Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

баржа

баржа

баржа

баржевый, баржевой
хăй çӳрекен баржа — самоходная баржа
баржа турт — буксировать баржу

карăн

9.
тянуться, протягиваться
буксиртан баржа патне хурçă трос карăннă — от буксира к барже протянулся стальной трос

кимĕ

2.
судно
баржа
парăслă кимĕ — парусное судно, парусник

лар

13.
застревать
садиться
попадать куда-л.
баржа ăшăха ларнă — баржа села на мель
куçа çӳп ларчĕ — в глаз попала соринка
машина лачакана ларнă — машина застряла в грязи
Çу пыра лармасть. — погов. Масло в горле не застрянет.

плашкоут

плашкоут (лаптак тĕплĕ баржа)

самоходка

2.
самоходка (баржа)
типĕ тиев турттаракан самоходка — самоходка-сухогруз

тие

1.
грузить, нагружать, накладывать груз
вьючить, навьючивать
баржа çине чул тие — грузить на баржу камень
вакун тие — грузить вагон
ытлашши тие — перегрузить (сверх меры)
куçарса тие — перегрузить (на другой транспорт)
тиемелли хатĕрсем — погрузочные приспособления
тиенĕ машина — груженая машина
тиесе ăсат — отправить груз, отгрузить
тиесе ларт — погрузить, загрузить (транспорт)
тиес-пушатас ĕçсем — погрузочно-разгрузочные работы

турт

1.
тянуть
тащить разг.
везти
буксирпа баржа турт — тянуть баржу на буксире
трактор виçĕ плуг туртать — трактор тащит три плуга
лаша аяккалла туртать — лошадь тянет в сторону
туртса антар — стаскивать, стягивать
вырăн çинчен туртса антар — стащить с постели
туртса кай — потащить, поволочь

туртса кăлар —
1) выкатывать, вытаскивать, выволакивать
лупас айĕнчен тачка туртса кăлар — выкатить тачку из-под навеса
2) вытаскивать, выдергивать
шăл туртса кăлар — выдернуть зуб

туртса пыр — тянуть, везти, катить
çунашка туртса пыр — тащить за собой санки
Çитермен лаша туртмасть. — посл. Некормленый конь не повезет.

хăйçӳрен

самоходный
хăйçӳрен баржа — самоходная баржа
хăйçӳрен комбайн — самоходный комбайн

шаланда

шаланда (пысăк кимĕ, пĕчĕк баржа)
пулăçсен шаландисем — рыбачьи шаланды

шкипер

1.
шкипер (баржа çинче ĕçлекенсенчен асли)

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

кимĕ

ладья, челн, лодка
пысăк кимĕ — судно, баржа
вутлă кимĕ — пароход
кимĕ вучăххи — печь; очаг на суднах
вăрçă кимми — военное судное
кимĕпе çӳре пуçларĕç — судоходство открылось
кимĕ хуçи — судодержатель

парша

син.: кимĕ
баржа

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

хоттăр кимми

баржа с мотками ннток. N. Тăрăр, тăрăр, акисам, хоттăр кимми килет, тет.

парăш

баржа. Сред. Юм. N. Самартан анатарах вуникĕ парăш путнă.

парш

баржа. С. Айб.

парша

(паржа), баржа.

паршă

(паржы̆), баржа. Пшкрт: шу т̚олны̆ чон'а ады̆лда номаj паржы̆зам сӧ_рӓ_ччӓэ̆. Во время половодья по Волге ходит много баржей. Ир. Сывл. 24. «Пукçир» тенĕ япала пилĕк паршă сăтăрса тапаланать малалла.

кимĕ

(к’и_мэ̆, _ки_мэ̆), лодка, дощаник. Персирл. N. Кимĕ çине кĕрсе лар. Садись в лодку. || Баржа. Изамб. Т., Сред. Юм. Макка 26°. † Пирĕн атте тулă пухат, тулă кимми ярат пуль. Собр. Кимĕ яракан хуçа та саланать, теççĕ. (Послов.) СТИК. Кимĕ — большое судно. Орау. Пĕр кимĕ пек çуна çине улттăн-çиччĕн тияннă та, хĕртсе катаччи чупаççĕ. Сред. Юм. Кимĕ пик-çиç шăвать. (Пит йĕрипе çиç отакан çынна калаççĕ). || Пароход. НИП.

укçа кимми

баржа с деньгами. Орау. Укçа кимми килессе кĕтет пул, (говорят о жадном человеке).

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

баржа

сущ.жен., множ. баржи
баржа (груз турттармалли карап); самоходная баржа хăй çӳрекен баржа; буксир тянет баржу буксир баржăна туртса пырать

буксир

сущ.муж.
буксир (баржа туртакан карап) ♦ взять на буксир пулăшу пар

тянуть

глаг. несов.
1. кого-что турт, сĕтĕр; тянуть невод сĕреке турт, сĕрекепе сĕр; буксир тянет баржу буксир баржа туртса пырать
2. 1 и 2 л. не употр. (син. весить) тай, турт; ящик тянет двадцать килограммов ещĕк çирĕм килограмм таять
3. 1 и 2 л. не употр. (син. клонить) илĕрт; -ас (-ес) кил; тянет ко сну çывăрас килет
4. (син. медлить) тăс, тăсса пыр, ан васка, вăраха яр; он тянет с ответом вăл хуравлама васкамасть ♦ тянуть за душу тинкене кăлар

Вырăсла-чăвашла словарь (1972)

люк

люк (пӑрахут, баржа палуба ҫинчен трюма анмалли шӑтӑк) .

течь

1. ж. мн. нет юхни, юхса кĕни; баржа дала течь баржăна шыв юхса кĕре пуçланă.

баржа

баржа, парăш (тавар турттармалли сарлака тĕпле пысăк кимĕ).

буксир

буксир (баржа туртакан пăрахут).

Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)

баржа

ж. баржа; самоходная баржа хăй çӳрекен баржа.

буксир

м. буксир (1. баржа е сулă туртакан парахут; 2. йывăр туртакан трактор е автомашина; 3. баржа кăкаракан канат); взять на буксир кого-л. пулăшу пар.

буксировать

несов. что туртса пыр; катер буксирует баржу катер баржа туртса пырать.

выгрузить

сов. кого-что пушат; выгрузить вагон вагон пушат; выгрузить баржу баржа пушат.

грузить

несов. кого-что тие; грузить машину машина çине тие; грузить камень на баржу баржа çине чул тие.

дощаник

м. лаптак тĕплĕ кимĕ, пысăках мар баржа.

шкипер

м. шкипер (1. баржа çинчи командир; 2. тинĕс карапĕсем çинче — палуба хуçалăхĕшĕн ответлă çын).

Чăваш чĕлхин ретроспективлă ăнлантару словарĕ

баржа

кимĕ. Пĕр кимĕ (баржа) пристань çумĕнче хатĕр тăнă … [Телешов 2001:61]; … начальство чирлĕ çынсене баржа (кимĕ) çине кӳртмест … [Акимов 2001:62].

В.Г. Егоров редакциленĕ чăвашла-вырăсла словарь (1935)

баржă

баржа

Çавăн пекех пăхăр: