Чăвашла-вырăсла словарь (1982)

хачă

ножничный
маникюр хаччи — маникюрные ножницы
пĕчĕк хачă — ножнички
çĕвĕç хаччи — портновские ножницы
шăвăç хаччи — ножницы жестянщика
хачăпа кас — резать ножницами
Ăстаçă мар, çĕвĕçĕ мар — çăварĕнче шăрт, аллинче хачă. (Рак). — загадка Не мастер, не портной, а во рту щетина, в руке ножницы. (Рак).

çĕвĕç

(çĕвĕçĕ)

çĕвĕç

портновский, портняжный, швейный
арçын çĕвĕçĕ — мужской портной
хĕрарăм çĕвĕçĕ — дамский портной
хĕрарăм çĕвĕç — портниха
мотористка çĕвĕç — швея-мотористка

çĕвĕçĕ

см. çĕвĕç

Чăвашла-вырăсла словарь (1919)

çĕвĕçĕ

портной.

191 стр.

Чăваш сăмахĕсен кĕнеки

çӳçĕ

(с’ӳз’э̆), портной. См. çĕвĕçĕ. В. Олг., Пшкрт., Шибач., Шарбаш. Тораево. Пĕр ялта ĕлĕк çӳçĕ пулнă, (в одной деревне жил когда-то портной), тет. Çав çӳçĕ çĕв çĕлеме варман урлă кайнă, тет.

çĕвĕç

çĕвĕçĕ (-з’э̆), портной. См. çӳçĕ. К.-Кушки. Çĕвĕçĕ шăлавар тĕпне тăвăр тунă. Портной обузил брюки в шагу. Юрк. Çĕвĕçе илмĕç-ши? Не возьмут ли в портные? || Портняжное ремесло. Юрк. Пире çĕвĕçе пĕлменни кирлĕ те мар. Незнающего портняжного ремесла нам и не надо.

çлевĕç

(с’л’э_вэ̆с’), то же, что çĕвĕçĕ, портной. (Так гов. шоркинские, пинерскне). Нюш-к.

кĕвĕçĕ

(_кэ̆_вэ̆з'э̆), то же, что кĕвĕç, завистливый, ревнивый; завистник, ревнивец. Микушк. † Упăшкăр кĕв(ĕ)çĕ пулмин те, питĕр-куçăр кăн-кăвак. N. † Пирĕн пичче кĕвĕçĕ, кĕвентепе хуркалат. ЧП. † Ай мĕн-тарăн кĕвĕçи, шăлне çыртса тăратьĕçке! Тайба. Ай мăнтарăн кĕвĕçĕ (= кĕвĕçекен çын), шăлне çыртса ларат ул! Хурамал. † Пирĕн пичче çĕвĕçĕ, аршăнĕпе çапкалать; пирĕн инке кĕвĕçĕ, кĕвентипе чышкалать.

кĕçĕн

(_кэ̆з'э̆н, к'э̆з'э̆н), малый, маленький, низкий. Кильд. † Атте-анненĕн арки çинче кĕçĕн чух таптанă йĕрсем пур. («Кĕçĕн» часто употребляется в см. «моложе», сравнительно, но употребляется и в полож. смысле, в зн. «маленький»). Алших. Эпĕ кĕçĕн чухне пирĕн çĕр ĕçлеме çĕр пит сахалччĕ. Сред. Юм. Пôс пит кĕçĕн. Земельный надел не велик. Ст. Чек. Унта пĕр кĕçĕн кăна ял пур. Собр. Кĕçĕн пуç чарăнман, мăн пуç кайнă, теççĕ. (Послов.). Ib. Малтан хăйне асла хуракан, кайран кĕçĕн пулнă, теççĕ. (Послов.). N. Хăна ху кĕçĕне ан хур. Не унижай себя. О земл. Суха кассисене кĕçĕнрех илес пулать. Юрк. Тепĕр аллине тата пăтăлă кĕçĕн хуранне илсе... Альш. Аслă ялтан кĕçĕн яла туй килет. (Кăвар туртни). Ст. Шаймурз. † Тăвансенĕн ĕçки — кĕçĕн ĕçкĕ; кĕçĕн пусан та, ӳсĕртет. N. Пĕр пысăк шăтăк алтаççĕ; ун йĕри-тавришне кĕçĕн шăтăксем алтаççĕ. Трень-к. Пĕри ман пек кĕçĕн çоллăччĕ (малолеток), тепĕр виççĕшĕ пирĕнрен аслăччĕç. Трхбл. † Кĕçĕн кĕпер — кĕпер мар. Ст. Шаймурз. Пыра-пыра, хир варринче пĕр кĕçĕн кăна пӳртре çĕвĕçĕ пур, тет. || Маловажный. N. Хĕрарăмсем арçынсенчен кĕçĕн (старое изр.). || Младший, меньшой. Н. Карм. † Эсирех те аслă, эпĕ кĕçĕн, хирĕç тăрса сăмах хушаймăп. Ау 181. † Ах аттеçĕм, атте! Мĕн кĕçĕнтен çын çирĕ, çапах тухса каймарăм. Кĕсĕсем. Кĕçĕнех те вăрман хыçĕнче шăхăрса та сӳресем сӳреççĕ. ЧС. Кĕçĕнтен пуçтарнă ăсне пачĕç. К.-Кушки. Чи кĕçĕнни, самая младшая (напр. дочь). Ib. Манăн хĕрсенчен, аслинчен кĕçĕнни, хамăр ялах кайнă. Моя вторая дочь вышла замуж в нашу же деревню.

пулса çӳре

ходить или ездить в качестве... Юрк. Эсĕ халиччен çĕвĕçĕ çӳрерĕн-е? Ты до сих пор был странствующим портным?

алманчă

(Алманζ’ы̆), nom. vici Tschuv. in praefectura Buensi. Назв. чув. дер. Алманчиково, Тимбаевской вол., Буин. у. V. Алманч. Дуван. † Тăхăр тиртен кĕрĕк çĕлетнĕ чух Алманчă çĕвĕçĕ (i. q. çевĕçи) пулмарĕ. Когда шила шубу из девяти овчин, не случилось (под рукою) алманчиковского портного.

виç

(_вис’), весить, мерить, измерять, снимать мерку. Якейк. Ĕнер эп хама виççе (scr. вĕççе) пăхрăм та, 5 пăт тортрăм. Вчера я взвесился, и вытянул 5 пулов. Ир. Сывл. 31. Тĕнxе ыйхине вĕсем виçсе тăраççĕ (измеряют). Ала 86°. Чиккине виççе илчĕç (вымерили) те, тăратрĕç кусем ухсах карчăкпа ухсах чанана. Сюгал-Яуш. Пӳртре эпĕ мăн пуллине виçрĕм те (взвесил), сакăр кӳренке туртрĕ. Беседа чув. Хĕвел çавăрнăш, кĕленкĕрсем, тата ытти япаласем те виçе-виçе янă (отвешивали). Б. Яныши. Пирĕн шур урлă виççе каçмалла пулчĕ. Н. И. П. Мана виç. Сними с меня мерку. К.-Кушки. Паян мана çĕвĕçĕ тумтир çĕлеме (касма) виçрĕ. Сегодня портной снял с меня мерку. Б. Яуши. Çиччĕ виç те, пĕрре кас, теççĕ. Семь раз отмерь, один раз отрежь. (Послов.). СТИК. Виççе пырат. Широко шагает. || N. Таçтан виççе кăларнă ĕнтĕ ку еврей пупĕсем хăйсен туррин кăтрисемпе пӳрнисене, тесе, такам та шухăшламалла кунта.

Вырăсла-чăвашла словарь (2002)

портной

сущ.муж., портниха жен.
çĕвĕç; мужской портной арçын çĕвĕçĕ

Вырӑсла-чӑвашла словарь (1971)

искусный

прил. 1. (умелый) ăста; искусный портной ăста çĕвĕçĕ; 2. (мастерски исполненный) ăста тунă, ĕнерлĕ, паха; искусная работа ăста ĕç.

портниха

ж. хĕрарăм çĕвĕçĕ.

Социаллӑ сӑмахлӑхӑн вырӑсла-чӑвашла словарӗ (2004)

надомник

кил ĕçлевçи (киле ĕç илсе вăй хуракан çын); портной-надомник кил çĕвĕçĕ

Чӑваш чӗлхин этимологи словарĕ (1964)

çĕвĕ

«шов»; çĕвĕçĕ «портной»; башк. йӧй, тат. жӧй, узб. чок, алт. дьик, тув. тиг, хак. чик «шов»; ср. чув. çĕле, мишар. йӳли, кирг. тик «шить».

Çавăн пекех пăхăр: