Шырав: цвет

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

ешерлĕх

зелень, зеленый цвет, зеленая окраска

кăвак

1.
синий, голубой
чакăр кăвак — васильковый
кăвак ката — синяя даль
кăвак кĕпе — синяя рубашка
кăвак куç — голубые глаза
кăвак пĕлĕт — 1) голубое небо 2) темно-синяя туча
кĕпене кăвакт пĕвет — окрасить рубашку в синий цвет
аслă çул хĕррисем кăвак чечек, çулаймарăм кăвакки тăкăниччен — фольк. вдоль дороги трава с голубыми цветочками, не удалбсь мне скосить ее, пока не осыпался голубой цвет
Кăвак хирте кĕмĕл выртать. (Çăлтăрсем). — загадка По голубому полю рассыпано серебро. (Звезды).

кăвакарт

II.
красить, окрашивать в синий, в голубой цвет

кăваклат

I.
делать синим, голубым
красить, окрашивать в синий, в голубой цвет

кĕпе-йĕме синькăпа кăваклат — подсинить белье синькой

кăмăллă

приятно, привлекательно
кăмăллă сăн-пит — привлекательная наружность
кăмăллă çанталăк — приятная погода
кăмăллă курăн — выглядеть привлекательно
Кама мĕн кăмăллă: йытта — шăмă, тилле — пулă. — посл. Кому что нравится: собаке — кость, лисице — рыба. (соотв. На вкус, на цвет товарища нет).

кĕренлентер

делать розовым, окрашивать в розовый цвет

мин

I.

1.
румянец, здоровый цвет лица
унăн минĕ пĕтнĕ — он побледнел (букв. у него краска сошла с лица)

сантал

1.
сандал, красная краска
санталпа пĕвет — окрашивать в красный цвет

сарат

делать желтым, желтить, красить в желтый цвет
пачкать желтым

çӳç сарат — красить волосы под блондинку
эсĕ çаннуна саратнă — ты испачкал рукав желтым

сарă

1.
желтизна, желтый цвет

сăн

4.
цвет
оттенок

симĕс сăнлă пусма — материя с зеленоватым оттенком
хура сăнлă— темного цвета, темноватый
питне хĕрлĕ сăн кĕчĕ —у нее на щеках появился румянец
кĕпен сăнĕ кайнă — рубашка потеряла цвет, полиняла

сăнсăрлан

3.
выцветать, терять цвет, блекнуть
линять, выгорать

тутăр часах сăнсăрланчĕ — платок быстро выцвел

сăрла

1.
красить, покрывать краской
лакпа сăрла — покрывать лаком
тута сăрла — красить губы
хĕрлĕпе сăрла — красить в красный цвет
сăрласа илемлет — изукрасить, раскрасить
сăрласа тух — выкрасить
сăрламан сĕтел — некрашеный стол
сăрланă куç харши — подрисованные, накрашенные брови
сăрланă урай — крашеный пол

сăрлан

4.
окрашиваться, приобретать какую-л. окраску
тухăç шупка хĕрлĕ тĕспе сăрланчĕ — небо окрасилось в розовый цвет

сенкер

2.
голубая краска
çипе сенкере чик — окрасить пряжу в голубой цвет

сентел

сандаловый
сентел сăрă — сандаловая краска
сентеле чик — окрасить в красный цвет

симĕс

1.
зеленый
ешĕл симĕс — ярко-зеленый
тĕттĕм симĕс — темно-зеленый
хура симĕс — темно-зеленый
симĕс брезент — зеленый брезент
симĕс курăк — зеленая трава
симĕс тĕс — зеленый цвет
ĕмĕр симĕс йывăçсем — вечнозеленые деревья
вăрман симĕспе пĕркеннĕ — лес зазеленел, покрылся зеленью
сĕтеле симĕс пустав витнĕ — стол покрыт зеленым сукном

симĕслет

делать зеленым
красить, окрашивать в зеленый цвет

пейзажăн ку пайне кăштах симĕслетес пулать — эту деталь пейзажа нужно сделать зеленее

тĕлкĕш

4.
переливаться, сверкать
быть ярким

пурçăн мăкăнь çеçки пек тĕлкĕшет — шелк переливается как маков цвет

тĕс

1.
цвет
кăвак тĕс — синий цвет; синева, синь
симĕс тĕс — зеленый цвет; зелень
хĕрлĕ тĕс — красный цвет; румянец
шурă тĕс — белый цвет; белизна
тĕс кай — линять
тĕс кайна гимнастерка — вылинявшая гимнастерка
тĕс çухат — выцветать
тутăра хĕвелпе шупка тĕс сапна — платок поблек от солнца

тĕслен

1.
раскрашиваться, расцвечиваться, приобретать какой-л. цвет
тĕрлĕ тĕспе тĕслен — приобрести пеструю окраску

тĕслĕ

2.
имеющий какой-л. цвет
-цветный

асамат кĕперĕ тĕслĕ — радужный, всех цветов радуги
виçĕ тĕслĕ ялав — трехцветный флаг
кĕл тĕслĕ — пепельный, пепельно-серый
кĕлтĕслĕ тăпра — подзолистая почва
пăхăр тĕслĕ — цвета меди, медный
темиçе тĕслĕ — разноцветный, многокрасочный
хăйăр тĕслĕ — беж, бежевый, песочного цвета
ылтăн тĕслĕ — золотой, золотистый
юн тĕслĕ — багровый, кроваво-красный
тепĕртĕслĕ сăрла — перекрасить в другой цвет
тĕслĕ-тĕслĕ — разноцветный
тĕслĕ-тĕслĕ шарсем — разноцветные шары

тĕссĕр

2.
выцветший, потерявший цвет
блеклый
линялый
разг.
тĕссĕр тутăр — потерявший цвет, вылинявший платок

хĕмле

освещать алым, огненно-красным светом, придавать алый цвет
шуçăм хумсене хĕмлет — заря освещает волны алым светом

хĕмлентер

2.
окрашивать в алый, огненно-красный цвет,
вызывать покраснение, румянец

хĕмсĕрлен

2.
становиться менее ярким, терять алый цвет, тускнеть

хĕрет

1.
окрашивать в красный цвет, покрывать красной краской
тута хĕрет — красить губы
тутăр хĕрет — окрасить платок в красный цвет
Пĕчĕк пичче пите хĕретет. (Эрех). — загадка Маленький братец румянит щеки. (Вино).

хĕрлĕ

1.
краснота, красный, алый цвет

хĕрлĕ

красный, алый
хĕрлĕ анис — алый анис
хĕрлĕ галстук — красный галстук
хĕрлĕ сăрă — красная краска
хĕрлĕ тăпра — краснозем
хĕрлĕ эрех — 1) красное вино 2) вино (в отличие от водки)
йĕпкĕн хĕрлĕ — пурпурный
тĕксĕм хĕрлĕ — темно-красный
куçса çӳрекен xĕрлĕ ялав — переходящее красное знамя
хĕрлĕпе сăрла — окрасить в красный цвет
пĕлĕт çине хĕрлĕ ӳкрĕ — небо окрасилось в красный цвет

хура

I.

1.
черный цвет, черная краска

хура

черный
хура кĕпе — черное платье
хура куç — черные глаза
хура куçлă ача — черноглазый мальчик
хура пăрăç — черный перец
хура пусă — пар, паровое (букв. черное) поле
хура сăрă — черная краска
хура çĕртме — с.-х. черный пар
хура тăпра — чернозем
хура тăпраллă тăрăх — черноземная полоса, черноземье
хура тăпраллă мар тăрăх — нечерноземная полоса, нечерноземье
хура тир кĕрĕк — шуба черной дубки
хура ӳтлисем — чернокожие
хурисемпе выля — играть черными (в шахматах, в шашках)
шурă çине хурапа çырнă — черным по белому написано
хурапа пĕвет — окрасить в черный цвет (материю, пряжу)
хура хур — пришить черную кайму, обшить черным
хура тыт — пришить черную кайму, обшить черным
хура тар кăларса ĕçле — работать в поте лица (букв. до черного пота)

хурат

1.
чернить, красить в черный цвет

хӳтлĕхлĕ

защитный, покровительственный
хурт-кăпшанкăсен хӳтлĕхлĕ тĕсĕ — покровительственная окраска насекомых, мимикрия
хӳтлĕхлĕ тумтир — защитная форма
танк хӳтлĕхлĕ сăрăпа сăрланă — танк выкрашен в защтный цвет

чечек

1.
цветок
цвет
прост.

чечек

цветочный
кил чечекĕ — комнатный цветок
пуш чечек — пустоцвет
çăка чечекĕ — липовый цвет
хир чечекĕ — полевой цветок
чĕрĕ чечексем — живые цветы
чечек ăсти — цветовод
чечек йăранĕ — клумба, цветочный газон
чечек калчи — цветочная рассада
чечек папакĕ — цветочная почка
чечек папки — цветочная почка
чечек пуххи — соцветие
чечек пылĕ — цветочный мед
чечек савăчĕ — 1) цветочный горшок 2) ваза для цветов
чечек сĕткенĕ — нектар
чечек çуначĕ — лепесток
чечек çыххи — букет (цветов)
чечек туни  — цветоножка
чечек аври — цветоножка
чечек тусанĕ — цветочная пыльца, перга
чечек чейĕ — цветочный чай
чечек тыттар — преподнести цветы
чечек ӳстер — выращивать цветы, заниматься цветоводством
чечеке лар, чечек кăлар — цвести, расцветать
чечек так — отцвести, осыпаться
чечексем çурăлчĕç — цветы распустились
Ăçта чечек, унта пыл пулать. — посл. Где цветок, там и мед.

шупка

1.
выцветший, выгоревший, линялый
шупка тĕс — линялый цвет
шупка сăрăсем — выцветшие краски

шупкалат

2.
делать розовым, окрашивать в розовый цвет
хĕвел тухăçа шупкалатрĕ — солнце окрасило восход в розовый цвет

шурăлăх

белизна, белый цвет

эренкĕл

диал.
домотканое полотно, окрашенное в синий цвет

çăка

липовый
çăка вăрманĕ — липовая роща
çăка пуси  — липовый цвет
çăка чечекĕ — липовый цвет
çăка пылĕ — липовый мед
çăка сĕтел — стол с липовой столешницей
Сĕткен кĕмен çăкана касма ан васка. — посл. Не спеши рубить липу, пока она не налилась соком.

çеçке

1.
цветок и цветы
цвет прост.
сирень çеçки — цветы сирени
йывăçсем çеçкере — деревья в цвету
çеçкене лар — зацвести
çеçке çур — расцвести
çеçке так — отцвести, ронять цвет
çĕмĕрт çеçки çурăлсан килет вăрман илемĕ — фольк. когда зацветает черемуха, лес наполняется красой
Çуркунне — çеçки, кĕркунне— курланки. — посл. Красна весна цветами, а осень — лодами.

вăкăр


вăкăр пуç — медовый цвет, клевер (дикий)
вăкăр хӳридиал. подорожник

Этимологи словарĕ (1996)

сенкер

голубой (цвет); название краски; сенкерлĕ имеющий голубой цвет, с голубым украшением (Ашм. Сл. XI, 93).

   Тюркские соответствия: каз. зäңгäр голубой, лазурный; зäңгäрлäн- (зäңгäр + -лä- + -н) сделаться голубым .(Радл Сл. IV, 886-887); башк. зәңгәр голубой; синий < перс. ярь-медянка; ржавщина; желто-зеленый (Гаф. ПРС I, 423).
   Калм. зеңкр (зэңкер) купорос < тюрк. зäңгäр (каз.) < перс. (Ramstedt KWb., 473).

   См. Егоров ЭСЧЯ, 180; Räsänen EWb., 531а.

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Сарă

яз. и. м. МПП (Ашм. Сл. XI, 66); тат. и. м. Сары (Сат. ТИС, 162) от сарă/сары "желтый; русый; красивый; блондин; золотистый цвет,, > марГ. сары, марВ. саре "желтый".

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

куç

I.
глаз
куç тĕкĕ, хăрпăвĕ — ресница
куç хупаххи — веки
куç харши — бровь
куçлă çĕрĕ — перстень
куçа-куçăн, куçран куçа — на глаз
куç хыçĕнче, кут хыçĕнче — заглазный, заглазно
куç кĕски — зеркало
куçран тайăл — ослабеть глазами
куç хыв — высмотреть, пометить
куçлă хура — медовый цвет
куç шурри — белок (глаза)
куç хури — зрачок
куç çулĕ — слеза
куç хĕс — прищуривать глаза
куç хуп — мигать, жмуриться
çăл куçĕ — родник
йĕп куçĕ — игольные уши
шыв куçĕ — полынья
Атăл куçĕ — полынья на Волге
куçлăх — очки
куçран кайни — сглаз
куç чĕлхи вĕр — отчитывать от сглаза
çын çине час сивĕ куç ӳкет — человека легко можно сглазить
куç курла выльани — игра в жмурки
куç хӳри — внешний угол глаза
куç сăмси — внутренний угол глаза

пĕве

II.
красить
окрашивать

пĕвевçĕ — красильщик
ĕнер кайрăм пĕвевçе тăваткăл тутăр пĕветме — вчера я ходила к красильщику, отдала выкрасить четырехугольный платок
шурă калпакма кăвака пĕветрĕм — я отдал окрасить в синий цвет свою белую шапку

сăр

краска; цвет; сăр ăсти – красильщик, моляр; сăрла – красить.

167 стр.

çеçке

син.: чечек
цвет растения, цветок.

191 стр.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

белый

прил.
1. (ант. чёрный) шурă; белый, как снег юр пек шурă; белый голубь шурă кăвакарчăн; окрасить в белый цвет шурăпа сăрла
2. (син. белогвардейский; ант. красный) шурă (Раççейре 1917 çулта пĕтернĕ влаçшăн кĕрешекенсем çинчен) ♦ белый хлеб шурă çăкăр (тулă çăнăхĕнчен пĕçерни); белый гриб шурă кăмпа; белые пятна на карте тĕпчемен çĕрсем; на белом свете çут тĕнчере; белые стихи рифмăсăр сăвă; средь бела дня тăр кăнтăрла; шито белыми нитками тупсăмĕ кĕретех курăнать (ултавăн); принимает чёрное за белое хурапа шурра уйăраймасть

зеленый

прил.
1. симĕс, ешĕль; зелёный цвет симĕс тĕс
2. (син. недозрелый; ант. спелый) симĕс, ешĕль, пиçмен; яблоки еще зелены пан улми пиçмен-ха
3. (син. молодой, неопытный) симĕс, айван, ăс пухман; зелёная молодёжь айван çамрăксем ♦ движение «зелёных» «симĕссисен» юхăмĕ (экологи инкекĕсене хирĕç кĕрешекенсем)

кожа

сущ.жен.
1. тир (чĕрĕ ӳт çинчи), ӳт-тир; гладкая кожа яка ӳт-тир; цвет кожи тир тĕсĕ; ранка на коже ӳт-тир çинчи суран
2. сăран, тир, тунă тир; телячья кожа пăру тирĕ; чемодан из свиной кожи сысна сăран чăматанĕ ♦ кожа да кости тирĕпе шăмми кăна юлнă; лезть из кожи питĕ тăрăш

краска

сущ.жен.
1. сăрă; акварельные краски акварель сăрăсем; краска для волос çӳç сăрри; краска сошла сăрă хăйпăнса пĕтнĕ (сăрланă çĕртен)
2. (син. цвет) тĕс; весёлые краски весны çурхи савăнăçлă тĕссем

красный

прил.
1. хĕрлĕ; красный цвет хĕрлĕ тĕс; красный флаг хĕрлĕ ялав
2. хĕрлĕ, революциллĕ (совет саманинчи); красные войска хĕрлĕ çарсем; Красная Армия Хĕрлĕ Çар (пирĕн çĕршывăн хĕç-пăшаллă вăйĕсен 1918— 1946 çулсенчи ячĕ); ♦ красный угол тĕпел; красная девица сарă хĕр, пике; красная рыба хĕрлĕ пулă (осетр йышши); Красная книга Хĕрлĕ кĕнеке (сыхламалли чĕр чунсем, ӳсен-тăрансем çинчен çырни); писать с красной строки çĕнĕ йĕркерен пуçласа çыр; мысль проходит красной нитью шухăш уççăн палăрать; красная цена чи пысăк хак, чăн хак (таваршăн пама тивĕçли); Долг платежом красен Парăма пани паха; Не красна изба углами, а красна пирогами Пӳрт илемĕ тĕпелте мар — кукăльте

липовый

прил.
çăка -ĕ; липовый цвет çăка чечекĕ; липовый мёд çăка пылĕ

тон

сущ.муж., множ. тона и тоны
1. сасă; низкий тон хулăн сасă; говорить надменным тоном мăнаçлă сасăпа калаç
2. (син. цвет) тĕс, сĕм; холодные тона сивлек тĕссем

цвет

сущ.муж., множ. цвета
тĕс; красный цвет хĕрлĕ тĕс; ткани ярких цветов чакăр тĕслĕ пусма-тавар

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

защитный

хÿтӗлекен (куҫлӑх); хÿтӗлемелли (сооружени); защитный цвет, защитная (покровительственная) окраска хÿтӗлекен тӗс, сыхланмалли тӗс.

липовый

1. ҫӑкаран тунӑ, ҫӑка; лиловый мед ҫӑка пылӗ; липовый цвет ҫӑка ҫеҫки, ҫӑка чечекӗ.

телесный

ӳтлĕ, ӳт; телесные недостатки этемĕн çан-çурăм (ӳт-пӳ) çитменлĕхĕсем; телесный цвет ӳт тĕслĕ.

цвет

мн. -а 1. тĕс; 2. простор. чечек, çеçке см. цветок мн. цветы; 3. перен. чи лайăх пай; цвет нации халăхăн чи паллă, чаплă çыннисем; цвет молодёжи çамрăксен чи лайăх пайĕ (пĕр-пĕр ĕçре чапа тухнисем); он умер во цвете лет вăл вăйпитти вăхăтра, çамрăкла вилнĕ.

Çавăн пекех пăхăр:

царствование царствовать царь цвести « цвет » цветение цветень цветник цветной цветоводство

цвет
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org