Шырав: цветок

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

ама

2. бот.
женский
ама пултран — женская особь борщовника, борщовник-матка
ама чечек — женский цветок

елпешке

2.
увядший, завядший
елпешке чечек — увядший цветок

илемлĕ

красиво, прекрасно
изящно

илемлĕ кĕвĕ — красивая мелодия
илемлĕ хĕр — миловидная девушка
илемлĕ чечек — красивый цветок
илемлĕ çыр — красиво писать
çын ĕçпе илемлĕ — человек красив трудом

кăмăлла

4.
облюбовать
эпĕ çак чечеке кăмăлларăм — я облюбовал этот цветок

лотос

лотос (шултра çулçăллă шыв курăкĕ)
лотос чечекĕ — цветок лотоса

лютик

лютиковый
лютик йышшисем — лютиковые
лютик чечекĕ — цветок лютика

магноли

магнолиевый
магноли чечекĕ — цветок магнолии

матрӳшке

бот.
душица
кăвак матрӳшке — душица обыкновенная
матрӳшке чечекĕ — цветок душицы
матрӳшке чейĕ — чай из душицы

мăкăнь

маковый
мăкăнь вăрри — маковое семя, мак
мăкăнь пуçĕ — головка, коробочка мака
мăкăнь чечекĕ — цветок мака
мăкăнь чечеке ларнă — мак расцвел

сап-сарă

желтый-прежелтый, ярко-желтый
сап-сарă кĕпе — ярко-желтое платье
сап-сарă чечек — желтенький цветок

тутăр

платочный
сам тутăр — шерстяной платок
пысăк тутăр — шаль
сăмса тутăрри — носовой платок
çыхнă тутăр — вязаный платок
тĕрленĕ тутăрăр вышитый платок
тутăр вĕçĕ —  уголок платка
тутăр кĕтесси —  уголок платка
тутăр салт — снять, развязать платок
тутăр çых — повязать платок
Çын çăварне тутăрăр карса чараймăн. — погов. На чужой роток не накинешь платок.
Пĕр майра пуçне пилĕк пурçăн тутăр çыхнă. (Чечек). — загадка Барыня повязала пять шелковых платков. (Цветок).

тутлă

ароматно, приятно
тутлă супăнь — душистое мыло
тутлă шăршлă чечек — благоухающий цветок
тутлă шăршă кĕрет — приятно пахнет

упасарри

папоротниковый
упасарри çеçки — цветок папоротника

ченчешке

1.
нежный, хрупкий
ченчешке чечек — нежный цветок

чечек

1.
цветок
цвет
прост.

чечек

цветочный
кил чечекĕ — комнатный цветок
пуш чечек — пустоцвет
çăка чечекĕ — липовый цвет
хир чечекĕ — полевой цветок
чĕрĕ чечексем — живые цветы
чечек ăсти — цветовод
чечек йăранĕ — клумба, цветочный газон
чечек калчи — цветочная рассада
чечек папакĕ — цветочная почка
чечек папки — цветочная почка
чечек пуххи — соцветие
чечек пылĕ — цветочный мед
чечек савăчĕ — 1) цветочный горшок 2) ваза для цветов
чечек сĕткенĕ — нектар
чечек çуначĕ — лепесток
чечек çыххи — букет (цветов)
чечек туни  — цветоножка
чечек аври — цветоножка
чечек тусанĕ — цветочная пыльца, перга
чечек чейĕ — цветочный чай
чечек тыттар — преподнести цветы
чечек ӳстер — выращивать цветы, заниматься цветоводством
чечеке лар, чечек кăлар — цвести, расцветать
чечек так — отцвести, осыпаться
чечексем çурăлчĕç — цветы распустились
Ăçта чечек, унта пыл пулать. — посл. Где цветок, там и мед.

чĕлтĕрти

2.
нежный, хрупкий
чĕлтĕрти çеçке — нежный цветок

шăрка

II.

1. бот.
пыльца
чечек шăрки — перга
шăрка туни — тычинка
шăрка хутаçĕ — пыльцевой мешок
шăрка туниллĕ чечек — тычиночный цветок
ыраш шăркана ларнă — рожь зацвела

çеçке

1.
цветок и цветы
цвет прост.
сирень çеçки — цветы сирени
йывăçсем çеçкере — деревья в цвету
çеçкене лар — зацвести
çеçке çур — расцвести
çеçке так — отцвести, ронять цвет
çĕмĕрт çеçки çурăлсан килет вăрман илемĕ — фольк. когда зацветает черемуха, лес наполняется красой
Çуркунне — çеçки, кĕркунне— курланки. — посл. Красна весна цветами, а осень — лодами.

çеçке

2.
лепесток и лепестки
чечек çеçке сарнă — цветок распустил лепестки

çурăл

4.
распускаться, расцветать
папкасем çурăлнă — почки распустились
чечек часах çурăлать — цветок скоро распустится

ăçта

3. в роли союзн. сл.
где
куда

Ăçта чечек, унта пыл пулать. — посл. Где цветок, там и медок.

сарă

II. (сар)

сарă — старинное женское украшение в виде расшитого и унизанного бисером четырехугольника или треугольника, подвешиваемого сзади к поясу
сарă çых — привешивать сара
сарăрăн хӳри сар чечек, сарăп-çыхăп — мĕн тăвăн? — фольк. бахрома сарă — что желтый цветок, расправлю и повяжу

аçа

2. бот.
мужской
аçа чечек — мужской цветок

Федотовăн «Тĕне кĕмен чăвашсен ячĕсем» словарĕ

Кĕл

< перс. [голь/гуль] > тат. гөл "цветок; роза", употребляется в сложносоставных именах в качестве компонента.

Кĕлбану

мусульм. ж. и. (Дан. ДТП, 1980, С. 133); тат. Гөльбану, узб. Гулбону (гул/гол "цветок" + перс. бану "госпожа").

Кĕлйамал

мусульман, ж. и. (Дан. ДТП, 1980. С. 133); тат. Гөльҗамал, узб. Гулжамол: гол "Цветок" + араб. джамал "красота; быть красивым".

Кĕлпинас

яз. и. ж. Именд., Т.-И.-Шем., П. Байбахт. (Ашм. Сл. VII, 248): Кĕл + пинас; тат. ж. и. Гөлбинас "нежная как цветок (роза)" (Сат. ТИС, 71). "

Çеçке

яз. и. ж. Рысайк. // Фамильное прозвшце мужч. Кызыльяр (Ашм. Сл. XII, 93) "цветок растения" > мар. ж. и. Саска (Черн. СМЛИ, 401).

Çеçки

яз. и. ж. Патраклă (Ашм. Сл. XII, 93) < çеçке "цветок растения" + притяж. афф. .

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

вĕл

междометие, обозначающее мгновенное движение
вĕл чечек, вĕл чечек — колышется цветок

çеçке

син.: чечек
цвет растения, цветок.

191 стр.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

цветок

сущ.муж., множ. цветки и цветы
чечек, çеçке; цветок василька утмăл турат чечекĕ; полевые цветы уй-хир чечекĕ; букет цветов чечек çыххи

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

хĕвел-çавнăш чечекĕ

цветок подсолнечника. Шел. 166. ''Сред. Юм.'' Хĕвел-çавнăш чечекки (лепестки). Вĕт чечекĕ, цветы желтого цвета, растущие на каждом зерне с внешней стороны.

сарана

назв. цветка, лилия, саранка, „царские кудри“. Я. Якушк., Ялюха М. Сарана, лилия (цветок). Ст. Чек. Сарана — раст. с желтыми корнями. Н. Седяк. Сарана тымарĕ чăмăр, ăна хăпăта-хăпăта çияççĕ (отламывается корень). Башк. Сарана, „царские кудри“, lilium martaqon. Сар илнĕрен суханне çиеççĕ. Зап. ВНО. Сарана, травянистое растение с съедобным корневищем. Рак., Кайсар. Сарана. Пысăк вăрманта ӳсет, тымарне сар ӳкнĕрен çиеççĕ. СПВВ. ИА. Çынна сар ӳксен, сарана çиес пулать. Тюрл. Сарана; тĕпĕнче çăмах пекки полать, çӳлчи çӳлĕ (как у картофеля или чеснока), нӳлекеллĕ. N. Сарана. (Говорят, что сарана дает краску). Нюш-к. Сарана пур çĕрте те ӳсмес, сайра тĕлте анчах ӳсет. Ытти курăксем пек çăра лармас, ӳссен, мăшăрăн ӳсет. Сарана тымарне çиеççĕ. Собр. Сар сарана, сарана, сарана тăрринче (вар. çинче) сар-кайăк; виççĕ тăрса кăшкăрсан, вилнĕ çынна чун кӳртет (Автан авăтни). См. хĕл-хĕлле. Н. Лебеж. Алтрăм-алтрăм — утмăл тупрăм, алтса çитсен, ылттăн тупрăм. (Сарана). Пазух. Сарă-сарă сарана, сарана нумай çин(ĕ) эпир, сарă-сарă ан тийĕр, çавăнпа сарă пулн(ă) эпир. Султангул. † Сарăлса-сарăлса ларакан сарана çулçи мар-ши вăл?

çеçек

(з’эк), то же, что чечек, цветок.

çеçке

(с’зс’кэ), цветок растения. СПВВ. КЕ. Çырла авăрисен, çырла пуласси çурăлсан, шап-шар чечек пулат, çавна çеçке теççĕ. Орау. Çеçкене кайсан, çеçкере савăнтар (пчел). N. Сатра çеçкесем çурăлчĕç. N. Çеçке хĕрри тăрринче. Микушк. Йĕтĕн çеçки, цвет льна. Тиханьк. Йитĕн кăвак çеçкея ларчĕ (лен зацвел). См. омма çеçки. П. Федотов. Пирĕн çуни çунатлă, çунат айипе çил вĕрет çеçке пек хĕрсенĕн кăмăльшĕн. С И. Иванов. Ултă уралă хуртшăн турра кĕлтăватăп, çеçке вăхăтĕнче çеçкерен çеçке çӳремешкĕн лайăх кун-çул пар. Çутт. 144. Чечек çеçкисем юр пĕрчисем пек вĕлкĕшсе вĕçсе анчĕç. Чертаг. † Сарă çеçкене ларнă хăяр тытăнать... Якейк. Хăяр пирн сар çеçкея тахçанах ларса. Ib. Кăçал хăяр çеçки лайăх та, хăяр та нумай. Орау. Хăяр сар çеçкенĕ ларнă (= чечеке ларнă, зацвел). Ib. Хăяр çеçке çулчи сарăхнă (кушăрканă, стали шероховаты). ЧП. Аслă çулăн икĕ аякки сар çеçке. Кĕвĕсем. Çĕмĕрт çеçки хăвана явăнать. Ib. Çĕмĕрт çеçки çурăлать те, çĕмĕрт çеçки çурăлать, вăрман витĕр курăнать. Сала Ib. Ĕнтĕ çил çаврăнат, çил çаврăнат, çĕмĕрт çеçки çӳçене явăнат. Ала 105. Чĕн пушипа çĕре çапрăм, çĕр мана çеçке пачĕ, çеçкине вочаха хотăм: пот! терĕ, çат! терĕ. Абыз. Уй-уй урлă каçрăмăр, урпа çеçки çутипе. N. † Шап-шурă иккен çырла çеçкисем. Пазух. Çырла çеçке çурсассăн, килет парлак илемĕ. Альш. † Хĕрлĕ-хĕрлĕ пĕрлĕхен: çеçки витĕр курăнать. || Листья ягоды. N. † Çырли çĕре тивмерĕ, çеçки çĕре тивейчĕ. || Ботва, зелень корневых растений. Т. II. Загадки. Мучийĕ аялта, сухалĕ тулта. (Кăшман çеçки). В. Олг. Паранкă çеçки, побеги и ботва (то же и у огурцов). КС. Кишĕр çеçки, хăяр çеçки, улма çеçки (вся зелень картофеля). Çарăк çеçки, зелень репы. Ib. Çеçкене кайнă, (картофель) пошел в литвинью (отрицательное качество). Ib. Кăçал улман çеçки ытла вăйлă, çампа улми сахал. Сĕт-к. Омма çеçки, стебель картофеля с листьями. Завражн. Олма çеçки, росток, ростки картофеля. Абыз. † Пахчи-пахчи çĕр-улми, сысна çияс сасси пур, çийин-çийин çийи-ке, пире валли çеçки пур. Кан. Пĕр çеçкерен З—4 улма анчах тухать. Сятра: параҥгы̆ с’эс’кэ jарза лардат (или: шы̆дат). N. Улма çеçки, литвинья. Н. Седяк. Çеçкесĕр çарăк, хӳресĕр карăк. (Арман чулĕ). || В перен. см. СПВВ. ЕС. Çеçке = пит илемлĕ, тăваткăл питлĕ-куçлă çын. N. Хывнă чухне акă çапла каласа хываççĕ: эй тăванăм, çеçкем, хăçан курăшăпăр, хăçан пĕрле палашăпăр, хăçан калаçăпăр. || Яз. имя женщ. Рысайк. || Фамильное прозвище мужч. Козыльяр.

çитсă

(с’иццй); ситец. Алешк. К.-Кушки. Йĕр-йĕр çитсăран арçын кĕпи кăна çĕлеççĕ. || Розовый. М.-Яльчики. Çитсă хут, розовая бумага. Ib. Çитсă чечек, розовый цветок. Ib. Çитсă пусма, розовый ситец. Ядр. Выл пасарне каяс мар, çитсă лентă илес мар, çурăм хыçне çакас мар: хĕвел пăхать — шуралат; ай, аки Укçине, ача тăвать — ватăлать.

çунат

çонат, крыло(-ья). Ст. Шаймурз. Кайăк-хур çунатне кассассăн, çитмĕл çиччĕ илме юрать, тет. Икково. Çонатту, твое крыло. Пазух. Икĕех те çунат тăвăттăм, вĕçсеех те пырса курăттăм. Альш. † Чĕкеçсем вĕçеççĕ çӳлелле, çуначĕ тĕпĕсене хытарса. N. † Аннен хĕрĕ полаччен, шăнкăрчă чĕппи полас мĕн, çонат çапса йорлас мĕн. (Хĕр йĕри). || Плавники (у рыбы). Юрк. † Шурă Атăлпа пулă ишет-çке, çуначĕсене шыва хумасăр. N. † Атăлта шур пулă ишет-ĕçке, икĕ çуначи юлат каялла (вар. çуначине шыва хумасăр). Чертаг. Çôнатти (с’онаττиы), боковые плавники рыбы. || Листья (капусты). Мусир. † Йăран-йăран купăста, хура çунатне усса ларать. N. † Пахча кăна пахчала, шур купăста çунатсене хуçмасан, пуç пулмаç. Пахча çич. 4. Купăста виçĕ çуната ларсан, ăна куçарса лартма юрать. || Крестообразная часть вороб. Юрк. Арăм йывăççи çуначĕ. || Карниз строений. Б. Яныши. Çорт çонаттисенчен томла йохать. Слеп. † Кăвик-кăвик кăвакарçăн, ыр çын сарай çонатти айĕнче. || Помощь, подмога, опора. Альш. † Ĕнтĕ тăванăмсем, çунатăмсем, тата тепре куриччен йĕр те тӳс. Рак. † Тăванăмсем, çунатăмсем, çул кăтартса кăларса ярăр-и, кил тĕлне лайăх тупмашкăн. Кĕвĕсем. Ĕнтĕ, тăванăмçăм, çунатăмçăм, тепре курса калаçиччен йĕр те тӳс. || Отвод (саней). Н. Карм. Собр. † Ямшăк çуни çунатлă, ларса тухам терĕм те, çунаттипе çапса хăварчĕ, мĕн тăвас! Шел. 166. Темĕн чухлĕ сип-симĕс çунатсемпе витĕнеп. (Гов. „хĕвелçавнăш чечекĕ“, т. е. цветок подсолнечника). || Крылья мельницы. Шибач. См. арман. Якейк. Çонат вала çаврат. М. Тӳпт. Çонат чос, доски крыла мельницы. || Нарост на ногах лошади. Курм. Лаша орисенче, пĕрер кашнĕнче, пĕчик муклашка пак хăпарса тăраççĕ, вăсана çонат теççĕ.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

известный

пӗлекен, паллӑ, чаплӑ (писатель); цветок, известный под именем мимозы мимоза текен чечек, мимоза ятлӑ чечек.

поблёклый

шăнса кайнă, тĕссĕрленнӗ, илемне ҫухатнӑ; поблёклый цветок шанса кайнӑ чечек.

тянуться

-нусь несов. 1. тăсăл, туртăнса тăсăл (резина); 2. карăн, карăнса ил (çывăрса тăнă хыççăн); 3 туртăн (ача — амăшĕ патне); цветок тянется к солнцу чечек хĕвел еннелле туртăнать; 4. тăсăлса пыр (ĕç); беседа тянется долго калаçу нумай вăхăта (вăраха) пырать; 5. тăсăлса вырт; за селом тянется лес ял хыçĕнче вăрман тăсăлса выртать (каять); 6. туртăш; тянуться на палке патакпа туртăш (кам вăйлăраххине пĕлме).

цвет

мн. -а 1. тĕс; 2. простор. чечек, çеçке см. цветок мн. цветы; 3. перен. чи лайăх пай; цвет нации халăхăн чи паллă, чаплă çыннисем; цвет молодёжи çамрăксен чи лайăх пайĕ (пĕр-пĕр ĕçре чапа тухнисем); он умер во цвете лет вăл вăйпитти вăхăтра, çамрăкла вилнĕ.

цветок

-тка мн. цветки и цветы чечек, çеçке; полевые цветы хир чечекĕсем, хирти чечексем; цветы поэзии перен. лайăх сăвăсем.

Çавăн пекех пăхăр:

цветень цветник цветной цветоводство « цветок » цветоножка цветочный цветущий цевка цедилка

цветок
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org