Шырав: хăвар

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

ак

I.

1.
сеять, засевать
çуртри ак — сеять яровые
тăваткал тĕмĕн ак — сеять квадратно-гнездовым способом
акмалли лаптăксем — посевные площади
акмалли норма — норма высева
акнă курăксем — сеяные травы
акса ту — сеять, выращивать, возделывать
çерем çĕрсем çинче ытларах тулă акса тăваççĕ — на целинных землях возделывают преимущественно пшеницу
акса хăвар — засеять, обсеменить (землю)
ыраша пилĕк кунта акса хăварчĕç — рожь посеяли за пять дней
Мĕн акнă, вăл (çавă) шатать. — посл. Что посеешь, то и взойдет. (соотв. Что посеешь, то и пожнешь).
Пăр çине пăрçа акрам. (Çăлтăрсем). — загадка Я высеял на лед горох. (Звезды).

амалăх

на племя
амалăх ĕне — племенная корова
амалăх хăвар — оставить на племя

ачаш

в неге, в холе
ачаш ача — избалованный ребенок
ăна ачаш усранă — его растили в холе
аннӳ патĕнчи ачаша çӳп шăтăкне пăрахса хăвар — фольк. негу, которую ты видела у матери, оставь в углу с мусором (из свадебной песни)
Ачаш хĕр ача тăвать, ачаш ывăл вăрă тăвать. — посл. Избалованная дочь родит в девушках, избалованный сын становится вором.

вăр

I.

1.
отталкивать с силой, отшвыривать
бросать, кидать
швырять

аяккалла вăр — отшвырнуть в сторону
вăрса хăвар — отшвырнуть, отбросить (за ненадобностью)

вăрах

продолжительно, длительно, долго
вăрах чир — затяжная болезнь
вăрах вăхăт — долгий срок, долгое время
вăхăт вăраха кайрĕ — прошло много времени
ĕçе вăраха тăс — затянуть дело
ĕçе вăраха яр — затянуть дело
вăраха ямасăр тумалли ĕç — срочная, безотлагательная работа
вăраха хăвар — откладывать (надолго)
Кĕтекене ялан вăрах. — посл. Для ожидающего всегда долго.

вăрлăхлăх

на семена
на развод
разг.
вăрлăхлăх çĕрулми — семенной картофель
вăрлăхлăх участок — семенной участок
вăрлăхлăх хăвар — оставить на семена

йăх

3.
порода, сорт (животных и растений)
хутăш йăх — помесь
йăха хăвар — оставить на племя

йăхлăх

на племя
на развод

йăхлăх ăйăр — жеребец-производитель
йăхлăх вăкăр — племенной бык
йăхлăха путек туян — купить ягненка на племя
йăхлăх хăвар — оставить на развод

кала

2.
велеть, приказывать
килме кала — велеть прийти
каласа хăвар — 1) наказать, сделать наказ 2) завещать (устно)

карт

8. разг.
след, память
ху хыççăн карт хăвар — оставить о себе память

кая

1.
назад
позади

кая хăвар — оставить позади, обогнать
кая юл — отставать, оказываться позади

кăмăлсăр

обиженно
кăмăлсăр хăвар — причинить обиду

кĕркунне

осенью
иртнĕ кĕркунне — прошлой осенью
йĕпе-сапаллă кĕркунне — дождливая осень
типĕ кĕркунне — сухая осень
ылтăн кĕркунне — золотая осень
кĕркунне енне — к осени
кĕркунне çитет — приближается осень
кĕркуннене хăвар — отложить до осени, оставить на осень
Кĕркунне курак та пуян. — погов. Осенью и грач — богач.
Кĕркунне кĕрĕкпе, çуркунне çурхахпа. (Авăн). — загадка Осенью в шубе, а весной нагишом. (Овин).

кукша

2.
обсевок и обсевки
кукша хăвар — оставлять обсевки

ман

II. глаг.  

1.
забывать, выпускать из памяти
ан ман! — не забывай!
куна ĕмĕрте манас çук — мне этого ввек не забыть
час манакан — забывчивый, беспамятный
манман пулсан — если мне память не изменяет
маннă кайнă — из ума вон; совсем забыл
манса пĕт — перезабыть
манса хăвар — оставить по забывчивости
Маннă япала çине юр çăвать. — посл. Забытую вещь снегом заносит.

манăç

1.
забвение
манăçа тух (юл) —
1) быть забытым, преданным забвению
2) отойти в прошлое, кануть в вечность
3) выскочить из головы, из памяти

манăçа тухнă сăмах — забытое слово
манăçа тухми — незабываемый
манăçа кăлар (хăвар) —
1) забыть, предать забвению
2) положить под сукно, в долгий ящик

манăçа юлнă — забытый, преданный забвению

мая

подклад, подкладыш (яйцо, оставляемое в гнезде для привлечения кур)
йăвана мая хăвар — оставить в гнезде подкладыш

мăшкăллăх

1.
поругание, глумление, надругательство
мăшкăллăхра хăвар — отдавать на поругань

парлак

залежный
паровой

парлак çĕр — залежная земля
парлака хăвар — оставить участок под пар
Пăрçа хуçи парлакра, мăйăр хуçи вăрманта. (Каюра). — загадка Хозяин гороха на залежи, хозяин орехов в лесу. (Крот).

пăр


пăр çине лартса хăвар — надуть, обмануть (букв. оставить на голом льду)

перекетле

экономить, сберегать, беречь
вăхăта перекетле — экономить время
патшалăх пурлăхне перекетле — беречь государственное имущество
перекетлесе хăвар — сэкономить
перекетленĕ укçапа автомашина туян — купить автомашину на сбережения

пилле

2.
завещать
ашшĕ пиллесе хăварни — заветы отца
çурт пиллесе хăвар — завещать дом

приговор

приговор
айăплакан приговор — обвинительный приговор
тӳрре кăларакан приговор — оправдательный приговор
суд приговорĕ — судебный приговор
приговор йышăн — вынести приговор
приговора вăйра хăвар — оставить приговор в силе
приговора пурнăçланă — приговор приведен в исполнение
приговор пирки ӳпкев йышăнмаççĕ — приговор обжалованию не подлежит

сыхла

1.
беречь, хранить, сберегать
патшалăх пурлăхне сыхла — беречь государственное имущество
чыса сыхла — беречь честь
куç шăрçн пек сыхла — хранить как зеницу ока
сыхласа усра — хранить, сохранять
сыхласа хăвар — сохранить, сберечь
тăпрари нӳрĕке сыхласа хăвар — сохранить влагу в почве

тăлăх

вдовый
тăлăх арăм — вдовая женщина, вдова
тăлăх хĕрарăм — вдовая женщина, вдова
тăлăх арçын — вдовый мужчина, вдовец
тăлăх карчăк — одинокая старуха
тăлăха (тăратса) хăвар — 1) оставить сиротой 2) оставить вдовым, вдовой
тăлăх (тăрса) юл — 1) осиротеть 2) овдоветь

тăпра

земляной, почвенный, грунтовой
йӳçек тăпра — кислая почва
йӳçĕ тăпра — кислая почва
кăпăшка тăпра — рыхлая почва, мягкий грунт
кĕллĕ тăпра, кĕл тăпри — подзол
кĕлленчĕк тăпрасем — подзолистые почвы
нӳрлĕ тăпра — влажная почва
пулăхлă тăпра — плодородная почва
çĕрĕк тăпри — перегной, гумус
тăмлă тăпра — глинистая почва, суглинок
хăйăрлă тăпра — песчаная почва, супесь
хура тăпра — чернозем
тăпра айĕнчи си — подпочвенный слой, подпочва
тăпра картти — с.-х. почвенная карта
тăпра тытăмĕ — структура почвы
тăпрари нӳрĕке тытса хăвар — задержать почвенную влагу
Типĕ тăпра урана çыпăçмасть. — посл. Сухая земля к ногам не пристает (т. е. к честному человеку клевета не пристанет).
Хуньăшĕпе кĕрӳшĕ— пĕр тăпра. — погов. Тесть с зятем заодно (букв. тесть и зять — одна почва).
Хут арчара хура тăпра. (Чей). — загадка В бумажном сундучке хранится чернозем. (Чай).

тăрат

6.
содержать, держать
оставлять

пӳрте таса тăрат — содержать дом в чистоте
уçă сывлăшра тăрат — хранить что-л. на свежем воздухе
тăратса хăвар — оставить
пĕччен тăратса хăвар — оставить кого-л. одного
укçасăр тăратса хăвар — лишить денег, оставить без денег

тĕпкĕч

1.
наследник (один из сыновей, обычно младший, наследующий отцовский дом)
тĕпкĕче хăвар — оставить наследником (в отцовском доме)

тимсĕрлĕх

3.
невнимательность, рассеянность
тимсĕрлĕхпе манса хăвар — забыть, оставить по рассеянности (какую-л. вещь)

трассăла

трассировать (вĕçнĕ чух çутă йĕр хăвар)
трассăлакан пуля — трассирующая пуля

упра

1.
беречь, хранить
вăрмана упра — беречь лес
ача сывлăхне упра — беречь здоровье ребенка
пурнăçа упраса хăвар — сохранить жизнь
Ята çамрăкран упра. — погов. Береги честь смолоду.

усравлăх

1. спец.
оставленный на племя
пăрăва усравлăха хăвар — оставить теленка на племя

ухмах

дурацкий, дурной, глупый
тăр ухмах — законченный дурак
сĕм ухмах — законченный дурак
тĕнче ухмаххи — набитый дурак
ухмах пуç — глупая голова
ухмаха ер — 1) сойти с ума, стать сумасшедшим 2) перен. дурачиться
ухмаха тăратса хăвар — оставить кого-л. в дураках
ухмаха пер — прикидываться дурачком
ухмаха кăлар — сводить с ума, лишать рассудка
ухмаха яр — сводить с ума, лишать рассудка

хăвар

1.
оставлять
йĕр хăвар — оставлять след
усал ят хăвар — оставлять после себя дурную славу
малтанхи пек хăвар — оставить как было, оставить по-прежнему
ăратлăх хăвар — оставить на племя
вăрлăхлăх хăвар — оставить, приберечь на семена
мана валли çак кĕнекесене хăвар-ха — отложи мне вот эти книги

хăвар

2.
оставлять, покидать
ачуна кампа хăваратăн? — на кого ты покидаешь ребенка?
мана пĕччен хăварчĕç — меня оставили одного

хăвар

3.
откладывать, переносить
вырсарникуна хăвар — отложить что-л. на воскресенье
туя кĕркуннене хăварнă — свадьба перенесена на осень
Паян тумалли ĕçе ырана ан хăвар. — погов. Не откладывай на завтра то, что можно сделать сегодня.

хăвар

4.
опережать, обгонять прям. и перен.
кая хăвар — обогнать, оставить позади себя
эпир вĕсене инçе хăвартăмăр — мы намного опередили их

хăвар

5.
обходить, миновать, пропускать, оставлять
вăл ялта кĕмен çурт хăвармарĕ — он побывал во всех домах деревни
пирĕн тавраша çумăр çумасăр хăварчĕ — нашу округу дождь обошел стороной

хăвар

6. уст.
освобождать, давать освобождение
салтака каясран хăвар — освобождать от воинской службы

хăварттар

понуд. от хăвар

хаяв

2.
обида
хаяв хăвар — обижать

хур

IV. глаг.

1.
класть
вырăна хур — положить на место
перекет кассине укçа хур — положить деньги в сберегательную кассу
чечек кăшăлĕ хур — возложить венок
чирлĕ çынна больницăна хунă — больного положили в больницу
хурса тултар — наложить (много), нагрузить (лишнего)
хурса тух — уложить, расположить (в определенном порядке)
хурса хăвар — оставить, положить и оставить
хурса яр — положить небрежно, сунуть

хытăлла

3.
в незасеянном виде
уя хытăлла хăвар — оставить поле незасеянным

шарла

2. прям. и перен.
обычно в отриц. форме —

говорить, разговаривать
молвить
уст.
каçĕпе пĕр сăмах та шарламарĕ — за вечер он не проронил ни слова
тăшман пулемĕчĕсем шарлами пулчĕç — вражеские пулеметы замолчали
шарламасăр хăвар — замалчивать что-л., умалчивать о чем-л.
кӳрентернине шарламасăр чăтса ирттер — молча снести обиду, проглотить пилюлю
Йытă вĕрнĕ чух шăпчăк шарламасть. — посл. Когда лает собака, соловей не поет.

шĕвĕрт

2. перен. разг.
обманывать, надувать
околпачивать, обжуливать
прост.
шĕвĕртсе хăвар — надуть, околпачить

ыран

завтра
ыран ир — завтра утром
ырансем — завтра-послезавтра, в ближайшие дни
ыран мар тепĕр кун — послезавтра
ыран уяв тенĕ чух — накануне праздника
ыранах кил — приходи завтра же
ырана хăвар — оставить на завтра
ыранччен кĕтмелле пулать — придется подождать до завтра

эрнекун

в пятницу
эрнекун пасарĕ — базар по пятницам
эрнекуна хăвар — оставить на пятницу
вăл эрнекун килчĕ — он приехал в пятницу

ӳкĕнĕç

2.
досада
ӳкĕнĕçе хăвар — досадить кому-л.

çаплах

1.
так же, таким же образом
çаплах ĕнтĕ — истинно так
çаплах хăвар — оставить так же
ещĕксене çаплах витсе хурăр — укройте ящики точно так же

çаппа-çарамас

голышом, нагишом разг.
çаппа-çарамас ача — голый ребенок
çаппа-çарамас хăвар — оставить нагишом
çаппа-çарамас юл — оголиться, обнажиться

çăл

III. глаг.

1.
спасать, выручать, избавлять
уберегать

вилĕмрен çăл — спасти от смерти
инкекрен çăл — выручить в беде, выручить из беды
мăшкăлтан çăл — избавить от поругания
тыткăнран çăлса кăлар — вызволить, освободить из плена
тăван çĕршыва тăшмантан çăлса хăвар — отстоять родину от врага
Юлташ пуçа çăлнă. — посл. Хороший товарищ спасет тебе жизнь.

çĕтер

1.
потерять, затерять
çĕççе çĕтертĕм — я потерял ножик
çул çĕтер — потерять дорогу
çĕтерсе хăвар —
1) запутать, заставить заблудиться (напр. в лесу)
2) потерять, обронить
эпĕ таçта алсана çĕтерсе хăварнă — я где-то обронил рукавицы

çук

бедный, неимущий
çук çын — бедняк
çук çул — голодный год
çукпа — по бедности
çук пирки — по бедности
çукпа аптра — маяться в нужде
çука кăлар — разорить
çука хăвар — разорить
çука юл — обнищать, разориться
Çук çыннăн çĕрĕ хытă. — посл. У бедняка и земля жесткая.
Çичĕ кин кĕртекен пуйса кайнă, çичĕ хĕр паракан çука юлнă. — посл. Семь невесток принять — разбогатеть, семь дочерей выдать — обнищать.

çухат

1.
терять, лишаться чего-л. (оставив, позабыв)
кĕнеке çухат — потерять книгу
çăраççи çухатрăм — я потерял ключи
эпĕ куçлăха таçта çухатса хăвар-нă — я где-то потерял очкй

ăратлăх

на племя
ăратлăх ăйăр — племенной жеребец
ăратлăх хăвар — оставить на племя

ăрулăх

2.
то же, что ăратлăх
пăрăва ăрулăх хăвар — оставить теленка на племя

хытă


вилĕм хытти — предсмертные судороги
юн хытти — тромб, сгусток крови
хытă кайăк — жужелица
хытă кăрăç — подгруздок
хытă кĕрĕкдиал. ерш (рыба)
хытă курăкбот. донник
хытă пăрçа — скряга, скупец
хытă суха — паровая пахота, взмёт пара
çĕре хытта хăвар — оставить землю под паром
хытă хăлха — тугой на ухо, тугоухий
Пуян çыннăн хăлхи хытă. — погов. Богачи туги на ухо.
хытă шампадиал. голец (рыба)

хăвар

7.
с деепр. др. глагола выступает в роли вспом. глагола:
акса хăвар — засеять
антарса хăвар — высадить (напр. пассажиров)
асăрхаттарса хăвар — предупредить
каласа хăвар — наказать кому-л. прост., оставить наказ уст.
леçсе хăвар —
1) отнести, отвезти кому-л. что-л.
2) проводить кого-л. куда-л.
манса хăвар — забыть, упустить из виду
пăрахса хăвар — бросить, покинуть, оставить
сиктерсе хăвар — пропустить, сделать пропуск
шанса хăвар — доверить что-л. (отбывая куда-л.)

хăвар


манăçа хăвар — предавать забвению
ухмаха хăвар — оставить в дураках, обмануть

кĕçĕн


кĕçĕн алăк — калитка
кĕçĕн хапха — калитка
кĕçĕн кăнтăрла апачĕ — полдник
кĕçĕн кăрлачуст. февраль
кĕçĕн çын — новобрачная
кĕçĕн çынпа упăшки — молодожены
кĕçĕн çын — красная девица (о стеснительном молодом человеке)
кĕçĕн туй — свадьба с неполным обрядом
кĕçĕн чĕлхе анат. язычок
кĕçĕне хăвар — унижать

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

айванлат

ç.с. Ухмаха хăвар, ăсран яр, тăнран кăлар. «Акă ку санаман юратушăн, ку мана айванлатнăшăн», чалт та чалт çупа-çупа ячĕ Сима Ларисăна. Е.Осипова, 1986, 110 с. Пире вун-вун çул хушши айванлатса пынă «чĕрĕ вилесен» ĕçĕ ку //Х-р, 17.03.1992, 5 с. Чăваш тĕнне — тĕшмĕшпе пăтратса — юриех айванлатса кăтартасси халĕ те тĕл пулать. ЧС, 1993, 10 кл., 7 с.

ахрăмлан

ç.с. 1. Ахрăм пул, ян кайса çапăн (сасă пирки). Вăл [пӳлĕм], пĕчĕкскер, сасса пăчлантарать..., памасть ăна ахрăмланса янăрама вуçех. А.Галкин //К-н, 1991, 3 /, 10 с. 2. Йĕр хăвар; ӳкерĕн, йĕрлен. Ашшĕ [Михетер] ... усал вăя вăратрĕ, усалĕ вара ахрăмлана-ахрăмлана кайрĕ, Нарспийĕ упăшкине вĕлерчĕ, ... вăр-хурах тĕнчи Сетнер пуçне çирĕ. Г.Федоров, 1996, 55 с. Тĕнче хĕрне чĕнет Огинский полонезĕ, асаплă чунăмра тасан ахрăмланса. ЧХ, 2000, 34 /, 5 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

намăслантар

син.: намăса хăвар
стыдить.

119 стр.

пăрах

бросать; метать; покинуть; пăрахса хăвар – покинь; леçсе пăрах – выкинь; ăшне шалалла пăрах – вбрасывать; çĕлĕке пӳрт тăрне пăрах – забросить шапку на крышу избы; пăрахăç ту – упразднить, оставлять, покидать (напр., обычай); йăрахăçа кăлар – небречь; забраковать; пăрахăçа тухнă – забракованный.

128 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

сиктер

хăвар. Çăмартисене карас куçĕсене сиктере-сиктере (хăварса), хăш куçне икшер-виçшер, ултшар-çичшер те сапнă пулсан, вăл амăш типтерлĕ мар <…> [Сергеев 1907:8].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

бросить

глаг. сов.
1. кого-что и чем (син. кинуть, швырнуть) пер, ывăт, пăрах; бросить камнем чулпа пер; бросить гранату граната ывăт; бросить окурок чĕлĕм тĕпне пăрах
2. кого-что (син. направить, послать) яр, хыв, пăрах; кĕрт; бросить войска в бой çарсене çапăçăва кĕрт; бросить все деньги в строительство пур пек укçа-тенке строительствăна хыв
3. кого-что и с неопр. ф. (син. оставить, покинуть) пăрах, хăвар, пăрахса кай; чарăн; бросить дом киле пăрахса кай; бросить курить туртма парах; Бросьте шалиты Чарăнăр ашкăнма! ♦ бросить взгляд йăлт пăхса ил; бросить жребий шăпа яр; бросило в жар вĕрилентерсе пăрахрĕ

вид

1. сущ.муж.
1. (син. внешность, облик) сăн, сăн-пит, тĕс; на вид ему лет тридцать сăнран пăхма вăл пĕр вăтăрсенче
2. курăм, курăну, куç курни; отсюда открывается прекрасный вид на озеро кунтан кулĕ питĕ хитре курăнать
3. куç, курни; скрыться из вида куçран çухал; всё на виду йăлтах куç умĕнче
4. (син. расчёт, намерение) шухăш, шут, ĕмĕт; виды на будущее пуласси çинчен ĕмĕтленни ♦ делать вид -анçи (-енçи) пул; для вида ячĕшĕн; иметь в виду асра тыт; не показывать виду ан палăрт; упустить из виду манса хăвар

высадить

глаг. сов.
1. что кăларса ларт, куçарса ларт; высадить рассаду из парника калчана парникран кăларса ларт
2. кăлар, антар, антарса хăвар; высадить пассажиров из автобуса пассажирсене автобусран кăлар
сущ.муж.
выççăлккă, хуттăр, çĕнĕ кас (ялтан уйрăлса тухнă килсен ушкăнĕ)

детсад

сущ.муж. (сокр.: детский сад)
ача сачĕ; отвести сына в детсад ывăла ача садне леçсе хăвар

дурачить

глаг. несов. (син. обманывать)
ултала, ларт, ухмаха хăвар

забросить

глаг. сов.
1. (син. закинуть) пер, ывăт, ывăтса яр, персе кĕрт; забросить шайбу в ворота хапхана шайба çапса кĕрт; далеко забросить гранату гранатăна инçете пер
2. (син. оставить) пăрах, сивĕн, пис; забросить учёбу вĕренме пăрах
3. (син. послать) яр, çитер; забросить разведчика во вражеский тыл разведчика тăшман тылне яр
глаг. сов.
1. кого-что, о ком-чем (ант. вспомнить) ман, манса кай, манăç ту; забыл сказать тебе сана калама маннă; забудем о прошлом иртнине манăç тăвар
2. кого-что (син. оставить) манса хăвар, пăрахса хăвар; я забыл где-то варежки эпĕ таçта алсише манса хăварнă

завещать

глаг. сов. и несов.
халалла, пехилле, парса хăвар (хуçи вилнĕ хыççăн илме); старик завещал дом младшему сыну старик хăй çуртне кĕçĕн ывăлне пехиллесе хăварнă

заметить

глаг. сов.
1. кого-что и с союзом «что» (син. увидеть) асăрха, кур; заметить ошибку йăнăша кур; я заметил, что он устал эпĕ вăл ывăннине асăрхарăм
2. кого-что (син. запомнить) астуса юл, асра хăвар; заметить нужное место кирлĕ вырăна астуса юл
3. (син. сказать) кала, сăмах хуш; заметить кстати сăмах май кала; Это ты верно заметил! Эсĕ куна тĕрĕс каларăн!

запомнить

глаг. сов. (ант. забыть)
асту, астуса юл, асра хăвар; я запомню этот день надолго эпĕ çак куна нумайлăха асра хăварăп

игнорировать

глаг. сов. и несов.
шута ан ил, курмăш пул, хăява хăвар; он игнорирует очевидные факты вал кĕрет тĕслĕхсене курмăш пулать

избавить

глаг. сов.
хăтар, çăл, çăлса хăвар; избавить от опасности хăрушлăхран хăтар

кидать

глаг. несов. (син. бросать)
1. пер, ывăт, пăрах; кидать камнем чулпа пер
2. пăрах, хăвар, пăрахса хăвар; кидать друзей туссенчен сивĕн; кидать семью кил-йыша пăрахса хăвар ♦ кидать взгляды пăха-пăха ил, куç куçла

лишить

глаг. сов., (син. отнять)
туртса ил; -сăр (сĕр) хăвар; лишить наследства еткере туртса ил; лишить свободы тытса хуп; лишить жизни вĕлер; его лишили слова на собрании ăна пухура сăмах калама чарнă

опустить

глаг. сов.
1. кого-что (ант. поднять) антар; тай, пĕк; опустить флаг ялава антар; опустить голову пуçа пĕк; опустить гроб в могилу тупăка масар шăтăкне антар
2. (син. исключить) сиктерсе хăвар, кăларса пăрах; при чтении опустить несколько строк темиçе йĕркене вуламасăр хăвар ♦ как в воду опущенный йăлтах аптраса ӳкнĕ

оставить

глаг. сов.
1. кого-что (ант. взять) хăвар, ан ил; оставить книгу в классе кĕнекене класра манса хăвар; оставить детей у бабушки ачасене асламăшĕ (е кукамăшĕ) патĕнче хăвар
2. (син. приберечь) хăвар, янтăла; оставить пирог на ужин кукăле каçхи апат валли хăвар
3. кого-что (син. сохранить) хăвар, ан тив, ан улăштар; решение оставлено в силе йышăнăва вăйра хăварнă ♦ оставить в покое ан чăрмантар, хăп; оставить след в науке ăслăлăхра палăрса юл; оставить наследство своему сыну еткере харпăр ывăлне халалла; оставить семью кил-йыша пăрахса кай; оставить надежды шанма пăрах, шанчăка çухат; оставить в дураках чике тăршшĕ ларт; силы оставили его вăл вăйран кайнă

отвезти

глаг. сов.
леçсе пар, çитер; çитерсе хăвар (транспортпа); отвезти дрова на автомашине автомашинăпа вутă леçсе пар

отвести

глаг. сов.
1. кого-что илсе кай, çавăтса кай, леçсе хăвар; отвести ребёнка в ясли ачана яслине леçсе хăвар
2. что (син. предотвратить) сир, сирсе яр, ан йышăн; отвести опасность хăрушлăха сир; его предложение было отведено унăн сĕнĕвне йышăнмарĕç ♦ отвести взгляд куçа тарт; нельзя отвести глаз пăхса тăранма çук; отвести земельный участок çĕр уйăрса пар

покинуть

глаг. сов. (син. оставить, уйти)
пăрах, хăвар, тухса кай, пăрахса кай; он покинул родное село вăл тăван ялĕнчен тухса кайнă

пропустить

глаг. сов.
1. кого-что ирттер, иртме пар, ирттерсе яр; пропустить детей вперёд ачасене малалла ирттер
2. сиктер, сиктерсе хăвар; асăрхамасăр хăвар; пропустить ошибку йăнăша асăрхамасăр хăвар; пропустить урок урок сиктер
3. ирттерсе яр, каймасар юл; пропустить нужный автобус кирлĕ автобуса лараймасăр юл

скрыть

глаг. сов. (син. спрятать)
пытар, пытарса хăвар; пытарса хур; скрыть деньги укçана пытарса хăвар; скрыть правду чăннине ан кала

сохранить

глаг. сов. (син. сберечь)
сыхласа хăвар, упраса хăвар; сохранить имущество в целости пурлăха тĕрĕс-тĕкел упраса хăвар ♦ сохранить спокойствие лăпкă пул, ан пăлхан

спасти

глаг. сов.
çăл, хăтар; çăлса хăвар, сыхласа хăвар; спасти дом от огня пӳрте вут-çулăмран çăлса хăвар

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

избавить

-влю кого, что от кого, от чего сов.; избавлять несов. ҫӑл, хӑтар, ҫӑлса хăвар.

выговорить

-рю что сов. 1. кала, каласа яр (сăмаха); 2. хăвна усă пулмялла каласа хăвар; при покупке дома он выговорил себе рассрочку платежа пӳртне илнĕ чухне вăл укçине темиçе срокра тӳлемелле тесе каласа хăварнă.

оголить

кого, что сов., оголить несов. 1. ҫарамаслантар; 2. пĕр ҫулҫӑсӑр ҫаратса хăвар (йывӑҫа); 3. ҫаратса хӑвар.

хоронить

кого, что несов., похоронить и схоронить (к 1 знач.) сов. 1. вилĕ пытар; 2. перен. манăçа кăлар, манăçа хăвар.

уберечь

, -егу, -ежёшь кого, что сов., уберегать несов. сыхла, сыхласа усра, упраса хăвар, сыхласа хăвар.

увековечить

-чу кого, что сов., увековечивать несов. ĕмĕр асăнмалла ту, ĕмĕрлĕхе хăвар (ырă) ята.

уединить

кого, что сов., уединять несов. пĕччен хăвар, ыттисенчен уйăр.

умалчивать

о чем несов., умолчать, -чу, -ишь сов. каламасăр хăвар, пĕле тăркачах каламасăр хăвар.

умерить

что сов., умерять несов. вăтам виçене хăвар, ытлашши ан пар; умерить аппетит ытлашши хапсăнасса чакар, ан выçтахлан.

утаить

-аю что сов., утаивать несов. 1. пытар, ан кала, пытарса хăвар, каламасăр хăвар; 2. вăрттăн ил (укçа); шила в мешке не утаишь атпăрине михĕре пытараймăн.

язык

1. чĕлхе, чĕлхе-çăвар; родной язык тăван чёлхе; литературный язык литература чĕлхи; 2. чĕлхе (тăшман çарĕ çинчен пĕлтерме пултаракан тыткăна илнĕ çын); прикусить язык сасартăк калаçма чарăн, калама тытăннă сăмаха каламасăр хăвар; вертится на языке чĕлхе вĕçĕнчех тăрать.

Чăвашла-тутарла словарь (1994)

хăвар

калдырырга

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

забаллотировать

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

завещание

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

завещать

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

завоевание

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

статус-кво

Ку сӑмахсар тӳлевлӗ. Унпа усӑ курма сирӗн тӗлевлӗ абонемент туянмалла. Хакӗ: ҫур ҫула 200 тенкӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

хăвалаш хăвалăх хăваллă Хăвантей « хăвар » хăварттар хăват Хăватей хăватлан хăватлантар

хăвар
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org