Шырав: юланутçăлла кăпшанкă

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

кăпшанкă

2.
мокрица
йĕпе кăпшанкă — мокрица

сиенсĕр

1.
безвредный

без вреда, безвредно
сиенсĕр хурт-кăпшанкă — безвредные насекомые
сиенсĕр эмел — безвредное средство

скорпион

скорпион (эрешмен евĕрлĕ наркăмăшлă кăпшанкă)

фаланга

2. зоол.
фаланга (наркăмăшлă кăпшанкă)

хлорофос

хим.
хлорофос (хурт-кăпшанкă пĕтермелли наркăмăшлă имçам)

хурт-кăпшанкă

собир.
насекомые
сиенлĕ хурт-кăпшанкăсем — насекомые-вредители
хурт-кăпшанкă çиекен чĕрчунсем — насекомоядные
хур-кăпшанкăсене имçамсемпе пĕтерни — дезинсекция

цикада

зоол.
цикада (кăнтăрти шăрчăк евĕр кăпшанкă)

çи

II. глаг.

1.
есть, кушать
апат çи — есть, кушать, принимать пищу
апат çисе тух — выйти из-за стола (после еды)
вилкăпа çи — есть вилкой
ĕçсе çи — пить и есть, угощаться
ирхи апат çи — завтракать
каçхи апат çи — ужинать
кăшт çикеле — перекусить
пирĕнпе çиме лар! — садись с нами кушать!
çиме ларт — посадить за стол, накормить
çиме тутлă — хороший на вкус
çиме юрăхсăр — несъедобный
çисе кур — попробовать, отведать уст.
çакна çисе пах-ха — попробуй-ка вот это
çисе тăран — наесться, насытиться
çисе тултар — разг. объесться
çисе яр — съесть, поесть (все)
каюра хурт-кăпшанкă çисе пурăнать — крот питается насекомыми
ача чĕчĕ çиет — ребенок сосет грудь
йытă çимен! — бран. пес бы его съел!
йытă çиесшĕ! — бран. пес бы его съел!
Çиекен лаша çултан юлман, тет. — погов. Хорошо питающийся конь в пути не отстанет.
Çулла çу çиет, хĕлле типĕ тытать. (Кустăрма). — загадка Летом ест масло, а зимой постится. (Колесо (телеги)).

йĕпе


йĕпе кăпшанкă — мокрица
йĕпе кăрчанкă — мокрая короста
йĕпе сăмсабран. молокосос (букв. мокрый нос)
йĕпе пыранат. глотка
Йĕпе çине сапа. — погов. Беда за бедой (соотв. Пришла беда — отворяй ворота).

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

кăпшанкă

жучки; мокрица; хурт-кăпшанкă – различные черви и жучки.

90 стр.

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

бацилла

пит пĕчикçĕ йĕпрен те çинченĕн курăнакан хурт-кăпшанкă. Çав чума чирĕ хурчĕсем тĕкĕр витĕр пăхсассăн пит пĕчикçĕ йĕпрен те çинченĕн курăнаççĕ, вĕсене бацилласем теççĕ; бацилла тени чăвашла патак тени пулать [Чума 1897:21].

микроб

куçа курăнми вĕт хурт-кăпшанкă. Вăл тăшмансем – тĕрлĕ-тĕрлĕ чирсенĕн микробсем (куçа курăнми вĕт хурт-кăпшанкăсем) [О войне 1915:10].

упар

Турă ĕни (хурт-кăпшанкă тĕсĕ. – Э.Ф.). … пур-и йывăç пахчине усă тăвакан хурт? – Пур. Вăл упар (Турă ĕни) тиекен пĕчĕк хĕрлĕ хурт [Яблонная 1915:6].

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

божий

прил.
Турă -ĕ; турă -ĕ; божья воля Турă ирĕкĕ ♦ божья коровка уяр (пĕчĕк кăпшанкă); свет божий çут тĕнче; в нём искра божья унăн турă пани, пултарулăх пур; божьей милостью турă ырлăхĕпе; ясно как божий день пĕтĕмпех паллă, куç кĕретех

класть

глаг. сов.
1. кого-что (син. помещать) хур, хыв, вырттар; надо класть вещи на место япаласене вырăна хурас пулать; класть деньги в банк укçана банка хур
2. что (син. возводить) хыв, купала; класть кирпичную стену кирпĕч стена купала ♦ класть начало пуçла, пуçар; класть жизнь пурнăçа пар, пуçа хур (çапăçса); класть яйца çăмарта ту (кайăксем çинчен); шăрка хыв (хурт-кăпшанкă çинчен); класть резолюцию йышăну çыр (документ çине); класть все силы пĕтем вăйран тăрăш; класть поклоны пуççап (турра кĕлĕ туса)

насекомое

сущ.сред.; множ насекомые
хурт-кăпшанкă, шăна-пăван; насекомые — вредители полей уй-хире сиенлекен хурт-кăпшанкă

полезный

прил., полезно нареч.
усăллă, кирлĕ; полезные насекомые усăллă хурт-кăпшанкă; мёд полезен для здоровья пыл сывлăхшăн усăллă ♦ полезные ископаемые çĕр айĕнчи пуянлăхсем

стрекоза

сущ.жен., множ. стрекозы
йĕп вăрри (çурхах çунатлă кăпшанкă)

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

термит

термит (шăрăх çĕршывсенче пурăнакан, çынсене пысăк сиен кӳрекен хурт-кăпшанкă), шултра кăткă.

букашка

ӳпре тавраш, вĕте хурт-кăпшанкă.

Чĕрчун ячĕсен чăваш-вырăс-латин словарĕ

вăрăмтуна

комар — culex [йĕкĕр çунатлă, вăрăм ураллă кăпшанкă]; нăйкăш вăрăмтуна комăр-пискун — culex pipiens; сивчир вăрăмтуни малярийный комар — anopheles maculipennis; явăнакан вăрăмтуна комар-дергун — tendipes pedellus

виç хӳре

подёнка — ephemera vulgata [юханшыв хĕрринче пурăнакан кăпшанкă]

йăпар

выхухоль — desmana moschata [хурт-кăпшанкă çиекен паха мамăк тирлĕ юханшыв чĕрчунĕ]

йĕп вăрри

(çарлан лĕппи) стрекоза — anisoptera [вăрăм çинçе кӳлепеллĕ, пысăк çунатлă кăпшанкă]; кăвак кӳлепеллĕ йĕп вăрри стрелка — agrion; лаптак йĕп вăрри плоская стрекоза — libellula depressa; симĕс кӳлепеллĕ йĕп вăрри люткa — lestes; чиперкке йĕп вăрри стрекоза-красотка — calopteryx virgo

каюра

крот — talpa [çĕр айĕнче хурт-кăпшанкă çисе пурăнакан паха мамăк тирлĕ пĕчĕк хура чĕрчун]; Алтай каюри алтайский крот — talpa altaica; Европа каюри (суккăр шăши) европейский крот — talpa europaea; Кавказ каюри кавказский крот — talpa caucasica

камподея

камподея — campodea plusiochaeta [тăпра ăшĕнче пурăнакан юплĕ хӳреллĕ кăпшанкă]

кăпăкçă

пенница — cercopidae [тан çунатлисен йăхĕнчи кăпăк кăларакан кăпшанкă]

кăткă

муравей — formica [çурxax çунатлисен йăхне кĕрекен пĕчĕк кăпшанкă]; вăрман кăтки лесной муравей — formica rufa; пыл кăтки медовый муравей — camponotus inflatus; сад пахчи кăтки садовый муравей — lasius niger

кукамай

клоп-солдатик — purrhocoris apterus [хăнкăла йăхĕнчи кăпшанкă тĕсĕ]

кукăркут

(кут тĕкен) овод — oestrus [шăна йăхĕнчи паразит кăпшанкă]; вар кукăркучĕ желудочный овод — gasterophilus intestinalis [выльăхсен вар-хырăмĕнче паразитла пурăнакан хурт]; вакăр кукăркучĕ бычий овод — hypoderma bovis [мăйракаллă выльăхсен ăш-чиккинче паразитла пурăнакан хурт]

лĕпĕш

бабочка — lepidoptera [хупăллă çунатлă кăпшанкă]; вĕлтĕрен лĕпĕшĕ крапивница — aglais urticae; кăвак лĕпеш голубянка — lycaena; купăста лепĕшĕ капустная белянка (капустница) — pieris brassicae; пĕчĕк лĕпĕш мотылёк — pyrausta; сарă лĕпĕш лимонница — gonepteryx rhamni; çулçăпăран лĕпĕш листовёртка — tortrix; тăмана лĕпĕшĕ совка — noctuidae; тутлă кăшман лĕпĕшĕ брюквенница — pieris napi; упа лĕпĕшĕ монашенка — limantria monacha [йывăç çулçи çиекен сиенлĕ лĕпĕш]; хупах лĕпĕшĕ репейница (чертополовка) — cynthia cardui; шурă лĕпĕш боярышница — aporia crategi; шуçăм лĕпĕшĕ зорька — anthocharis cardamines [хĕрлĕ çунатлă пĕчĕк лĕпĕш]

нăрă

жук — scarаbacus [хытă çунатлă кăпшанкă]; виле нăрри жук-мертвоед — aclypaea ораса; голиаф нăрă жук-голиаф — goliathus [Африкăра пурăнакан тĕнчери чи пысăк нăрă]; йăкăрти нăрă вертячка — gyrinus; Колорадо нăрри колорадский жук — leptinotarsa desemlineata [çĕрулми çулçине çиекен сиенлĕ нăрă]; мăйăхлă нăрă усач (дровосек) — monochamus; мăйpaкаллă нăрă жук-носорог — oryctes nasicornis; пăланла нăрă жук-олень — lucanus cervus; cyхăр нăрри смолёвка — pissodes; çăва нăрри жук-могильщик — nicrophorus; çĕртме уйăх нăрри июньский жук (хрущ) — Amphimallon solstialis [йывăç кăшлакан сиенлĕ нăрă]; çулçă нăрри жук-листоед — melasoma; çу уйăх нăрри майский жук (хрущ) melolontha hyppocastani; тислĕк нăрри жук-навозник — geotrupes stercorarius; тырă нăрри хлебный жук (кузька) — anisoplia austriaса; шыв нăрри (шыв тараканĕ) водолюб — hydrous [шывра пурăнакан нăрă]; шыçă нăрри нарывник — meloe proccarabalus

пăван

слепень — tabanus [йĕкĕр çунатлисен йăхĕнчи юн ĕçекен кăпшанкă]

пăрçа

блоха — siphonaptera [юн ĕçекен çунатсăр пĕчĕкçĕ кăпшанкă]; йытă пăрçи собачья блоха — ctenocephalus canis; кушак пăрçи кошачья блоха — ctenocephalus felis; этем пăрçи человечья блоха — pulex irrians

пĕчĕк каюра

землеройка — soricidae [каюра тата шăши евĕрлĕ хурт-кăпшанкă çиекен пĕчĕк чĕрчун]

пуç çапакан кăпшанкă

богомол — mantis religiosa [хурт-кăпшанкă çиекен çăткăн кăпшанкă]

пыйтă

вошь — anoplura [этем, чĕрчун юнне тата ӳсентăран сĕткенне ĕçекен çунатсăр кăпшанкă]; кĕнеке пыйти книжная вошь — liposcelis divinatorius; кĕпе-йĕм пыйти вошь платяная — pediculus humanus vestimenti; курăк пыйти тля — aphidodea; пуç пыйти вошь головная — pediculus humanus capitis; улмуççи пыйти яблоневая тля — aphis роmi; юнлă пыйтă кровяная тля — eriosoma lanigerum [хĕрлĕ тĕслĕ ӳсентăран пыйти]

пыл хурчĕ

(вĕлле хурчĕ) медоносная пчела — apis mellifera [çурхах çунатлисен йăхĕнчи пыл тăвакан хурт-кăпшанкă]; йывăç пыл хурчĕ пчела-плотник — xylocopa violacea [йывăç шăтаракан пыл хурчĕ); çулçă пыл хурчĕ пчела-листорез — megachile latimanus [çулçă касакан пыл хурчĕ]; чул пыл хурчĕ пчела-каменщица — ehalicodoma muraria [йăвине цементран тăвакан пыл хурчĕ]

саранча

саранча — locusta [тӳр çунатлисен йăхĕнчи сиенлĕ кăпшанкă]; вĕçсе куçакан саранча перелётная саранча — locusta migratoria Марокко саранчи марокканская саранча — dociostaurus maroccanus; пушхир саранчи пустынная саранча — schistocerca gregaria

сăпса

оса — vespa [çурхах çунатлисен йăхĕнчи çаткăн кăпшанкă]

сколи

сколия — scolia [çурхах çунатлисен йăхĕнчи пысăк кăпшанкă]

çулçă пăрçи

листоблошка — psylla [çулçă çиекен сиенлĕ кăпшанкă]

çур лĕпĕшĕ

веснянка — plecoptera [шыв хĕрринче пурăнакан лĕпĕш евĕрлĕ кăпшанкă]

таракан

таракан — blattella [кăшлакан вăрăм уссиллĕ кăпшанкă]; Лапланди тараканĕ лапландский таракан — ectobius lapponicus [Европа вăрманĕнче пурăнакан таракан]; çеçенхир тараканĕ степной таракан — ectobius duskei; хĕрлĕ таракан рыжий таракан — blattella germanica; хура таракан чĕрный таракан — blatta orientalis

татавçă кăпшанкă

пилильщик — tenthredinidae [çурхах çунатлисен йăхĕнчи сиенлĕ кăпшанкă]

термит

термит — isoptera [тропикра пурăнакан, йывăç кăшлакан кăткă евĕрлĕ кăпшанкă]; Вăтаçĕр тинĕс термичĕ средиземноморской термит — retuculitermes lucifugus; Каспи лешен термичĕ закаспийский термит — anacanthotermes ahngerianus; Туркестан термичĕ туркестанский термит — anacanthermes turkestanicus

трихограмма

трихограмма — trichogramma evanescens [çурхах çунатлисен йăхĕнчи хурт-кăпшанкă çăмартине çиекен усăллă кăпшанкă]

упа нăрри

медведка — gryllotalpa grullotalpa [шăрчăк йышши кăпшанкă]

ӳпре

(вис) мошка — simulium [вăрăмтуна йышши пĕчĕкçĕ кăпшанкă]

хăлхапăран

уховёртка — forficula auricularia [нăрă евĕрлĕ кăпшанкă]; Ази хăлхапăранĕ азиатская уховёртка — anechura asiatica; печĕк хăлхапăран малая уховёртка — labia minor; çыран хăлха пăранĕ прибрежная уховёртка — labidura riparia

хăнкăла

клоп — cimex [юн тата ӳсентăрансен сĕткенне ĕçекен сиенлĕ кăпшанкă]; йăрăмлă хăнкăла полосатый клоп — graphosoma lineatum; кăшкар ути хăнкăли щавелевый клоп — coreus marginatus; кĕсменлĕ хăнкăла гребляк — corixa dentipes [юханшывра пурăнакан хăнкăла]; купăста хăнкăли капустный клоп — eurydema ventralis; сиенлĕ хăнкăла вредная черепашка — eurygaster integriceps [тырă çиекен хăнкăла]; тӳшек-минтер хăнкăли постельный клоп — cimex lectularius

цикада

цикада — lyristes plebeja [кăнтăрта пурăнакан шăрчăк евĕр «юрлакан» кăпшанкă]

шăна

муха — musca [йĕкĕр çунатлă кăпшанкă]; виле шăни падальная муха — lucilia sericata; Гессен шăни гессенская мушка — mayetiola destructor; какай шăни мясная муха — sarcophaga carnarid; кил-çурт шăни домовая муха — muscina stabulans; курпунлă шăна горбатка — phora thoracica; пĕçерткĕч шăна муха-жигалка — stomoxys calcitrans [этем тата выльăх юнне ĕçекен шăна]; пӳлĕм шăни комнатная муха — musca domestica; сĕрлевçĕ шăна муха-журчалка — conosyrphus volucellum; симĕс шăна муха-зеленушка — medetera; тислĕк шăни навозная муха — scatophaga stercoraria; уй шăни полевая муха — musca autumnalis; цеце шăна муха-цеце — glossina palpalis; швед шăни шведская муха — oscinella frit

шăрчăк

сверчок — gryllus [тӳрĕ çунатлисен йăхĕнчи кăпшанкă]; кĕсре шăрчăкĕ кобылка — chorthippus albomarginatus; кил-çурт шăрчăкĕ домовой сверчок — acheta domestica; căpă шăрчăк серый кузнечик — decticus verrucirorus; симĕс шăрчăк зеленый кузнечик — tettigonia viridissima; уй шăрчăкĕ полевой сверчок — gryllus campestris; юрлакан шăрчăк певчий кузнечик — tettigonia cantans

щитовка

щитовка — lepidosaphes pomi [ӳсентăрансен сĕткенне ĕçекен тан çунатлă кăпшанкă]

юланутçăлла кăпшанкă

наездник — aphelinus mali [çурхах çунатлисен йăхĕнчи усăллă пĕчĕк кăпшанкă]

Çавăн пекех пăхăр:

юланут юланутлан юланутлă юланутçă « юланутçăлла кăпшанкă » юлахай юлашки юлашки-тĕлешки юлашкинчен юлианский

юланутçăлла кăпшанкă
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org