăнтан сир, кăларса яр, катерт; 2. кăлар (шăл); 3. çуса яр, тасат (тум-тир çинчи вараланнă вырăнсене).

утереть

утру кого, что сов., утирать несов. шăл, шăлса ил (ача куççульне).

утереться

сов., утираться несов. шăлăн, пите шăл.

бекас

шур чăххи, шур таки, шыв качаки, шурлăхра пурăнакан вăрăм сăмсаллă пĕчĕк кайăк.

бельмо

куçа шур илни.

болеть

II (1 и 2 л. не употр. болит, -лят ырат, сур, йăшка; голова болит пуç ыратать; зубы болят шăл сурать; сердце болит чĕре йăшкать (ыратать).

болото

шурлăх, шур, лачака; тухлое болото йӳçлĕх, йӳçленкĕ.

боровик

шур кăмпа.

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

альбатрос

альбатрос — diomedea [чарлăк йышши пысăк тинĕс кайăкĕ], çул çӳрен альбатрос странствующий альбатрос — diomedea exulans; xypa çурăмлă альбатрос черноспинный альбатрос — diomedea immutabilis; шур çурăмлă альбатрос белоспинный альбатрос — diomedea albatrus

ăмăрт кайăк

(ăмăрт) орёл — aquila [тĕклĕ ураллă пысăк çăткăн кайăк]; варăм хӳреллĕ тинĕс ăмăрт кайăкĕ орлан-долгохвост — haliaeetus leucoryphus; масар ăмăрт кайăкĕ могильник — aquila heliaca [кăнтăрта пурăнакан пысăк çăткăн ăмăрт кайăк]; сухаллă ăмăрт кайăк бородач — qypaetus barbatus [кăнтăрта пурăнакан пысăк çăткăн ăмăрт кайăк]; çеçенхир ăмăрт кайăкĕ степной орёл — aquila rapax; шур хулпуççиллĕ тинĕс ăмăрт кайăкĕ орлан белоплечий — haliaeetus pelagicus [Камчаткăра пурăнакан тинĕс ăмăрт кайăкĕ]; шур кутлă тинĕс ăмăрт кайăкĕ орлан-белохвост — haliaeetus albicilla

вăтам хăмăр шăл

см. хăмăр шăл

вервертекен

веретенник — limnodromus griscus [шур таки йышши вĕçен кайăк]

вĕршĕн

стриж — apus [чĕкеç евĕрлĕ хура вĕçен кайăк]; йĕп хӳреллĕ вĕршĕн иглохвостый стриж — hirundapus caudacutus; хура вĕршĕн [шатра чĕкеç] чёрный стриж — apus apus; шур пилĕклĕ вĕршĕн белопоясничный стриж — apus pacificus; шур хырăмлă вĕршĕн белобрюхий стриж — apus melba

вĕтел

(варман кавакалĕ) дупель — gallinago media [вăрманта пурăнакан шур таки йышши кайăк]

гагара

гагара — gavia [кăвакал евĕрлĕ тинĕс кайăкĕ]; хĕрлĕ пĕсехеллĕ гагара краснозобая гагара — gavia stellata; хура пĕсехеллĕ гагара чернозобая гагара — gavia arctica; хура сăмсаллă гагара черноклювая гагара — gavia immer; шур(ă) мăйлă гагара белошейная гагара — gavia pacifica; шур(ă) самсаллă гагара белоклюваягагара — gavia adamsi

гиена

гиена — hyaena [йытă евĕрлĕ пысăк пуçлă тискер чĕрчун]; йăрăмлă гиена полосатая гиена — hyaena hyaena; пăвăр гиена бурая гиена — hyaena brunnea; чăпар гиена пятнистая гиена — crocuta crocuta

дельфин

дельфин — delphinus [кит йăхĕнчи сĕт çиекен тинĕс чĕрчунĕ]; сăрă дельфин серый дельфин — grampus griscus; шурă дельфин белуха — delphinapterus leucas; шур хырăмлă дельфин дельфин-белобочка — delphinus delphis

Европа хăмăр шăлĕ

см. хăмăр шăл

казарка

казарка — branta [çурçĕрте пурăнакан тинĕс хурĕ] хĕрлĕ пĕсехеллĕ казарка краснозобая казарка — branta ruficollis; хура казарка чёрная казарка — branta bernicla; шур питлĕ казарка белощёкая казарка — branta leucopsis

качурка

качурка — oceanodroma [тинĕсре пурăнакан пăрăх сăмсаллă кайăк]; кăвак качурка сизая качурка — oceanodroma furcata; пĕчĕк качурка малая качурка — oceanodroma monorchis; çурçĕр качурки северная качурка — oceanodroma leucorrhod; шур пуçлă качурка белоголовая качурка — pelagodroma marina; шур хырăмлй качурка белобрюхая качурка — fregetta tropica

кăсăя

синица — parus [çерçи йăхĕнчи симĕс-кăвак тĕслĕ вĕçен кайăк] вăрам хӳреллĕ кăсăя длиннохвостая синица — aegithalos caudatus; кăвак кăсăя синица-лазоревка — parus coeruleus; пĕчĕк кăсăя синица-московка — parus ater; пысăк кăсăя большая синица — parus major; xypa пуçлă кăсăя черноголовая гаичка — parus palustris; уссиллĕ кăсăя синица усатая — panurus biarmicus; пăвăр пуçлă кăсăя буроголовая гаичка (пухляк) — parus montanus; тĕпеклĕ кăсăя хохлатая синица (гренадёрка) — parus cristatus

крачка

крачка — sterna [юплĕ хӳрелле, чарлăк йышши шыв кайăкĕ]; Камчатка крачки камчатская крачка — sterna camtschatica; пĕчĕк крачка малая крачка — sterna albifrons; хура крачка чёрная крачка — chlidonias nigra; шурă крачка белая крачка — gygis alba; шур питлĕ крачка белощёкая крачка — chlidonias hybridа; шур çунатлă крачка белокрылая крачка — chlidoniae leucoptera; юханшыв крачки речная крачка — sterna hirundo

кроншнеп

кроншнеп — numenius [шур такисен йăхĕнчи вĕçен кайăк]

олуша

олуша — sula [хур евĕрлĕ тинĕс кайăкĕ]; Австрали олуши австралийская олуша — sula serrator; çурçĕр олуши северная олуша — sula bassana; пăвăр олуша бурая олуша — sula leucogaster; хĕрлĕ ураллă олуша красноногая олуша — sula sula; шурă олуша белая олуша — sula dactylatra

оляпка

оляпка — cinclus cinclus [шыв хĕрринче пурăнакан, пулă çиекен пĕчĕк вĕçен кайăк]; пăвăр оляпка бeрая оляпка — cinclus pallasii

пăвăр шăл

бурозубка — sorex [пĕчĕк каюрасен йăхĕнчи пăвăр шăллă чĕрчун]; вăтам пăвăр шăл средняя бурозубка — sorex caecutiens; Европа пăвăр шăлĕ обыкновенная (европейская) бурозубка — sorex araneus; пĕчĕк пăвăр шăл малая бурозубка — sorex minutus; пĕчĕкçĕ пăвăр шăл крошечная бурозубка — sorex minutus

пăвăр шур шăл

см. шур шăл

пăлан

олень — cervus [йĕкĕр чĕрнеллĕ, мăйракаллă, кавлекен чĕрчун]; Бухара паланĕ бухарский олень — cervus elaphus bactrianus; Давид пăланĕ олень Давида — elaphurus davidianus; Европа пăланĕ европейский олень — cervus elaphus europaea; Каспи пăланĕ каспийский олень — cervus elaphus caspius; çурçĕр пăланĕ северный олень — rangifer tarandus; хура хӳреллĕ пăлан чернохвостый олень — odocoileus hemionus; чăпар пăлан пятнистый олень — cervus nippon; шур туталлă пăлан беломордый олень — cervus albirostris; шур хӳреллĕ пăлан белохвостый олень — odocoileus virginianus

пеликан

пеликан — pelecanus [хур евĕрлĕ, пысăк хутаç сăмсаллă шыв кайăкĕ]; кăтра пеликан кудрявый пеликан — pelecanus crispus; кĕрен пеликан розовый пеликан — pelecanus onocrotalus; куçлăхлă пеликан очковый пеликан — pelecanus conspicillatus; мăйракаллă пеликан пеликăн-носорог — pelecanus erythrorhynchos; пăвăр пеликан бурый пеликан — pelecanus occidentalis

пĕчĕкçĕ хăмăр шăл

см. хăмăр шăл

пĕчĕкçĕ шур шăл

см. шур шăл

пĕчĕк хăмăр шăл

см. хăмăр шăл

пĕчĕк шур шăл

см. шур шăл

пингвин

пингвин — spheniscus [Антарктидăра пурăнакан пысăк тинĕс кайăкĕ]; Антарктида пингвинĕ антарктический пингвин — pygoscelfs antarctica; Галапагос пингвинĕ галапагосский пингвин — spheniscus mendiculus; Гумбольдт пингвинĕ пингвин Гумбольдта — spheniscus humboldti; император пингвин императорский пингвин — aptenodytes forsteri; король пингвин королёвский пингвин — aptenodytes patagonica; куçлăхлă пингвин очковый пингвин — spheniscus demersus; Магеллан пингвинĕ Магелланов пингвин — spheniscus magellancus; пĕчĕк пингвин малый пингвин — eudyptula minor; cap куçлă пингвин желтоглазый пингвин — megadyptes antipodes; тĕпеклĕ пингвин хохлатый пингвин — eudyptes chrysocome; шур çунатлă пингвин белокрылый пингвин — eudyptula albosignota; ылтăн çӳçлĕ пингвин златоволосый пингвин — eudyptes chrysolophus

пысăк шур шăл

см. шур шăл

сĕлхе

дрозд — turdus [хитре юрлакан вĕçен кайăк]; хура сĕлхе чёрный дрозд — turdus merula; чăпар сĕлхе пёстрый дрозд — monticola saxatilis; шур куçхаршиллĕ сĕлхе дрозд-белобровик — turdus musicus

улатакка

дятел — picus [йывăç таккакан тĕрлĕ тĕслĕ вĕçен кайăк]; вăтам улатакка средний пёстрый дятел — dendrocopos medius; виç чĕрнеллĕ улатакка трёхпалый дятел — picoides tridactylus; кăвак пуçлă улатакка седоголовый дятел — picus canus; пĕчĕк улатакка малый пёстрый дятел — dendrocopos minor; пысăк улатакка большой пёстрый дятел — dendrocopos major; симĕс улатакка зелёный дятел — picus viridis; хупăллă улатакка чешуйчатый дятел — picus squamatus; шур çурăмлă улатакка белоспинный дятел — dendrocopos leucotos

упа

медведь — ursus [сĕт çиекенсен йăхĕнчи пысăк тискер чĕрчун]; куçлăхлă упа очковый медведь — tremarctos ornatus [Кăнтăр Америкăра пурăнакан упа]; Малай упи малайский медведь — helarctos malayanus [Кантăр Азире пурăнакан пĕчĕк упа]; пысăк туталлă упа губач — melursus ursinus [Кантăр Азире пурăнакан пысăк туталлă упа]; пăвăр упа бурый медведь — ursus arctos; xypa упа чёрный медведь (гималайский белогрудый медведь) — ursus thibetansus; шурă упа белый медведь — ursus maritimus [çурçĕрте пурăнакан шурă тĕслĕ упа]

фифи

фифи — tringa glareola [шур таки йышши кайăк]

хĕрлĕ ура

красноножка (травник) — tringa totanus [шур такисен йăхне кĕрекен вĕçен кайăк]

хур

гусь — anser [шывра ишекен пысăк кайăк]; йĕтем хурĕ гуменник — anser fabalis; căpă хур серый гусь — anser anser; сăрт-ту хурĕ горный гусь — anser indicus; шурă хур белый гусь — anser caerulescens; шур мăйлă хур гусь-белошей — anser canagicus; шур çамкаллă хур белолобый гусь — anser albifrons

хура шур таки

черныш — tringa ochropus [шур таки йăхĕнчи хура кайăк]

чарлăк

чайка — larus [шыв кайăкĕ]; кăвак чарлăк сизая чайка — larus canus; кĕмел чарлăк серебристая чайка — larus argentatus; кĕрен чарлăк розовая чăйка — phodostethia rosea; кӳлĕ чарлăкĕ озёрная чайка — larus ridibundus; пĕчĕк чарлăк малая чайка — larus minutus; çинçе сăмсаллă чарлăк тонкоклювая чайка — larus genei; пăвăр пуçлă чарлăк буроголовая чайка — larus brunnicephalus; хура пуçлă чарлăк черноголовая чайка — larus melanocephalis; хура хӳреллĕ чарлăк чернохвостая чайка — larus crassirostris; шурă чарлăк белая чайка — pagophila alba

чăмкăç

нырок — aytha [кăвакал кайăк тĕсĕ]; хĕрлĕ пуçлă чăмкăç красноголовый нырок — aythya ferina; хĕрлĕ сăмсаллă чăмкăç красноносый нырок — netta rufina; шур куçлă чăмкăç белоглазый нырок — aythya nyroca

чĕкеç

ласточка — hirundo [вăрăм хӳреллĕ пĕчĕк вĕçен кайăк]; сăрт-ту чĕкеçĕ горная ласточка —ptyonoprogne rupestris; çыран чĕкеçĕ береговая ласточка — riparia riparia; хула чĕкеçе (шур кут) городская ласточка (воронок) delichon urbica; ял чĕкеçĕ деревенская ласточка (касатка) — hirundo rustica

шăна кайăкĕ

мухоловка — muscicapa [çерçи йăхĕнчи вĕçен кайăк]; пĕчĕк шăна кайăкĕ малая мухоловка — muscicapa parva; сăрă шăна кайăкĕ серая мухоловка — muscicapa striata; Çĕпĕр шăна кайăкĕ сибирская мухоловка — muscicapa sibirica; чăпар шăна кайăкĕ мухоловка-пеструшка — ficedula hypolenca; шур мăйлă шăна кайăкĕ белошейная мухоловка — fecedula albicollis

шур качаки

см. шур таки

шур таки

(шур качаки) бекас — gallinago gallinago [шыв чăххи]

шур хырăмлă шур шăл

см. шур шăл

шур шăл

белозубка — crocidura [пĕчĕк каюрасен йăхне кĕрекен шурă шăллă чĕрчун]; пĕчĕкçĕ шур шăл карликовая белозубка — suncus etruscus; пĕчĕк шур шăл малая белозубка — crocidura suaveolens; пысăк шур шăл большая белозубка — crocidura lasiura; пăвăр шур шăл бурая белозубка — crocidura russula; шур хырăмлă шур шăл белобрюхая белозубка — crocidura leucoda

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

аксакал

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

водный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

водоохранный

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

пăвăр пуçлă кăсăя пăвăр пуçлă чарлăк пăвăр упа пăвăр шăл « пăвăр шур шăл » пăвăрлан пăвăрлă пăвăрт пăйав пăйанам

пăвăр шур шăл
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org