Шырав: ай - Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

Шыракан сăмаха çырăр:   
«Чăвашла-вырăсла словарь (1982)» сăмахсарта кăна шырамалла
Шырав вырăнĕ:

[-] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

I.

1.
общее обозначение низа, нижней части чего-л.
— перевод зависит от характера предмета:

низ, подножие и т. д.
нижний
вăрман айĕ — подлесок
кăмака айĕ — подпечек
çăм айĕ — иодшерсток
çурт айĕ — низ дома
ту айĕ — подножие горы
хапха айĕ — подворотня
хул айĕ — подмышка
хуран айĕ — кострище под котлом
ай кĕлет — нижний этаж сарая
ай пăл-тăр — нижний этаж сеней, подсенье
ача айĕ йĕпеннĕ — ребенок подмочил пеленки
2.
общее название отходов
— перевод зависит от их характера:

охвостье, очески, остатки и т. д.
ала айĕ — высевки
кантăр айĕ — остатки после уборки конопли
машина айĕ — отходы переработки на машине (напр. шерсти, зерна)
шăрт айĕ — очески под чесалкой
3. в роли служ. имени:

айăн, айĕн, айпа, айĕпепод кем-чем-л., из-под
ман айăн — подо мной
çумăр айĕн пыр — идти под дождем
хурăн айĕн çул турăм — фольк. я проложил тропку под березами
ту айĕпе туннель тăваççĕ — под горой прокладывают туннель
куç айĕн пăх — смотреть исподлобья  
куç айĕпе пăх — смотреть исподлобья  

ая, айăма, айна, айнепод кого-что-л.
ман ая  — под меня
ман айăма — под меня
сан ая — под тебя
сан айна — под тебя
кĕпер айне — под мост
кăранташ сĕтел айне ӳкрĕ — карандаш упал под стол
ая ту — 1) завалить, погрести 2) одолеть, победить  

айра, айăмра, айăнта, айĕнчепод, внизу
ман айра — подо мной
ман айăмра — подо мной
сăрт айĕмче — под горой
айра хула курăнать — внизу виднеется город

айран, айăмран, айăнтан, айĕнчениз-под
сан айран — из-под тебя
сан айăнтан — из-под тебя
пукан айĕнчен — из-под стула
айран тух —
1) выбраться из-под кого-чего-л.
2) перен. освободиться из-под влияния

алă айĕнче — под руками, тут же
алă айне лек — попасть в руки, подвернуться
мĕн алă айне лекнĕ — что попало, что подвернулось
айĕн çи — наговаривать, клеветать
айран кала — говорить намеками

сăмах айне ту
1) одержать верх в споре
2) заговаривать зубы, отвлекать разговорами внимание от чего-л.
сăмах айне пулчĕ — забыли за разговором (о предмете обсуждения)
айне пул — оказаться внизу, быть побежденным

Кушака çĕнсе шăши айне пулнă, теççĕ. — посл. Одолев кошку, поддался мыши.
айне шыв кĕмен — он не видел горя (букв.под него вода еще не подтекла)
ая яр —  1) мочиться под себя  2) перепугаться
II. частица

1. вопр.
ли, разве, или
ай эсĕ вăраннă та? — разве ты уже проснулся?
ай урăх кĕнеке парас-и сана? — или дать тебе другую книгу?
2. побуд.
же
ай, ĕçер-и, ай, çиер-и, виличчен пĕрле, ай, пурăнар-и — фольк. давайте же будем пить и есть, будем жить дружно до самой смерти ~~
III. межд.

1.
выражает испуг, боль
ай, ой, ах, ох

ай, алла пĕçертет! — ой, жжет руку!
ай, йытти çыртать! — ай, собака кусается
а-ай, ыратать! — ах, как больно!
2.
выражает упрек, порицание, досаду, сожаление, иронию
ой, ай, ну, эх
ишь

ай, мĕнле ăнланмастăн çак эсĕ! — эх, как же ты не поймешь!
ай, ан суеçтер! — ой, не выдумывай!
ай-ай, эсĕ пит чее! — ишь какой ты хитрый!
ай-ай-ай, намăс мар-и сана макăрма? — ай-ай-ай, и не стыдно тебе плакать?
3.
выражает радость, удивление, восхищение
ах, ох, эх, ну

ай аван та кунта! — эх и хорошо здесь!
ай чипер те-çке хĕрĕ! — ну и красивая же девушка!
ай-ай, кăçал тырă вăйлă пулнă! — ох и хорошо уродились в этом году хлеба!
4.
выражает сожаление, сочувствие
ах, ох, эх

ай, ачам, ывăнтăн пулĕ? — ах ты, маленький мой, устал, наверное?
5.
употр. в роли экспрессивной вставки в песнях:
ай чĕвĕл те чĕвĕл хура чĕкеç кĕр каять те çур килет — ой как черная ласточка-щебетунья улетает осенью и возвращается весной~~~~

Çавăн пекех пăхăр:

азотла азотлан азотлă аист « ай » ай-вай ай-пай-пай ай-уй ай-хай ай-яй

ай
Пуплев пайĕ
Япала ячĕ
 
Фонетика
2 саспалли
 
Хытă сăмах
 
Чĕлхе
Чăвашла
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org