Шырав: çĕр - Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

Шыракан сăмаха çырăр:   
«Чăвашла-вырăсла словарь (1919)» сăмахсарта кăна шырамалла
[+] хушма опцисем

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

вăрман

лес
вăрман улпучĕ — лесничий
вăрман пăхакан; вăрман хуралçи – лесник
хура вăрман — черный лес
арçури, вăрманти — леший
вăрманлă —лесистый
вăрманпа суту-илӳ тăвакан — лесопромышленник
вăрмана лартса ӳстерекен — лесовод
вăрмана ытлашши касса пĕтерекен — лесогубитель
вĕтлĕх – мелкий лес
Хусанти вăрман ĕçне тума вĕрентекен аслă шкул — Казанский высший лесной институт  вăрман çук çĕр — безлесье
хырă вăрманĕ — бор

вĕсенĕн

син.: вĕсен
их
вĕсен ыраш çĕр пăт, çĕлĕ икçĕр пăт — у них ржи 100 пудов, а овса 200 пудов

виç

мерить, измерять
çĕр виçмелле — нужно мерить землю
виçсе пар — отмерить

вырт

лечь
лежать
ложиться

çĕр, каç вырт — заночевать

ирĕк

воля
свобода
власть

халĕ ĕнтĕ хамăн ирĕк — теперь уж моя воля
ирĕккĕн — вволю
унăн тырри-пулли ирĕккĕн пулнă — у него хлеба было вволю
ĕнтĕ ирĕке тухрăм, тет — ну , теперь я, говорит, вышел на свободу
пире вăл тĕттĕм ирĕкĕнчен кăларса илнĕ — он нас вызволил из-под власти тьмы
ху ирĕкӳпе — по своей воле
çӳлти ирĕке, çĕр çинчи ирĕке пурне те мана панă — мне дана всякая власть на небе и на земле
ирĕке кăлар — уволить, выпустить на свободу
ирĕке тух — выйти на волю, уволиться
ирĕк йар — позволять
ирĕк пар — дозволить
çын ирĕкенче тăр — зависить от человека
ирĕкӳне туса çитерме кайатăп — иду исполнять волю твою
ирĕклĕх – вольность, свобода
ирĕксĕрлĕ-мĕнле — как-нибудь насильственным образом

каç

I.
вечер, ночь
поздно

каç пулать — смеркается, сумерки
каçах — в самый вечер
каçалапа — под вечер
каç йенĕ — север
каçхи — вечерний, ночной демон, домовой
каçхи апат — ужин
каçчен— до вечера
каç пулнăпа — с наступлением вечера
çĕр каçрĕ — переночевал
каç пуласпа — около наступления вечера, пред сумерками
кĕçнерни каç — в среду вечером
ерне каç — в четверг вечером
праçник каç — вечером накануне праздника
каçалапа каçала йенне, каçхине — к вечеру
çĕнĕ çул каç — вечером на новый год

кĕçĕр

син.: (ку çĕр)
в ближайший вечер
вчера вечером, в прошлую ночь

кӳрен

проклинать, обижаться, оскорбиться; çĕр çине пушăпа ан çан, çĕр сана кӳренĕ – не бей кнутом землю; она проклянет тебя.

106 стр.

лар

садиться, сидеть; стоять; пӳрт ларать – дом стоит; ларт – садить; усаживать; ставить; пӳрт, йупа, çурта ларт – поставить избу, столб, свечу; ларчăк, ларкăç – сиделка, скамейка, козлы. Атăл ларас умĕн – пред тем, как Волге замерзнуть; йывăç лартса тухнă – посадили деревьев; мĕн чула ларчĕ сана ку çатан-урапа? Вуннă пăт ырăша – Во сколько тебе обошлась эта плетенка? В 10 пудов ржи. Лартса ӳстер – насададить; лавкка лар – торговать в лавке; улах лар – устраивать посиделки; темиçе çĕр ларса çийеççĕ – едят, рассевшись по разным местам; пичетлесе ларт – запечатать; чăркуççи çине ларса – преклонив колена; ыраш шăркана ларнă чух – когда цветет рожь; лара-тăра пĕлмен çынна паллă вилнĕ, теççĕ – кто себя держать не умеет, тот метку получит; лартса тĕрĕклентер – учредить; ес ларасскере йаратăн-ĕçке! - Он (гость) посидел бы (еще), а ты его не удерживаешь.

108 стр.

мимĕ

мозг; пуç мими – головной мозг; çĕр мимĕне кайашшă – чтоб тебе провалиться сквозь землю.

117 стр.

пу

II. син.: çĕр пăвĕ
испарение
пар

пулă

I.
рыба
унта çĕр-аллă виçĕ шултăра пулă кĕрсе тулнă — в нее попало 153 крупных рыбы
пулă тытакан, пулăçă — рыболов
пулă шӳрпи — уха
вăл пире çапла икшер пуллăн пара-пара вуншар пулă парса тухрĕ — таким образом, выдавая по две рыбы, он дал каждому из нас по десяти рыб
пулла кай — идти ловить рыбу
пулă тыта-тыта хур — нарыбачить

çĕр

сто; çĕршер – по-сто; çĕрĕн çĕрĕн – целыми сотнями; çĕрĕмĕш – сотый.

192 стр.

çĕр

ночь; çĕрле – ночью; çĕрĕпех – всю ночь; çĕр хута – во всю ночь; кунĕн çĕрĕн – день и ночь; çур çĕр – полночь; вăл çĕркĕ кушкăсене пĕр çынна курнă – он вчера вечером видел одного кошкинского.

192 стр.

çĕр

гнить.

192 стр.

çĕр

земля
место

çĕр-шыв — земля и вода
çĕр ĕçлекен — земледелец
çĕр çырли — клубника
çĕр чавакан — землекоп

çу

масло
жир

çăварни — масленица
çу кăпăкĕ — масляная пена
çу тĕпĕ — масляной осадок
çу çурта — сальная свеча
çу тупанĕ — нижняя частьу копыта
çу уçламалли чĕрес, уйран çӳпçи, çу çапакан савăт — маслобойня
çу уçлакан, çу çапакан — маслобой
çу çапаканни — машина для выдавливания масла из конопли, льна и т.п.
çу çĕр — умаслить
çу тухакан йывăç — маслина
çулă апат — жирный обед

Çавăн пекех пăхăр:

çĕнет çĕнĕ çĕпре çĕпре чулĕ « çĕр » çĕрĕ çĕрĕн çĕрт çĕртме çĕт

çĕр
Сăмаха тĕплĕ ăнлантарман
 
Хыпарсем

2015, утă, 30
Шыранӑ чухне ӑнсӑртран латин кирилл саспаллисем вырӑнне латин саспаллисене ҫырсан, сайт эсир ҫырнине юсама тӑрӑшӗ.

2015, утă, 30
Шырав сӑмахӗсене сӗннӗ чухне малашне вӑл е ку сӑмаха унччен миҫе шыранине тӗпе хурса кӑтартӗ.

2015, утă, 29
Сăмах шыранӑ чухне малашне сайт сире сăмахсарсенче тĕл пулакан вариантсене сĕнĕ.

2014, пуш, 25
Мобиллă хатĕрсемпе усă куракансем валли сайта лайăхлатрăмăр //Мирон Толи пулăшнипе.

2011, утă, 20
Вырăсла-чăвашла сăмахсарпа пуянланчĕ.

2011, утă, 19
Сăмахсарсен çĕнелнĕ сайчĕ ĕçлеме пуçларĕ.

2011, утă, 16
Сайтăн çĕнĕ версийĕ хатĕрленме пуçларĕ.

Пӳлĕм
Сайт пирки

Ку сайтра чăваш сăмахсарĕсене пухнă. Эсир кунта тĕрлĕ сăмахсен куçарăвне, тата ытти тĕрлĕ уйрăмлăхĕсене тупма пултаратăр.

Счетчики
Пулăшу

Эсир куçаракан укçа хостингшăн тӳлеме, çĕнĕ сăмахсарсем кĕртме, Ашмарин хатĕрленĕ сăмах пуххине сканерлама кайĕ.

RUS: Переведенные вами средства пойдут на оплату хостинга, добавление новых словарей, сканирование словаря Ашмарина.

Куçармалли счётсем:

Яндекс: 41001106956150

WMR: R028110838271

PayPal: np@chuvash.org