Шырав: яблоко

Шыракан сăмаха çырăр:   
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

анис

анисовый
анис улма — анисовое яблоко
йăрăмлă анис — полосатый анис

антоновка

антоновка
антоновка улма — антоновка (яблоко)
антоновка йывăççи — антоновка (дерево)

аякка

1.
далеко, вдаль
аякка тинкер — всматриваться вдаль
аяккарах кайса тăр — отойти подальше
Улми улмуççинчен аякка ӳкмест. — посл. Яблоко от яблони недалеко падает.

вачак

1.
кислый
вачак улма — кислое яблоко

епле

1.
какой
епле майпа? — каким образом?
ав еплескер вăл! — вот он какой!
Ашше-амăшĕ епле, ачи-пăчи те çапла. — посл. Каковы родители, таковы и дети.(соотв. Яблоко от яблони недалеко падает).

йӳçек

1.
кислый, кисловатый
с кислинкой
разг.
йӳçек панулми — кисловатое яблоко

йӳçĕ

кислый
йӳçĕ панулми — кислое яблоко  

карланкă

1.
глотка
горло
гортань

йĕпе карланкă — пищевод
карланкă мăкăлĕ — кадык, адамово яблоко

киçмĕк

прелый, гнилой
киçмĕк улма — прелое яблоко
купăстана киçмĕк пуснă — капуста тронута прелью

кусă

3. перен.
манеры, выходки, повадки
çын кусси кус — подражать чужим манерам, следовать кому-л.
Ача-пăча пысăккин куссине кусать. — посл. Дети подражают повадкам взрослых. (соотв. Яблоко от яблони недалеко падает).

лакартак

1.
кадык, адамово яблоко

мăкăль

I.

1.
общее название различного рода выпуклостей на теле
— перевод зависит от характера выпуклости:

желвак, шишка, опухоль и т. д.
хытă мăкăль — мед. опухоль, затвердение
çу мăкăлĕ — жировик
карланкă мăкăлĕ — анат. кадык, адамово яблоко
пыр мăкăльĕ — анат. кадык, адамово яблоко
чĕркуççи мăкăлĕ — анат. коленная чашечка
çамки çине мăкăль тухса ларнă — у него на лбу вскочила шишка

пан

яблоневый
пан авринчен улмине татсассăн, хумхаяать-тĕр панăн аврисем — фольк. когда с ветки срывают яблоко, то, наверно, качаются ветки яблони

панулми

яблоко и яблоки

пат

IV.
подражание звуку падения, удара
панулми пат ӳкрĕ — яблоко со стуком упало с дерева
шыв пат та пат тумлать — вода звонко капает
пат-пат — усил. от пат IV.

пылаклă

сладко, сладковато
пылаклă улма — сладкое яблоко
çăварта пылаклă — во рту сладко

сарă

4.
ядреный, наливной, налитой, спелый
золотой

сарă улма — наливное яблоко
сарă тулă хумханать — колышется золотая пшеница

тат

2.
рвать, собирать, снимать (выращенное)
кантăр тат — теребить коноплю
пĕр панулми тат — сорвать (одно) яблоко
кĕркунне панулми тат — снимать осенью яблоки
çырла тат — собирать ягоды
кăмпа тат — собирать грибы
хăмла тат — рвать хмель
чечек тат — рвать цветы
мăйăр тат — собирать орехи
татса ил — сорвать
татса пĕтер — убрать, сорвать все (напр. яблоки)

тăкăс

1.
кислый
терпкий, вяжущий

тăкăс панулми — кислое яблоко
тăкăс шăршă — терпкий запах

тăрăх

7.
со значением подобия
по
Ашшĕ тăрăх ывăлĕсем. — погов. По отцу и дети; Каков отец, таковы и дети (соотв. Яблоко от яблони недалеко падает).

тенешкел

разг.

1.
при ссылке на общеизвестные выражения, пословицы, поговорки
как говорят, как говорится, как сказано
улми улмуççинчен аякка ӳкмест, тенешкел — как говорится, яблоко от яблони недалеко падает

тĕшĕ

1.
зерно, зернышко
ядро, ядрышко

типĕ тĕшĕ — сухое зерно
тута тĕшĕ — налитое зерно
куккурус тĕшши — зерно кукурузы
мăйăр тĕшши — ядро ореха
тĕшĕ хуппи — оболочка зерна
тĕшĕлĕх куккурус — кукуруза на зерно
тĕшĕ тăкăнать — зерно осыпается
Тĕшĕ тымара пăхать. — посл. По корню и зерно получается. (соотв. Яблоко от яблони недалеко падает).

тутăллă

с каким-л. вкусом,
имеющий
какой-л. вкус
с привкусом
чего-л.
кăвасак тутăллă — панулми кисловатое яблоко

тутлă

сладко
тутлă улма — сладкое яблоко

улма

2.
яблоко

улма

яблоневый, яблочный
вăрман улми — дикое яблоко
уй улми — дикое яблоко
йӳçĕтнĕ улма — моченые яблоки
улма йывăççи — яблоня
улма кукли — яблочный пирог
улма пахчи — яблоневый сад
Йывăççинчен улми аякка ӳкмест. — посл. Яблоко от яблони недалеко падает.

хуртлă

червивый
хуртлă улма — червивое яблоко
Кăмака çинче хуртлă кĕççе выртать. (Салат). — загадка На печи лежит червивый войлок. (Солод).

шывак

2.
сочный
шывак панулми — сочное яблоко

çирĕп

2.
твердый, жесткий
çирĕп панулми — твердое яблоко
çирĕп пĕрчĕллĕ тулăсем — твердые сорта пшеницы

ил

14.
с деепр. др. глагола выступает в роли вспом. глагола
астуса ил — вспомнить
вăрçса ил — поругаться
ĕмсе ил — высосать
кайса ил — принести откуда-л.
канса ил — отдохнуть немного
кăларса ил — 1) вынуть, вытащить (из кармана) 2) украсть
кĕтсе ил — 1) встретить кого-что-л. 2) дождаться кого-чего-л.
макăрса ил — всплакнуть
палласа ил — узнать кого-либо
пăхса ил — взглянуть
питĕрсе ил — запереть
пухса ил — собрать что-л.
тухăçлă тырпул пухса ил — собрать хороший урожай зерновых
çавăрса ил — окружить
çиçсе ил — сверкнуть
çиçĕм çиçсе илчĕ — молния сверкнула
çырса ил — списать
çыртса ил — откусить
татса ил — оторвать (напр. пуговицу), сорвать (напр. яблоко)
тĕртсе ил — 1) толкнуть 2) задеть (словом)
тытса ил — отнять, взять силой
туртса ил —  отнять, взять силой
ӳкерсе ил — срисовать
чĕнсе ил — вызвать, пригласить
ыталаса ил — обнять

улма


куç улмианат. глазное яблоко
улма кăвак (чăпар) — серый в яблоках (о масти лошади)
улма хурчĕ зоол. плодожорка

Чăваш чĕлхин çĕнĕлĕх словарĕ

кадет

1, ч.с., полит. 1990 çулта чĕрĕлнĕ Конституцилле демократсен партийĕн йышне кĕрекен çын. Унта ... М.Астафьевăн кадечĕсем те пур вĕсем державăшăн кĕрешеççĕ, ... уйрăм çын харпăрлăхĕшĕн тăрăшаççĕ. Х-р, 2.09.1992, 2 с. Христиан-демократ-сем е кадетсем вара рынокшăн. Х-р, 20.10.1992, 1 с. Раççей либерал-демокрачĕсем, кадетсем, «Яблоко» членĕсем хальхи Президента хӳтĕлĕç. Х-р, 24.09.1996, 1 с.

пан улмиçĕ

ç.я., шӳтл. Г.А.Явлинский ертсе пыракан «Яблоко» парти йышĕнчи çын; яблочник. Пирĕн республикăна Раççейĕн тĕп «пан улмиçи» Г.Явлинский килсе кайрĕ. Ар, 2002, 13 /, 1 с.

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

куçăх

сглазиться; куçăхнăçкĕ сна, ылтăн улмаçăм – сглазили тебя, мое золотое яблоко.

104 стр.

пан

1. ...: пан-улми
яблоко  

пиç

зреть, созревать, поспевать
наливаться, вариться

пиçнĕ — поспело, созрело, наварилось; спелый;
ăшша пиç — покрыться испариной (от жары)
ĕçе пиç — хорошо привыкнуть к работе (свариться от работы)
пиçмен, пулман, ĕлкĕреймен йешĕл, çамрăк — неспелый
пиçсе тул — наливаться
пиçнĕ улма — наливное яблоко
пиçсе çит — дозреть
хĕвелпе пиç — загореть
çырла пиçнĕ вăхăтра — когда поспевают ягоды
пиçи-пиçми çырла — плохо дозревающие ягоды

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

глазной

прил.
куç -ĕ; глазное яблоко куç чăмăрĕ; глазные болезни куç чирĕсем

сорвать

глаг. сов.
1. тат, татса ил; илсе пăрах; сорвать яблоко пан улми татса ил; ветер сорвал шляпу çил шлепкене илсе пăрахрĕ
2. (син. нарушить) пăс, пĕтер, чар; сорвать урок урока пăс

сочный

прил., сочно нареч.
1. сĕтеклĕ, сĕткенлĕ; сочное яблоко сĕтеклĕ пан улми
2. чакăр, йĕпкĕн (тĕс, сăрă)
3. çивĕч, сăнарлă, пуян, илемлĕ; рассказ написан сочным языком калава илемлĕ чĕлхепе çырнă

яблоко

сущ.сред.
улма, пан улми; анисовые яблоки анис улма; сушёные яблоки типĕтнĕ пан улми; летние сорта яблок çуллахи пан улми суйлăхĕсем ♦ глазное яблоко куç мăкăлĕ; яблоку негде упасть йĕп чикме те вырăн çук

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

сиен

(сиӓн), набить оскомину. Пшкрт. Шăл сиенчĕ (оскомина). || Завять. Пшкрт. Олма сиенет. Яблоко завяло, желтеет.

çуршар

по половине. N. Сысна çӳрине варĕнчен (= варринчен) татса, кашнине çоршар сысна çури панă. Ib. Умуççия (яблоко) варĕнчен çорса, кашнине çоршар панă (çоршар умуççи). О Японии. Хутсем (бумажные змеи, московки) вĕсен чылай пысăк, аяккисенчен çуршар хăлаçа яхăн. N. Çак улмана çурмаран кас та, кашнине, çуршар улма пар. Якейк. Пăрушне пусрĕç те, çоршар пăру илсе (взяв по половине туши), киле карĕç.

çăвар

(с’ы̆вар), рот. N. Ĕçмесĕр тӳсмелли çук пулсан, çăвара сахăр е тăвар шывĕ ĕçмелле. Орау. Çăвартах çĕртсе антарса ярать. Ib. Тăрантăм лайăх, çăвартан курнакан та пулчи тен (наелся до-отвала). Ib. Çăвартан курначченех ĕçсе çирĕм. Я наелся и насытился до-отвала (по-горло). Ib. Çăварта юн тути калать. Во рту чувствуется вкус крови. Ib. Мур ачипчи, кӳпсе пĕтешшĕсем, кун-каçа çăварсене хупмаççĕ (макăраççĕ). Ib. Çăвар чӳхеме каяп. Ib. Эп паян çăвара пĕртте чӳхемен-ха. Ib. Ĕлĕк ваттисем, кĕçĕн çăварни иртсен: паян эпĕр çăвар анчах чӳхетпĕр, тесе ĕçетчĕç, тет. Ст. Чек. Мĕн унта — çăварна курак сысашшĕ — ăнран кайса пăхса тăран! Что ты там зазевался! Ib. Калаçакан çăварне карта тытман. (Послов.). Юрк. Ку та тыттарна черккине, мунча чулĕ çине çапнă пек, çăварне ывăта парать. Имен. Çав ĕçкĕре эп те полтăм, сăра, пыл ĕçрĕм: сохал тăрăх йохрĕ, çăвара кĕмерĕ. Скотолеч. 26. Кантăр çăвĕ ĕçтерсен те анса каймасан, ларнă япалине çăваралла кăларма тăрăшас пулать. Трхбл. Вĕсен çăварĕсем пиçчĕр халĕ. Ib. Ах турă, çăварĕ хăлха таран! N. Сирĕн аçу-апу мана питĕ лайăх ĕçтерчĕç-çитарчĕç: халь те çăварта. Сред. Юм. Çерçи çăмартине çăварта хыпса çӳрет, ай, çăварта ванса каймаччĕ (çăварта ванса кайтăрччĕ, тени пôлать). Якейк. Çăвар типсе ларч (от жары). Ib. Ман Йăван çăккăр çăвартан та татмаçть. Ib. Ма-ка эсĕр мана çăвартан та прахмастăр (говорите постоянно обо мне). Ib. Санпа калаçса çăвар пылакне ярас килмест ман. КС. Çăварпа çапса çĕмĕрĕп. ТММ. Çăварна килсе кĕрессе кĕтетнем? N. Çăварна хуп, замолчи. N. Çăвар вĕççĕн калакан халап. ЧС. Кăшкăра-кăшкăра манăн çăвар та типрĕ (высохло во рту). СПВВ. Пурте пĕр çăвара сурас пулать. (Поговорка, выражающая согласие, единодушие). Собр. Арлă-арăмăн пĕр çăварпа сурас пулать, теççĕ. Б. 1З. Халăх çăварĕ хапха, теççĕ. N. Халăх çăварне кĕрсен, пулать. О чем говорит народ, то сбудется. (Послов.). Питушк. Çăвартан тохсан, хапхаран тохать. (Послов.). Изамб. Т. Çини нумай пулмас-ха (не давно ел), çăвартан пăхсан курăнат (т. е. будто пищу видно из глотки). Сыт по-горло. N. † Çăварĕ вылят, куçĕ курат — епле матур хĕрсем пур. || Глоток. Кан. Кăсинчен (= кăсйинчен) пирусне кăларса чĕртрĕ те, пĕр-икĕ çăвар тĕтĕме пăл-л! пăл! кăларнă хыççăн урăх халапа куçрĕ. Ib. Кашни паломмия ик çăвара кӳртет. Он каждое яблоко сьедает в два приема. Якейк. Прик-виç çăвар çăккăр çыртрăм. Ib. Виç çăвар шу ĕçрĕм. N, Икĕ-виçĕ кон пĕр çăвар çăкăрсăр нăмай порăннă. Орау. Çăмартасене хытă пĕçерес, пĕрер çăвар тумалла пулччăр. БАБ. Çыннисем (собравшиеся при этом) пĕр курка сăра та ĕçмеççĕ, пĕр çăвар çимĕç те çыртмаççĕ. N. Эсĕ килтен пĕçерсе янисене пĕр çăвар та çисе пăхман. N. Виçĕ çăвар, то же, что тат. ӧч кабым. || Рот, т. е. едок, N. Килте ĕç çук, çăвар нумай, тăрантаракан никам та çук, теççĕ. || Отверстие у некоторых предметов. Ст. Чек. Кушук çăварĕ — противоположно кушук тĕпĕ. С. Тим. Кăмака çăвар умне сĕтел лартса, ун çине минтер хураççĕ. ССО. Вара патша ача ашшĕсене (отцов юношей) янă та, хăйĕн тарçисене шăтăк çăварне чул кайса купалама хушнă. N. Шăтăкăн çăварĕ хупăнса тăнă. N. Вăл шăтăк çăварне пысăк чулсем йăвантарса хурăр. N. Хутаçăн çăварĕ пысăк. Н. Сунар. Тилĕ Иван тарçа каланă: эсĕ михĕ çăварне (отверстие мешка) епле çыхрăн? Альш. Çав патаккисене пуç-чиккĕн тытса пынипе леш сĕрекийĕн çăварĕ карăнат та, унта пулăсем кĕрсе пыраççĕ. N. Пĕр тĕле чарăнчĕ, пичĕке çăварĕ аяккинелле пулчĕ. В. Ив. Кашни ама чечекин тĕпĕнче пĕчĕкçеççĕ тĕвĕ пур, тĕвĕ тăрринче çунатланса тăракан çăвар пур. || Употребляется переносно и в др, оборотах. N. Урам тăрăх чупса çӳресе çăвара мĕн килнĕ (quic quid venit in buccam), çавна калаттăр (говорили). Орау. Кам ачи-ши ку, çăварĕнче пĕр тутлă сăмах та çук (все говорит глупости). СТИК. Çаварĕнчи сăмахне те калаймаст. (Гов. про человека стесняющего, про мямлю). Ск. и пред. чув, 75. Пор вырăна пуçтарăнсан, ун çăварĕпе пуплеççĕ. Кама 19. Иллене çапла кала.. Çăварĕ çӳлте-ха унăн. Никама та парăнасшăн мар. N. Виç çул асапланса лартнă вите ахалех Ваççа çăварне кĕрсе ӳкрĕ (досталось легко Василию). КС. Пĕр çăвартан çиса пурăнаççĕ вăсам, т. е. живут очень дружно. N. Пĕр çăвартан пурăнаççĕ усем (дружно, согласно, о супругах и др.). || Горлан. (Так называют одного человека, который в праздники напивается и все время поет). Сред. Юм.

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

яблоко

улма, панулми, йываҫ улми; дикое яблоко вӑрман улми, уй улми; яблоко от яблони недалеко падает улми улмуҫҫинчен аякка ӳкмест; серая лошадь в яблоках тимӗр-кӑвак лаша; собирать яблоки улма тат; адамово яблоко (кадык) карланкӑ мӑкӑлӗ, пыр мӑкӑлӗ.

Çавăн пекех пăхăр:

ябеда ябедник ябедничать ябиру « яблоко » яблоня яблочный яв ява явакла

яблоко
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org